II AKa 262/25Zmiana wyroku w sprawie zabojstwa i pomocnictwa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelacje prokuratora i obrońców, dokonał częściowej zmiany wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie M. W. i J. G. W odniesieniu do oskarżonej J. G., sąd odwoławczy umorzył postępowanie karne w zakresie czynu zarzuconego w punkcie V wyroku (art. 240 §3 k.k.) z uwagi na obawę przed grożącą jej odpowiedzialnością karną, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 §1 pkt 4 k.p.k. i art. 414 §1 k.p.k. Ponadto, J. G. została uniewinniona od popełnienia czynów zarzuconych jej w punktach VI i VIII oskarżenia. W konsekwencji tych zmian, uchylono również rozstrzygnięcie o karze łącznej. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części, w tym w zakresie dotyczącym oskarżonego M. W. Zasądzono od Skarbu Państwa wynagrodzenia dla obrońców z urzędu M. W. i J. G. oraz zwolniono M. W. od opłaty za II instancję i wydatków postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa. Uzasadnienie sądu odwoławczego szczegółowo analizuje zarzuty apelacyjne, w tym dotyczące rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec M. W. oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych dotyczące J. G. Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżona J. G. nie może ponosić odpowiedzialności karnej za zarzucane jej czyny ze względów gwarancyjnych, związanych z prawem do obrony, w tym z obawą przed odpowiedzialnością karną za współdziałanie z M. W. w popełnieniu zabójstwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w kontekście odpowiedzialności karnej za zaniechanie zawiadomienia o przestępstwie, zacieranie śladów oraz składanie fałszywych zeznań i oskarżeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie kluczowe znaczenie miało prawo do obrony oskarżonej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy oskarżona, która wiedziała o zamiarze popełnienia zabójstwa przez inną osobę i nie zawiadomiła organów ścigania, ponosi odpowiedzialność karną za zaniechanie zawiadomienia, jeśli działała z obawy przed własną odpowiedzialnością karną za współudział w przestępstwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oskarżona nie ponosi odpowiedzialności karnej na podstawie art. 240 §3 k.k. z uwagi na obawę przed własną odpowiedzialnością karną za współdziałanie w przestępstwie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżona J. G. współdziałała z M. W. w popełnieniu przestępstwa zabójstwa jej męża (podżeganie i pomocnictwo), a jej zaniechanie zawiadomienia organów ścigania wynikało z obawy przed własną odpowiedzialnością karną. Zgodnie z art. 240 §3 k.k., osoba taka nie podlega karze.
Czy osoba współdziałająca w popełnieniu przestępstwa (np. podżegacz, pomocnik) może ponosić odpowiedzialność karną za zacieranie śladów przestępstwa (art. 239 §1 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba współdziałająca w popełnieniu przestępstwa nie może ponosić odpowiedzialności karnej za zacieranie śladów tego samego przestępstwa, gdyż nie jest "sprawcą przestępstwa" w rozumieniu art. 239 §1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym podżegacz i pomocnik nie są sprawcami przestępstwa w rozumieniu art. 239 §1 k.k., a zatem nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zacieranie śladów przestępstwa, którego współuczestniczyli.
Czy osoba składająca fałszywe zeznania lub fałszywie oskarżająca inną osobę w celu uniknięcia własnej odpowiedzialności karnej lub złagodzenia jej, ponosi odpowiedzialność karną z art. 233 §1 k.k. lub art. 234 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do obrony wyłącza bezprawność takich działań.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (I KZP 5/21) oraz orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzając, że prawo do obrony, gwarantowane konstytucyjnie, wyłącza bezprawność fałszywych zeznań oraz fałszywego oskarżenia, jeśli są one składane w celu uniknięcia lub złagodzenia własnej odpowiedzialności karnej.
Czy kara 15 lat pozbawienia wolności za zabójstwo z art. 148 §1 k.k. jest rażąco niewspółmierna, gdy uwzględnia się okoliczności obciążające (brutalność czynu, zamiar) i okoliczności łagodzące (silne emocje, żal, przyznanie się do winy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara 15 lat pozbawienia wolności jest karą właściwą, odpowiednio wyważoną i sprawiedliwą.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kara 15 lat pozbawienia wolności orzeczona wobec M. W. za zabójstwo jest adekwatna, biorąc pod uwagę zarówno okoliczności obciążające (np. użycie siekiery, determinacja w działaniu), jak i łagodzące (np. silne emocje wywołane informacją o krzywdzie dziecka, przyznanie się do winy, żal). Kara ta nie jest rażąco łagodna ani nadmiernie surowa.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. G. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokuratura (...) | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (25)
Główne
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
Podstawa wymiaru kary za zabójstwo.
k.k. art. 240 § § 3
Kodeks karny
Niepodleganie karze z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą sprawcy.
k.k. art. 239 § § 1
Kodeks karny
Zacieranie śladów przestępstwa.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Składanie fałszywych zeznań.
k.k. art. 234
Kodeks karny
Fałszywe oskarżenie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § §1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku wystąpienia okoliczności wyłączającej ściganie.
k.p.k. art. 414 § §1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania wyrokiem w przypadku stwierdzenia okoliczności wyłączającej ściganie po rozpoczęciu przewodu sądowego.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zasada absorpcji przy zbiegu przepisów.
k.k. art. 4
Kodeks karny
Obowiązek stosowania ustawy względniejszej.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji.
k.p.k. art. 439 § §1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice oceny dowodów.
k.p.k. art. 170 § §1 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Oddalenie wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Konieczność ponownego przesłuchania biegłego lub dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego.
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 182 § §1
Kodeks postępowania karnego
Prawo do odmowy zeznań.
k.p.k. art. 391 § §1
Kodeks postępowania karnego
Odczytanie protokołu zeznań.
k.p.k. art. 170 § §1 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Oddalenie wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 196 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o uzupełnienie lub wyjaśnienie opinii biegłego.
k.p.k. art. 433 § §1
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Zmiana orzeczenia na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 624 § §1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia.
k.p.k. art. 626 § §2
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie wniosku na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do obrony wyłącza odpowiedzialność karną za zaniechanie zawiadomienia o przestępstwie, jeśli wynika z obawy przed własną odpowiedzialnością karną (art. 240 §3 k.k.). • Osoba współdziałająca w popełnieniu przestępstwa nie ponosi odpowiedzialności za zacieranie śladów tego samego przestępstwa (art. 239 §1 k.k.). • Prawo do obrony wyłącza bezprawność fałszywych zeznań i fałszywego oskarżenia składanych w celu uniknięcia lub złagodzenia własnej odpowiedzialności karnej.
Odrzucone argumenty
Kara 25 lat pozbawienia wolności dla M. W. za zabójstwo. • Zarzuty prokuratora dotyczące rażącej niewspółmierności kary dla M. W. • Zarzuty obrońcy M. W. dotyczące rażącej niewspółmierności kary dla M. W. • Zarzuty obrońcy J. G. dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, które nie doprowadziły do uniewinnienia w I instancji.
Godne uwagi sformułowania
ze względów gwarancyjnych • prawo do obrony jest fundamentalnym prawem obywateli • nie podlega karze, kto z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym • kara ta jest w praktyce sądowej stosowana w szczególnie uzasadnionych przypadkach
Skład orzekający
Rafał Ryś
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Kokoszczyński
sędzia
Alina Miłosz-Kloczkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w kontekście odpowiedzialności karnej za zaniechanie zawiadomienia o przestępstwie, zacieranie śladów oraz składanie fałszywych zeznań i oskarżeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie kluczowe znaczenie miało prawo do obrony oskarżonej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy kluczowych zagadnień związanych z prawem do obrony i jego wpływem na odpowiedzialność karną, co jest niezwykle istotne dla praktyki prawniczej i zrozumienia granic prawa karnego.
“Prawo do obrony ponad odpowiedzialnością karną? Sąd Apelacyjny zmienia wyrok w sprawie zabójstwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.