II Ca 2604/25Sankcja kredytu darmowego naruszenia obowiązków informacyjnych banku 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skuteczności sankcji kredytu darmowego, z której skorzystał konsument F. F. wobec (...) S.A. w związku z trzema umowami pożyczki gotówkowej. Konsument zarzucił bankowi naruszenie obowiązków informacyjnych, w tym naliczanie odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, co miało uzasadniać skorzystanie z sankcji. Sąd Rejonowy w Wadowicach uwzględnił powództwo, ustalając, że konsument nie jest zobowiązany do spłaty odsetek i innych kosztów kredytu, a jedynie kwoty rzeczywiście wypłaconego kapitału, oraz zasądził zwrot nadpłaconych kwot. Bank złożył apelację, podnosząc zarzuty dotyczące nierozpoznania istoty sprawy (kwestionując status konsumenta powoda w odniesieniu do dwóch umów), naruszenia przepisów procesowych i materialnych, w tym błędnej wykładni przepisów o kredycie konsumenckim i sankcji kredytu darmowego. Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego co do konsumenckiego charakteru umów i skuteczności sankcji kredytu darmowego. Sąd Okręgowy uznał, że nawet osoba prowadząca działalność gospodarczą może być konsumentem, jeśli czynność prawna nie jest bezpośrednio związana z tą działalnością. Podkreślono, że polska implementacja dyrektywy przewiduje surową sankcję za naruszenie obowiązku informacyjnego, niezależnie od wagi naruszenia, co potwierdził wyrok TSUE. Sąd Okręgowy uznał również, że roczny termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego należy liczyć od dnia wykonania umowy przez obie strony, a nie od dnia wypłaty środków przez kredytodawcę. Jedynym zasadnym zarzutem apelacji okazało się naruszenie art. 321 k.p.c. poprzez orzeczenie ponad żądanie pozwu – zasądzenie kwoty wyższej niż dochodzona przez powoda. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił wyrok w punkcie IV, korygując zasądzoną kwotę do wysokości dochodzonej przez powoda, a w pozostałej części oddalił apelację. Orzeczono o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności sankcji kredytu darmowego w przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych przez bank, w tym naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Ustalenie zasad liczenia terminu do skorzystania z sankcji oraz interpretacja statusu konsumenta w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą.
Orzeczenie dotyczy specyficznych umów pożyczek konsumenckich i ich postanowień. Wykładnia przepisów prawa UE i krajowego może ewoluować.
Zagadnienia prawne (5)
Czy konsument, który prowadzi działalność gospodarczą, może skorzystać ze statusu konsumenta w odniesieniu do umowy pożyczki, jeśli cel umowy nie jest bezpośrednio związany z tą działalnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może być uznana za konsumenta, jeżeli czynność prawna (umowa pożyczki) nie jest bezpośrednio związana z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na definicję konsumenta z art. 22¹ k.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że prowadzenie działalności gospodarczej nie pozbawia automatycznie osoby fizycznej statusu konsumenta, o ile zawierana umowa ma cel konsumpcyjny, a nie gospodarczy.
Czy bank może naliczać odsetki od pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji, składki ubezpieczeniowej) skredytowanych w ramach umowy pożyczki konsumenckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może naliczać odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, które zostały skredytowane. Takie działanie narusza przepisy ustawy o kredycie konsumenckim oraz dyrektywę UE.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na wyroku TSUE z dnia 23 kwietnia 2026 r., sygn. C-744/24, który interpretuje przepisy dyrektywy 2008/48/WE, wskazując, że stopa oprocentowania może być stosowana jedynie do kwoty kredytu udostępnionej konsumentowi, a nie do kosztów kredytu. Ponadto, naruszenie obowiązków informacyjnych w tym zakresie uzasadnia skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
Od kiedy należy liczyć roczny termin do skorzystania z sankcji kredytu darmowego (art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roczny termin do skorzystania z sankcji kredytu darmowego należy liczyć od dnia wykonania umowy przez obie strony (konsumenta i kredytodawcę), a nie od dnia wypłaty środków przez kredytodawcę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że użyty w przepisie zwrot 'wykonanie umowy' oznacza spełnienie zobowiązań przez obie strony. Taka wykładnia jest zgodna z dominującym orzecznictwem i funkcją sankcji, która ma chronić konsumenta również w trakcie trwania stosunku prawnego.
