Orzeczenie · 2026-05-28

II Ca 1023/24Odpowiedzialność ubezpieczyciela za koszty egzekucyjne

Sąd

Sąd Okręgowy w Białymstoku

Miejsce

Białystok

Data

2026-05-28

SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaokręgowy

ubezpieczenie OCkoszty egzekucyjnezadośćuczynieniewyrok karnyodpowiedzialność ubezpieczycielabezczynność ubezpieczycielazwrot kosztówart. 471 k.c.art. 822 k.c.

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia sprawczyni wypadku drogowego P. O. przeciwko ubezpieczycielowi Towarzystwu (...) S.A. o zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego. Powódka została skazana prawomocnym wyrokiem karnym za spowodowanie wypadku i zobowiązana do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 70.000 zł. Wobec niewykonania tego obowiązku, poszkodowana wszczęła postępowanie egzekucyjne. Powódka dochodziła od ubezpieczyciela zwrotu opłat egzekucyjnych i kosztów poniesionych w okresie od 18 listopada 2022 r. do 29 stycznia 2024 r., argumentując, że powstały one w wyniku bezczynności ubezpieczyciela po otrzymaniu informacji o wyroku karnym. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w części, zasądzając 1 zł. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, kwestionując swoją odpowiedzialność za koszty egzekucyjne. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy potwierdził, że ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zwrot wydatków egzekucyjnych (nie opłat egzekucyjnych) wynikających z jego nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.), co wynika z jego bezczynności po otrzymaniu informacji o wyroku karnym. Sąd podkreślił, że ubezpieczyciel powinien był podjąć działania w celu zwolnienia sprawcy z narastających obciążeń. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w zakresie zasądzenia 1 zł, uznając, że mieści się ono w granicach wykazanej szkody z tytułu wydatków egzekucyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela za zwrot wydatków egzekucyjnych wynikających z jego bezczynności w likwidacji szkody po wypadku komunikacyjnym, nawet gdy obowiązek zapłaty wynika z wyroku karnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności ubezpieczyciela i rozróżnia odpowiedzialność za opłaty egzekucyjne od wydatków egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego (opłat i wydatków) poniesionych przez sprawcę wypadku w związku z wykonaniem obowiązku zapłaty zadośćuczynienia zasądzonego wyrokiem karnym, w sytuacji gdy koszty te powstały w wyniku bezczynności ubezpieczyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zwrot wydatków egzekucyjnych, które powstały w wyniku jego nienależytego wykonania zobowiązania (bezczynności), ale nie ponosi odpowiedzialności za opłaty egzekucyjne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela za zwrot wydatków egzekucyjnych wynika z art. 471 k.c. i jego bezczynności po otrzymaniu informacji o wyroku karnym. Ubezpieczyciel powinien był podjąć działania w celu zwolnienia sprawcy z narastających obciążeń. Odpowiedzialność za opłaty egzekucyjne nie została przypisana ubezpieczycielowi z uwagi na brak adekwatnego związku przyczynowego.

Czy obowiązek zapłaty zadośćuczynienia zasądzonego wyrokiem karnym na rzecz pokrzywdzonego przez sprawcę wypadku komunikacyjnego może być dochodzony od ubezpieczyciela w ramach ubezpieczenia OC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony sprawca wypadku komunikacyjnego może domagać się od ubezpieczyciela zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego w wykonaniu środka karnego orzeczonego na podstawie art. 46 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w sprawie I C 239/23 oraz uchwałę SN III CZP 31/11, zgodnie z którą sens i cel obowiązkowych ubezpieczeń OC polega na tym, aby ostateczny ciężar ekonomiczny naprawienia szkody pokrył ubezpieczyciel. Ubezpieczyciel nie jest zobowiązany do zapłaty świadczenia z art. 46 § 1 k.k. ubezpieczonemu, zanim nie zostanie ono przez skazanego sprawcę spełnione, ale może spełnić je bezpośrednio na rzecz poszkodowanego, a w przypadku spełnienia przez sprawcę rodzi się roszczenie regresowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
P. O.	osoba_fizyczna	powódka
Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W.	spółka	pozwany

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 822 § § 1

Kodeks cywilny

u.u.o. art. 23 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 34

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 35

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.k. art. 2 § ust. 1

Ustawa o kosztach komorniczych

u.k.k. art. 18

Ustawa o kosztach komorniczych

u.k.k. art. 27 § ust. 3

Ustawa o kosztach komorniczych

u.k.k. art. 6

Ustawa o kosztach komorniczych

k.c. art. 355

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zwrot wydatków egzekucyjnych wynikających z jego bezczynności i nienależytego wykonania zobowiązania. • Prawomocny wyrok w sprawie I C 239/23 przesądził o możliwości dochodzenia od ubezpieczyciela zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego w wykonaniu środka karnego. • Koszty postępowania egzekucyjnego (wydatki) pozostają w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z nienależytym wykonaniem umowy przez ubezpieczyciela.

Odrzucone argumenty

Brak adekwatnego związku przyczynowego między wypadkiem a kosztami egzekucyjnymi. • Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za opłaty egzekucyjne. • Koszty postępowania karnego nie podlegają refundacji z polisy OC.

Godne uwagi sformułowania

sens i cel obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej sprawcy polega na tym, aby ostateczny ciężar ekonomiczny naprawienia szkody pokrył ubezpieczyciel w zamian za składkę zapłaconą przez ubezpieczonego sprawcę. • Obowiązek pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego wynika z nienależytego wykonania obowiązków kontraktowych przez ubezpieczyciela i ma uzasadnienie w podstawie prawnej wynikającej z art. 471 k.c. • Wydaje się, że w tym zakresie odpowiedzialność ubezpieczyciela jest bezsprzeczna i wynika z art. 471 k.c.

Skład orzekający

Karol Jaszkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela za zwrot wydatków egzekucyjnych wynikających z jego bezczynności w likwidacji szkody po wypadku komunikacyjnym, nawet gdy obowiązek zapłaty wynika z wyroku karnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności ubezpieczyciela i rozróżnia odpowiedzialność za opłaty egzekucyjne od wydatków egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak bezczynność ubezpieczyciela może prowadzić do dodatkowych kosztów dla sprawcy wypadku i jak sąd ocenia odpowiedzialność w takich sytuacjach, co jest istotne dla branży ubezpieczeniowej i osób poszkodowanych.

“Czy bezczynność ubezpieczyciela może kosztować Cię więcej? Sprawdzamy odpowiedzialność za koszty egzekucyjne.”

Dane finansowe

WPS: 1 PLN

zapłata: 1 PLN

zwrot kosztów procesu: 120 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników