II AKa 610/25Obniżenie zadośćuczynienia za niesłuszny areszt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, które trwało od 22 listopada 2003 r. do 6 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od Skarbu Państwa kwotę 1 080 000 zł. Apelację od tego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy, domagając się podwyższenia zadośćuczynienia, oraz pełnomocnik Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie, kwestionując zasadność uznania aresztowania za „niewątpliwie niesłuszne” oraz wysokość przyznanej kwoty. Sąd Apelacyjny uznał, że tymczasowe aresztowanie można uznać za niewątpliwie niesłuszne, gdy prowadzi do uniewinnienia lub umorzenia postępowania, chyba że jego stosowanie było konieczne z uwagi na zachowanie oskarżonego. W tej sprawie, mimo że wnioskodawca przyczynił się do zastosowania aresztu (ukrywanie się, posługiwanie się cudzą tożsamością), sąd pierwszej instancji pominął ten fakt oraz wcześniejszą karalność wnioskodawcy przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny uznał, że te okoliczności uzasadniają obniżenie kwoty zadośćuczynienia. Jednocześnie odrzucono zarzut błędnego oznaczenia strony pozwanej (Skarbu Państwa). Ostatecznie Sąd Apelacyjny obniżył zasądzoną kwotę do 600 000 zł, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia „niewątpliwie niesłusznego” tymczasowego aresztowania, uwzględnianie przyczynienia się aresztowanego do zastosowania środka zapobiegawczego oraz jego wcześniejszej karalności przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów k.p.k. dotyczących zadośćuczynienia za niesłuszne aresztowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tymczasowe aresztowanie, które zakończyło się uniewinnieniem oskarżonego, można uznać za „niewątpliwie niesłuszne” w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tymczasowe aresztowanie można uznać za niewątpliwie niesłuszne, gdy z uwagi na rodzaj prawomocnego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (uniewinnienie lub umorzenie) stosowanie tego środka było niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że „niewątpliwie niesłuszne” oznacza sytuację, w której prawomocne orzeczenie kończące postępowanie (np. uniewinnienie) czyni stosowanie środka zapobiegawczego niezasadnym. Odpowiedzialność Skarbu Państwa opiera się na zasadzie ryzyka, chyba że stosowanie aresztu było konieczne z uwagi na zachowanie oskarżonego.
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie była adekwatna, biorąc pod uwagę warunki osadzenia i przyczynienie się aresztowanego do zastosowania środka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota zasądzona przez sąd pierwszej instancji była nadmierna. Należy ją obniżyć, uwzględniając przyczynienie się wnioskodawcy do zastosowania aresztu oraz jego wcześniejszą karalność.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji pominął istotne okoliczności, takie jak przyczynienie się wnioskodawcy do zastosowania aresztu (ukrywanie się, posługiwanie się cudzą tożsamością) oraz jego wcześniejszą karalność. Te czynniki, mimo ciężkich warunków osadzenia, uzasadniają obniżenie kwoty zadośćuczynienia.
Czy wadliwe oznaczenie statio fisci Skarbu Państwa w wyroku sądu pierwszej instancji wpływa na jego ważność?
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe lub niepełne oznaczenie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa nie wpływa na istotę odpowiedzialności strony, którą zawsze pozostaje Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że nawet jeśli oznaczenie strony pozwanej (Skarbu Państwa) było nieprecyzyjne, nie zmienia to faktu, że stroną odpowiedzialną jest Skarb Państwa. Zgodnie z orzecznictwem, jednolitość Skarbu Państwa jako osoby prawnej oznacza, że wadliwe oznaczenie jednostki organizacyjnej nie wpływa na istotę odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. H. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za tymczasowe aresztowanie, gdy jest ono niewątpliwie niesłuszne.
Pomocnicze
k.p.k. art. 425 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy apelacji.
k.p.k. art. 425 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy apelacji.
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy apelacji.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice apelacji.
k.p.k. art. 554 § 2b
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oznaczenia statio fisci Skarbu Państwa.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę.
k.c. art. 445 § 2
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę.
Konstytucja RP art. 41 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony prawnej życia i wolności.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zmiana lub uchylenie orzeczenia przez sąd odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyczynienie się wnioskodawcy do zastosowania tymczasowego aresztowania oraz jego wcześniejsza karalność powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Tymczasowe aresztowanie nie było niewątpliwie niesłuszne. • Kwota zasądzonego zadośćuczynienia jest adekwatna i nie powinna być podwyższana. • Wadliwe oznaczenie statio fisci Skarbu Państwa.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwa niesłuszność tymczasowego aresztowania • odpowiedzialność Skarbu Państwa opiera się na zasadzie ryzyka • przyczynienie się do zastosowania tymczasowego aresztowania • nie sposób rozciągać na zasadność stosowania całości tymczasowego aresztowania • nieodpowiednie zadośćuczynienie • abstrakcyjne odwoływanie się wyłącznie do sum zasądzonych w innych sprawach jest nie do pogodzenia z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej sądów
Skład orzekający
Karina Maksym
przewodnicząca
Iwona Hyła
sędzia
Gwidon Jaworski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „niewątpliwie niesłusznego” tymczasowego aresztowania, uwzględnianie przyczynienia się aresztowanego do zastosowania środka zapobiegawczego oraz jego wcześniejszej karalności przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów k.p.k. dotyczących zadośćuczynienia za niesłuszne aresztowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wysokiej kwoty zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, co zawsze budzi zainteresowanie. Kluczowe jest tu ustalenie, jak sąd ocenia przyczynienie się osoby do własnego aresztu i jak wpływa to na wysokość odszkodowania.
“Czy przyczyniłeś się do własnego aresztu? Sąd obniżył zadośćuczynienie o setki tysięcy złotych!”
Dane finansowe
WPS: 1 080 000 PLN
zadośćuczynienie: 600 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.