I USK 309/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez M. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 grudnia 2022 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach i oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Chorzowie odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy w drugiej instancji w składzie jednego sędziego, co miało prowadzić do nieważności postępowania, oraz art. 224 § 1 k.p.c. i art. 235 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. poprzez brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lekarza. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania i uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy, badając przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., uznał, że nie zostały one spełnione. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy wskazał, że orzekanie w składzie jednego sędziego w drugiej instancji było zgodne z przepisami specustawy COVID-19 (art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4), a uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22, na którą powoływała się skarżąca, została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia i nie mogła mieć wpływu na jego ocenę. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, gdyż problematyka ta była już przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego w powiększonym składzie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, odstąpił od obciążania skarżącej kosztami zastępstwa procesowego i przyznał koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek formalnych, w szczególności w kontekście przepisów specustawy COVID-19 i interpretacji art. 45 Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania w czasie pandemii COVID-19 oraz interpretacji przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej w drugiej instancji w składzie jednego sędziego, na podstawie przepisów specustawy COVID-19, stanowi naruszenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 specustawy COVID-19), a orzekanie w składzie trzech sędziów miało charakter fakultatywny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy specustawy COVID-19, które dopuszczały orzekanie w składzie jednego sędziego w drugiej instancji. Podkreślono, że uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22, która mogłaby sugerować odmienną interpretację, została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia i nie miała wpływu na jego ocenę.
Czy w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy wydał uchwałę w powiększonym składzie dotyczącą interpretacji przepisów, a skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w uchwale w powiększonym składzie i nie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę poglądu, nie można mówić o potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca sama przyznała, iż problematyka była już przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22, co wyklucza istnienie przesłanki potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Powoływanie się na odmienność wyrokowania czy interpretowania prawa przez sądy nie jest wystarczające do wykazania rozbieżności.
Czy brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lekarza o specjalizacji w zakresie chirurgii, mimo sprzecznych opinii innych biegłych, prowadzi do nierozpoznania istoty sprawy?
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozpoznał merytorycznie tego zarzutu, ponieważ odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
specustawa COVID-19 art. 15zzs § 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dopuszcza rozpoznawanie spraw w pierwszej i drugiej instancji w składzie jednego sędziego.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 224 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § § 1 pkt. 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 15 ust. 2
Podstawa do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w drugiej instancji było zgodne z przepisami specustawy COVID-19. • Uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22 została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia i nie miała wpływu na jego ocenę. • Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, gdyż Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w tej kwestii.
Odrzucone argumenty
Rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania. • Niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza o specjalizacji w zakresie chirurgii prowadzi do nierozpoznania istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • Rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego było zatem zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek formalnych, w szczególności w kontekście przepisów specustawy COVID-19 i interpretacji art. 45 Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania w czasie pandemii COVID-19 oraz interpretacji przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i składem sądu w okresie pandemii, co może być interesujące dla prawników procesualistów.
“Czy orzekanie w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji podczas pandemii narusza prawo do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.