Czy naruszenie obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę, nawet o niewielkiej wadze, zawsze uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, polska implementacja dyrektywy przewiduje surową sankcję za naruszenie obowiązku informacyjnego, która jest niezależna od wagi naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na wyrok TSUE C-472/23, który potwierdza, że sankcja w postaci kredytu darmowego może być stosowana jednolicie za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych, nawet jeśli ich waga jest różna, o ile naruszenie to wpływa na możliwość oceny zobowiązania przez konsumenta.
Czy sąd orzekający w postępowaniu apelacyjnym może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie zasądzonej kwoty, jeśli przekracza ona żądanie pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd apelacyjny może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie zasądzonej kwoty, jeśli sąd ten orzekł ponad żądanie pozwu, korygując je do wysokości dochodzonej przez powoda.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie art. 321 k.p.c. przez sąd pierwszej instancji, który zasądził kwotę wyższą niż dochodzona przez powoda. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił wyrok w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. F. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 22 § 1
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
u.k.k. art. 30 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obowiązki informacyjne kredytodawcy dotyczące m.in. RRSO, całkowitej kwoty do zapłaty, innych kosztów kredytu.
u.k.k. art. 45 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Sankcja kredytu darmowego w przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych obowiązków.
u.k.k. art. 45 § 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Termin do skorzystania z sankcji kredytu darmowego – rok od dnia wykonania umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, stosowany w przypadku odpadnięcia podstawy świadczenia.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący świadczenia nienależnego, stosowany w przypadku odpadnięcia podstawy świadczenia.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada związania sądu granicami żądania pozwu.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych w umowach pożyczki konsumenckiej. • Naliczanie odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. • Konsumencki charakter umów pożyczki, mimo prowadzenia przez powoda działalności gospodarczej. • Skuteczne skorzystanie z sankcji kredytu darmowego. • Termin do skorzystania z sankcji kredytu darmowego liczony od wykonania umowy przez obie strony.
Odrzucone argumenty
Brak statusu konsumenta powoda w odniesieniu do niektórych umów. • Prawidłowe naliczanie odsetek od skredytowanych kosztów. • Błędna wykładnia terminu do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. • Zasada proporcjonalności jako podstawa do nieuwzględnienia sankcji kredytu darmowego. • Orzeczenie ponad żądanie pozwu przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji, w zakresie w jakim skarżący domagał się ponownego przeprowadzenia dowodu z zeznań stron, uznając, że dowód ten nie doprowadziłby do ujawnienia żadnych nowych faktów, które dałyby podstawę do podważenia konsumenckiego charakteru przedmiotowych w sprawie umów. • Sąd Okręgowy uznał, że użyty w art. 45 ust. 5 u.k.k., zwrot 'wykonanie umowy' oznacza taki stan, w którym zobowiązania obu stron zostały wykonane. • Polska implementacja dyrektywy zakłada surową dla kredytodawcy sankcję w razie naruszenia obowiązku informacyjnego, która jest niezależna od wagi naruszenia tego obowiązku.
Skład orzekający
Marzena Stoces
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności sankcji kredytu darmowego w przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych przez bank, w tym naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Ustalenie zasad liczenia terminu do skorzystania z sankcji oraz interpretacja statusu konsumenta w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych umów pożyczek konsumenckich i ich postanowień. Wykładnia przepisów prawa UE i krajowego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i potencjalnych nadużyć ze strony banków, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców. Wykładnia przepisów UE i ich stosowanie w praktyce sądowej stanowi cenne źródło wiedzy.
“Bank przegrywa w sądzie: konsument nie musi płacić odsetek od kosztów kredytu!”
Dane finansowe
zwrot nadpłaconych kwot: 28 371,32 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.