Orzeczenie · 2026-04-29

II Ca 368/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak publikacji wyroku TK 8

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-04-29
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
zasiedzeniesłużebność przesyłuwznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnypublikacja orzeczeńmoc obowiązującaterminy procesoweKodeks cywilnyk.p.c.

Skarżący A.C. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20 grudnia 2018 r. (sygn. akt II Ca 1324/16), które stwierdziło nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu. Podstawą skargi miał być wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16), uznający za niezgodne z Konstytucją przepisy Kodeksu Cywilnego w zakresie, w jakim dopuszczały one zasiedzenie służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, stwierdzając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Kluczowym argumentem sądu było to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo wydania, nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza, że orzeczenie nie weszło w życie, a zakwestionowany przepis nie utracił mocy obowiązującej. W związku z tym, nie rozpoczął biegu trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, a sama skarga była niedopuszczalna. Sąd podkreślił, że przyczyny braku publikacji są irrelewantne dla oceny prawnej. Koszty postępowania skargowego zostały poniesione przez uczestników we własnym zakresie, zgodnie z zasadą z art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 401(1) k.p.c. w kontekście publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady niewzruszalności prawomocnych orzeczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji orzeczenia TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 401(1) k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, nie wszedł w życie i nie posiada mocy obowiązującej, w związku z czym nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o organizacji i trybie postępowania przed TK, orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza brak mocy obowiązującej i brak możliwości skorzystania z art. 401(1) k.p.c. oraz rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania.

Czy skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania są środkiem nadzwyczajnym i muszą być interpretowane ściśle. Ciężar wskazania ustawowej podstawy spoczywa na skarżącym, a sąd bada, czy podstawa ta rzeczywiście zachodzi. Brak ustawowej podstawy lub jej nieistnienie w rzeczywistości obliguje sąd do odrzucenia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznaskarżący
(...) Spółka z organiczną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkawnioskodawca
A. C.osoba_fizycznauczestnik
(...) SA w P.spółkauczestnik
Skarb Państwa – Starosta (...)organ_państwowyuczestnik

Przepisy (18)

Główne

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, z możliwością określenia innego terminu.

u.o.t.p.TK art. 114

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Reguluje ogłoszenie orzeczeń TK w dzienniku urzędowym, co powoduje wejście w życie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 399 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Spełnia przesłanki z art. 399 §1 k.p.c. jako orzeczenie merytoryczne rozstrzygające sprawę co do istoty.

k.p.c. art. 407 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zasiedzenia służebności gruntowej.

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 305 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 305 § 4

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

u.o.t.p.TK art. 112

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Reguluje ogłoszenie orzeczeń TK w rozumieniu podania do publicznej wiadomości.

u.o.a.n.

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego przez każdego z uczestników we własnym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie jako podstawy wznowienia postępowania. • Skarga o wznowienie postępowania musi być oparta na ustawowej podstawie, a jej brak skutkuje odrzuceniem skargi.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet nieopublikowany, powinien być podstawą do wznowienia postępowania, a jego brak publikacji nie może obciążać strony. • Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg od dnia ogłoszenia wyroku TK.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia • brak publikacji w aktualnej sytuacji ustrojowej nie może prowadzić do pozbawienia strony prawa do skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego środka procesowego • zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych • skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia • nie można wykluczyć, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025r. zostanie w przyszłości opublikowany, co otworzy skarżącemu drogę do wstąpienia ze skargą o wznowienie postępowania

Skład orzekający

Joanna Rawska-Szklarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 401(1) k.p.c. w kontekście publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady niewzruszalności prawomocnych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji orzeczenia TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z publikacją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jej wpływem na możliwość wzruszenia prawomocnych orzeczeń sądowych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.

Wyrok TK nie opublikowany? Droga do wznowienia postępowania zamknięta!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst