Orzeczenie · 2015-04-28

II AKA 45/15

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2015-04-28
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeWysokaapelacyjny
prawo karneprawo spółekupadłośćzarząd spółkiodpowiedzialność karnawierzycieleniewypłacalność

Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który uniewinnił I. P. i K. B. od zarzucanych im czynów z art. 296 § 3 kk, art. 585 ksh, art. 11 § 2 kk (punkt I), art. 302 § 1 kk w zw. z art. 308 kk (punkt II) oraz art. 586 ksh (punkt III). Sąd Apelacyjny, analizując apelację prokuratora dotyczącą czynu z punktu II, uznał, że umowa przewłaszczenia maszyn i urządzeń zawarta przez oskarżonych była wadliwa prawnie (bez daty pewnej) i miała charakter formalny, zabezpieczający przed potencjalnym działaniem inwestora W. R., a nie w celu pokrzywdzenia wierzycieli. W związku z tym, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok uniewinniający w tej części. Natomiast w odniesieniu do czynu z punktu III (niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki), Sąd Apelacyjny uznał apelacje prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego za zasadne. Wskazał, że Sąd Okręgowy nie zbadał wystarczająco kwestii niewypłacalności spółki w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego oraz nie ustalił precyzyjnie czasu, od którego istniał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd Apelacyjny podkreślił, że motywacja oskarżonych (chęć uratowania spółki, poszukiwanie inwestora) nie zwalnia od odpowiedzialności karnej za zaniechanie obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, jeśli przesłanki do tego wystąpiły. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynu z punktu III i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania, zlecając dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących niezgłaszania wniosku o upadłość spółki, znaczenie motywacji sprawcy, ustalanie niewypłacalności spółki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej zarządu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa przewłaszczenia zawarta bez daty pewnej, w celu zabezpieczenia przed działaniami inwestora, może być uznana za działanie na szkodę pozostałych wierzycieli w rozumieniu art. 302 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa przewłaszczenia zawarta bez daty pewnej jest wadliwa prawnie i nieskuteczna wobec masy upadłości, a jej zawarcie w opisanych okolicznościach nie stanowiło próby pokrzywdzenia wierzycieli.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że umowa przewłaszczenia była formalna i wadliwa prawnie, ponieważ nie posiadała daty pewnej, co czyniło ją nieskuteczną. Oskarżeni zawarli ją celowo, aby zabezpieczyć się przed inwestorem, a nie w celu bezpośredniego pokrzywdzenia innych wierzycieli.

Czy motywacja zarządu spółki (np. chęć uratowania firmy, poszukiwanie inwestora) ma znaczenie dla bytu przestępstwa niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki (art. 586 ksh)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Motywacja sprawcy nie ma znaczenia dla bytu przestępstwa, ale może wpływać na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu. Istotne jest ustalenie, czy wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość i czy zarząd dopełnił tego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że przestępstwo z art. 586 ksh jest przestępstwem formalnym z zaniechania. Kluczowe jest ustalenie, czy spółka stała się niewypłacalna i czy zarząd miał obowiązek zgłosić wniosek o upadłość. Motywacja oskarżonych, choć może wpływać na ocenę szkodliwości społecznej, nie zwalnia ich od odpowiedzialności, jeśli obowiązek nie został dopełniony.

Jakie są kryteria ustalenia niewypłacalności spółki w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego, w szczególności w kontekście niezapłaconych zobowiązań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niewypłacalność może wynikać z nieregulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub z sytuacji, gdy zobowiązania przekraczają wartość majątku. Krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów nie jest podstawą do ogłoszenia upadłości, ale stałe niewykonywanie przeważającej części zobowiązań już tak.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że Sąd Okręgowy nie zbadał wystarczająco, czy spółka była niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 P.u.n. (nie wykonywała wymagalnych zobowiązań) lub art. 11 ust. 2 P.u.n. (zobowiązania przekroczyły wartość majątku). Konieczne jest ustalenie, od kiedy niewykonywanie zobowiązań miało charakter trwały i przeważający.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w części dotyczącej czynu z punktu III i przekazanie do ponownego rozpoznania; utrzymanie w mocy w pozostałej części.

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznaoskarżony
K. B.osoba_fizycznaoskarżony
Centrala (...) S.A.spółkaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 302 § 1

Kodeks karny

ksh art. 585

Kodeks spółek handlowych

ksh art. 586

Kodeks spółek handlowych

P.u.n. art. 11 § 1

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

P.u.n. art. 11 § 2

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

P.u.n. art. 21 § 1

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

Pomocnicze

k.k. art. 308

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

kpk art. 4

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 7

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 92

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 438

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 439

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 442 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 81 § 1

Kodeks cywilny

k.k. art. 28

Kodeks karny

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w zakresie czynu z punktu III aktu oskarżenia. • Niewystarczające zbadanie przez Sąd Okręgowy przesłanek niewypłacalności spółki. • Niewłaściwe rozróżnienie przez Sąd Okręgowy między motywacją a zamiarem popełnienia przestępstwa. • Konieczność uzupełnienia opinii biegłych w zakresie ustalenia niewypłacalności i czasu jej powstania.

Odrzucone argumenty

Apelacja prokuratora w zakresie czynu z punktu II aktu oskarżenia (przewłaszczenie).

Godne uwagi sformułowania

umowa przewłaszczenia jest skuteczna względem masy upadłości tylko wtedy, gdy ma datę pewną • przestępstwo z art. 586 ksh jest przestępstwem formalnym z zaniechania, przestępstwem trwałym • motywacja, nie zwalnia zaś od odpowiedzialności karnej za zaniechanie swojemu ustawowemu obowiązkowi

Skład orzekający

Lech Lewicki

przewodniczący

Barbara du Château

sędzia

Grażyna Jakubowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niezgłaszania wniosku o upadłość spółki, znaczenie motywacji sprawcy, ustalanie niewypłacalności spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej zarządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej członków zarządu za niezgłoszenie wniosku o upadłość, co jest ważnym zagadnieniem dla przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak sąd analizuje złożone kwestie finansowe i prawne w kontekście przestępstw gospodarczych.

Czy chęć ratowania firmy zwalnia zarząd z obowiązku zgłoszenia upadłości? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst