II AKZ 672/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego L. H. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 września 2009 roku, sygn. akt IV K 128/09, w przedmiocie umorzenia postępowania karnego z subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko D. T. i A. T. oskarżonym o przestępstwa z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk i art. 300§1 kk. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17§1 pkt 7 kpk. Pełnomocnik pokrzywdzonego zarzucił obrazę przepisów postępowania (art. 55§1 kpk, art. 320§2 kpk, art. 17§1 pkt 7 kpk) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał, że pokrzywdzony nie dysponował uprawnieniem do wystąpienia z subsydiarnym aktem oskarżenia, ponieważ nie został spełniony warunek ponownego postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania, co jest wymagane przez art. 55 § 1 k.p.k. Wobec tego Sąd Okręgowy był zobowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, przyjmując jako podstawę prawną umorzenia art. 17§1 pkt 9 k.p.k., a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego L. H.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja warunków dopuszczalności wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia oraz prawidłowej podstawy prawnej umorzenia postępowania w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej procedury karnej i wymaga spełnienia konkretnych przesłanek formalnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pokrzywdzony może wnieść subsydiarny akt oskarżenia, gdy prokurator wydał postanowienie o umorzeniu postępowania, które nie zostało uchylone przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pokrzywdzony może wnieść subsydiarny akt oskarżenia tylko wtedy, gdy prokurator wydał "powtórnie" postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania, a sąd wcześniej uchylił podobną decyzję prokuratora.
Uzasadnienie
Ratio legis art. 55 § 1 k.p.k. polega na umożliwieniu pokrzywdzonemu samodzielnego oskarżania w sprawach publicznych, ale jako wyjątek od reguły. Wymaga to spełnienia warunku ponownego umorzenia śledztwa przez prokuratora po tym, jak sąd uznał zasadność ścigania i uchylił wcześniejszą decyzję prokuratora.
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna umorzenia postępowania, gdy pokrzywdzony wniósł subsydiarny akt oskarżenia bez spełnienia wymogów formalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawidłową podstawą prawną jest art. 17§1 pkt 9 k.p.k. (brak skargi uprawnionego oskarżyciela).
Uzasadnienie
Wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia w okolicznościach, gdy nie został spełniony warunek ponownego umorzenia śledztwa przez prokuratora, przesądza o zaistnieniu przyczyny wyłączającej prowadzenie postępowania przed sądem z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Czy błędne wskazanie podstawy prawnej umorzenia przez sąd pierwszej instancji (art. 17§1 pkt 7 kpk zamiast art. 17§1 pkt 9 k.p.k.) ma wpływ na treść orzeczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli prawidłowa podstawa prawna prowadzi do tego samego skutku (umorzenia).
Uzasadnienie
Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., wskazując ten przepis jako podstawę prawną umorzenia, co nie miało wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia, ponieważ prawidłowa podstawa prawna (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) prowadziła do tego samego rozstrzygnięcia.
Czy błędne wpisanie nazwiska jednej ze stron w uzasadnieniu postanowienia sądu pierwszej instancji stanowi błąd mający wpływ na treść orzeczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli jest to oczywista omyłka pisarska, a z treści orzeczenia i uzasadnienia wynika, kto jest stroną postępowania.
Uzasadnienie
Uznano za niezasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na rozpoznaniu sprawy A. Z. zamiast D. i A. T., albowiem z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że w uzasadnieniu mylnie wpisano nazwisko A. Z., co stanowi oczywistą omyłkę pisarską nie mającą wpływu na treść orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| L. H. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| Dariusz Wiśniewski | inne | Prokurator Prokuratury Apelacyjnej |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 17 § §1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 55 § §1
Kodeks postępowania karnego
Warunki wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § §1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu braku społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 330 § §2
Kodeks postępowania karnego
Procedura zaskarżania decyzji prokuratora.
k.k. art. 286 § §1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § §1
Kodeks karny
k.k. art. 300 § §1
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § §2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 306 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 330 § §1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia warunku ponownego umorzenia postępowania przez prokuratora, co wyklucza możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. • Prawidłową podstawą prawną umorzenia w tej sytuacji jest art. 17§1 pkt 9 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Pokrzywdzonemu przysługuje prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. • Umorzenie postępowania przez Sąd Okręgowy na podstawie art. 17§1 pkt 7 kpk było błędne. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na rozpoznaniu sprawy innej osoby.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis przepisu art. 55 § 1 k.p.k., sprowadza się do umożliwienia pokrzywdzonemu samodzielnego oskarżania w sprawie o czyn ścigany w trybie publicznym. • Subsydiarne oskarżenie posiłkowe, jako wyjątek od oskarżania w trybie publicznym przez oskarżyciela publicznego, oparte jest bowiem na założeniu, że w sprawie tej prokurator ponownie, po uprzednim przyznaniu przez sąd racji pokrzywdzonemu domagającemu się ścigania, ścigania takiego nie podejmuje. • Chodzi przy tym dodatkowo o uniknięcie oczywiście bezzasadnych oskarżeń kierowanych do sądu przez pokrzywdzonych, stąd potrzeba kontroli sądowej decyzji prokuratorskich i upoważnienie pokrzywdzonego do samodzielnego oskarżania tylko wtedy, gdy powtórnie prokurator podejmuje taką samą decyzję, którą uprzednio sąd uchylił. • Wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia w okolicznościach, gdy nie został spełniony warunek ponownego umorzenia śledztwa przez prokuratora, przesądzało ocenę o zaistnieniu przyczyny wyłączającej prowadzenie postępowania przed sądem, polegającej na braku skargi uprawnionego oskarżyciela. • oczywista omyłka pisarska nie mająca też wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Bożena Summer-Brason
przewodniczący
Grażyna Wilk
sprawozdawca
Jolanta Śpiechowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dopuszczalności wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia oraz prawidłowej podstawy prawnej umorzenia postępowania w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury karnej i wymaga spełnienia konkretnych przesłanek formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – możliwości samodzielnego ścigania przez pokrzywdzonego, co jest często niezrozumiałe dla osób poszkodowanych.
“Kiedy pokrzywdzony może sam oskarżać? Wyjaśniamy zasady subsydiarnego aktu oskarżenia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.