II AKZ 432/17Zwolnienie adwokata tajemnica zawodowa sprawy karne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie adwokata P.W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 września 2017 roku, sygn. akt VI Kp 1433/17, w przedmiocie zwolnienia adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej. Celem zwolnienia było przesłuchanie adwokata w charakterze świadka w sprawie karnej dotyczącej zarzutów z art. 258 § 3 k.k. i innych, związanej z wyprowadzaniem majątku ze spółek. Sąd Okręgowy postanowił zwolnić adwokata z tajemnicy w celu przesłuchania go na szereg szczegółowych okoliczności dotyczących obsługi prawnej spółek z grupy (...) sp. z o.o. oraz osób z nimi powiązanych, a także sporządzania dokumentów i negocjowania umów. Adwokat P.W. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 180 § 2 k.p.k. poprzez błędne przyjęcie spełnienia przesłanek zwolnienia z tajemnicy, w szczególności niezbędności przesłuchania i niemożności ustalenia okoliczności innymi dowodami. Podnosił, że zakres zwolnienia jest zbyt szeroki i nieprecyzyjny, a część pytań dotyczy jego opinii, a nie faktów. Sąd Apelacyjny, analizując przepisy dotyczące tajemnicy adwokackiej i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że część okoliczności wskazanych we wniosku prokuratora (dotyczących np. zasad prowadzenia obsługi prawnej, podziału obowiązków, obiegu dokumentów) nie podlega ochronie tajemnicy adwokackiej, gdyż mają charakter organizacyjno-techniczny. Jednakże, w odniesieniu do pozostałych okoliczności, które potencjalnie mogły zostać uzyskane w związku ze świadczeniem pomocy prawnej, Sąd Apelacyjny stwierdził, że ich ustalenie jest niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i nie może być dokonane za pomocą innych dowodów. Podkreślono, że interes prawnie chroniony pokrzywdzonych spółek jest zbieżny z interesem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, prostując jednocześnie oczywiste omyłki pisarskie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 180 § 2 k.p.k. w kontekście tajemnicy adwokackiej, rozróżnienie między informacjami objętymi tajemnicą a czynnościami organizacyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie istnieje podejrzenie popełnienia poważnego przestępstwa i kluczowa rola adwokata w jego ustaleniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przesłuchanie adwokata w charakterze świadka w sprawie karnej, dotyczącej okoliczności związanych z obsługą prawną spółek, jest dopuszczalne w oparciu o art. 180 § 2 k.p.k., mimo obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przesłuchanie adwokata jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczności nie mogą być ustalone za pomocą innych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że część informacji (organizacyjno-technicznych) nie podlega tajemnicy adwokackiej. Pozostałe informacje, uzyskane w związku z pomocą prawną, są niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy karnej dotyczącej wyprowadzania majątku, a ich ustalenie innymi dowodami jest niemożliwe. Interes pokrzywdzonych spółek jest zbieżny z interesem wymiaru sprawiedliwości.
Jaki jest zakres tajemnicy adwokackiej w kontekście czynności organizacyjnych kancelarii i obsługi prawnej podmiotów powiązanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tajemnica adwokacka nie obejmuje czynności technicznych, związanych z prowadzeniem kancelarii w ogólności, jak podział czynności, obieg dokumentów, czy ustalenie zasad obsługi prawnej podmiotów, które nie są informacją poufną przekazaną w związku z udzielaniem pomocy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że dane dotyczące podziału pracy między radców prawnych czy obiegu dokumentów nie mogą być traktowane jako poufne. Podobnie ustalenie zasad obsługi prawnej czy zakresu umocowania nie wymaga zwolnienia z tajemnicy, jeśli nie dotyczy informacji uzyskanych w związku z udzielaniem porady prawnej lub prowadzeniem sprawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ś. (1) | inne | podejrzany |
| P. W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Sąd Okręgowy w Krakowie | inne | sąd niższej instancji |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 180 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej (w tym adwokackiej) – niezbędność dla dobra wymiaru sprawiedliwości i niemożność ustalenia okoliczności innymi dowodami.
Prawo o adwokaturze art. 6 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Obowiązek adwokata zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 105 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w orzeczeniu.
k.p.k. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek świadka do składania zeznań.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd.
k.p.k. art. 178 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna tajemnica obrończa.
k.k.s. art. 125 § par. 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy odpowiedzialności posiłkowej.
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględniania prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprawnienia pokrzywdzonego.
k.k. art. 46
Kodeks karny
Środki karne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezbędność przesłuchania adwokata dla dobra wymiaru sprawiedliwości. • Okoliczności sprawy nie mogą być ustalone innymi dowodami. • Część informacji nie podlega tajemnicy adwokackiej (charakter organizacyjno-techniczny). • Interes pokrzywdzonych spółek jest zbieżny z interesem wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Zakres zwolnienia z tajemnicy jest zbyt szeroki i nieprecyzyjny. • Część pytań dotyczy opinii adwokata, a nie faktów. • Okoliczności mogą być ustalone innymi dowodami (np. przesłuchanie innych osób). • Naruszenie tajemnicy obrończej lub adwokackiej osób trzecich.
Godne uwagi sformułowania
tajemnica adwokacka ma jednak charakter ścisły • nie są nią objęte wszystkie informacje, jakie ma adwokat, a jedynie te, o których powziął wiadomość wykonując swój zawód • tajemnica adwokacka nie obejmuje ponadto czynności technicznych, związanych z prowadzeniem kancelarii w ogólności • konieczne jest prawidłowe ustalenie zakresu tajemnicy zawodowej, tj. oddzielenie informacji, które radca uzyskał świadcząc pracę czy obsługując w sposób stały dany podmiot gospodarczy, od tych, które [...] są objęte tajemnica zawodową, tzn., które radca uzyskał w związku z udzielaniem porady prawnej lub prowadzeniem sprawy • przesłuchanie radcy prawnego w charakterze świadka na okoliczność, jaki był zakres jego obowiązków i jakie stanowisko zajmuje w konkretnych kwestiach prawnych, nie wymaga więc zwolnienia go z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej • w tym kontekście skarżący stwierdził m. in., że okoliczności wskazane w pkt. […]
Skład orzekający
Barbara Nita-Światłowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 180 § 2 k.p.k. w kontekście tajemnicy adwokackiej, rozróżnienie między informacjami objętymi tajemnicą a czynnościami organizacyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie istnieje podejrzenie popełnienia poważnego przestępstwa i kluczowa rola adwokata w jego ustaleniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między obowiązkiem zachowania tajemnicy adwokackiej a potrzebą wyjaśnienia poważnych przestępstw, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów proceduralnych.
“Tajemnica adwokacka kontra wymiar sprawiedliwości: Kiedy sąd może zmusić adwokata do zeznań?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.