Orzeczenie · 2026-05-14

II Ca 500/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak publikacji wyroku TK 5

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-05-14
SAOSNieruchomościsłużebności przesyłuWysokaokręgowy
wznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyzasiedzeniesłużebność przesyłupublikacja orzeczeńterminy procesoweKodeks postępowania cywilnegoKodeks cywilny

Uczestniczka B. M. złożyła skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 8 czerwca 2018 roku (sygn. akt II Ca 1467/17), w sprawie o zasiedzenie służebności przesyłu. Jako podstawę skargi wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 roku (sygn. akt P 10/16), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów Kodeksu Cywilnego w zakresie, w jakim dopuszczały one nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 roku. Skarżąca argumentowała, że wyrok TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c., ponieważ zaskarżone orzeczenie zostało wydane przy przyjęciu wykładni zakwestionowanej przez Trybunał. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił ją odrzucić. Sąd podkreślił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, jednak wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym. W przypadku wyroku TK z dnia 2 grudnia 2025 roku, sygn. akt P 10/16, nie został on opublikowany w dzienniku urzędowym "Dziennik Ustaw", co oznacza, że nie wszedł w życie i nie utracił mocy obowiązującej zakwestionowany akt prawny. W związku z tym, brak wejścia w życie wyroku TK uniemożliwia skuteczne powołanie się na niego jako podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 401(1) k.p.c. Sąd wskazał, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 407 § 2 k.p.c., rozpoczyna bieg od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co następuje z dniem jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Ponieważ wyrok TK nie został opublikowany, skarżąca nie mogła skutecznie wnieść skargi o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. ją odrzucił.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i biegu terminów procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji oraz przepisami ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie orzeczenia i brak możliwości powołania się na nie jako podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c.

Jaki jest termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynosi trzy miesiące od dnia wejścia w życie tego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 407 § 2 k.p.c., termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego biegnie od dnia wejścia w życie tego orzeczenia, co następuje z dniem jego publikacji w dzienniku urzędowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
wnioskodawca (w sprawie pierwotnej)

Strony

NazwaTypRola
B. M.osoba_fizycznaskarżąca
(...) Spółki z organiczną odpowiedzialnościąspółkawnioskodawca

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

u.o.t.p.TK art. 114

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Orzeczenia ogłasza się w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji oraz ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.

k.p.c. art. 407 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim zostało ono prawomocne.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Do zasiedzenia służebności gruntowych stosuje się odpowiednio przepisy o zasiedzeniu własności z zachowaniem przepisów o księgach wieczystych.

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 305

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w dzienniku urzędowym, co uniemożliwia jego zastosowanie jako podstawy wznowienia postępowania. • Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia TK, a nie od dnia jego wydania.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet bez publikacji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. • Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został dochowany.

Godne uwagi sformułowania

Skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania podlegała odrzuceniu. • W postępowaniu cywilnym obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych. • Skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia służący wzruszeniu prawomocnego orzeczenia. • Dopiero ogłoszenie w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji powoduje skutek wejścia w życie orzeczenia, które wówczas ma moc powszechnie obowiązującą. • Wyrok Trybunału Konstytucyjny z dnia 2 grudnia 2025r. w wydany w sprawie o sygn. akt P 10/16 do dnia dzisiejszego nie został opublikowany w dzienniku urzędowym Dziennik Ustaw. Pociąga to za sobą skutek w postaci braku wejścia w życie tego orzeczenia i braku mocy obowiązującej.

Skład orzekający

Urszula Persak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i biegu terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawomocne orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

“Wyrok TK nie wszedł w życie? Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania z powodu braku publikacji.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst