Orzeczenie · 2026-06-17

I SA/Sz 67/26Bezskuteczność czynności organu wydanie kopii akt

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-06-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do aktopłata skarbowaK.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiczynność materialno-technicznapostępowanie egzekucyjneoperaty szacunkoweskarżącyorgan administracji publicznej

Sprawa dotyczyła skargi spółki F. P. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. P., który uzależnił wydanie uwierzytelnionych kopii operatów szacunkowych z akt postępowania egzekucyjnego od uiszczenia opłaty skarbowej. Organ powołał się na przepisy K.p.a. dotyczące opłat skarbowych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prawa strony do akt sprawy oraz zasady pogłębiania zaufania do organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd zakwalifikował pismo organu jako czynność materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowej. Stwierdził, że organ nie zastosował właściwych przepisów K.p.a. dotyczących prawa strony do wglądu w akta, sporządzania kopii i uwierzytelniania odpisów (art. 73 K.p.a.), a także przepisów dotyczących kosztów postępowania i możliwości załatwienia sprawy mimo nieuiszczenia należności (art. 261 § 4 K.p.a.). Zamiast tego, organ bezpodstawnie oparł się na ustawie o opłacie skarbowej. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. i zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy, w tym uwierzytelnionych kopii dokumentów, oraz zasad naliczania opłat skarbowych w takich sytuacjach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uzależnienia wydania kopii dokumentów z akt postępowania egzekucyjnego od opłaty skarbowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej może uzależnić wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt postępowania egzekucyjnego od uiszczenia opłaty skarbowej, mimo że strona ma ustawowe prawo do dostępu do akt sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może uzależnić wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt postępowania egzekucyjnego od uiszczenia opłaty skarbowej, jeśli strona ma ustawowe prawo do dostępu do akt sprawy i wykaże ważny interes.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność organu była materialno-techniczna i nielegalna, ponieważ organ nie zastosował przepisów K.p.a. dotyczących prawa strony do akt i kosztów, a zamiast tego bezpodstawnie obciążył stronę opłatą skarbową. Organ powinien był rozważyć zastosowanie art. 73 K.p.a. oraz art. 261 § 4 K.p.a.

Czy pismo organu administracji publicznej, którym uzależnia się wydanie dokumentów od opłaty skarbowej, jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie pismo należy ocenić jako czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlegającą kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo organu, które odmawia wydania dokumentów i jednocześnie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, ma charakter odrębny od postępowania i wyznacza zakres obowiązków i uprawnień strony, co kwalifikuje je jako czynność materialno-techniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności materialno-technicznej organu.

Przepisy (11)

Główne

K.p.a. art. 73 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii lub odpisów, również po zakończeniu postępowania.

K.p.a. art. 73 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

K.p.a. art. 261 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieuiszczenia należności, czynność uzależniona od opłaty może zostać zaniechana.

K.p.a. art. 261 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ powinien załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności, jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub ważny interes strony.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

P.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, jeżeli stwierdzi jej niezgodność z prawem.

Pomocnicze

u.o.s. art. 1 § 1

Ustawa o opłacie skarbowej

Opłacie skarbowej podlega m.in. dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek.

K.p.a. art. 262 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieuiszczenia należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które powinny być uiszczone z góry, organ wyznaczy termin do ich wniesienia.

K.p.a. art. 76a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo strony do dostępu do akt sprawy i uzyskania uwierzytelnionych kopii dokumentów bez konieczności ponoszenia opłaty skarbowej, gdy istnieje ważny interes. • Niewłaściwe zastosowanie przez organ przepisów K.p.a. dotyczących dostępu do akt i kosztów postępowania. • Kwalifikacja pisma organu jako czynności materialno-technicznej podlegającej kontroli sądowej.

Godne uwagi sformułowania

czynność materialno-techniczna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. • organ miał obowiązek wyczerpująco przedstawić motywy, które legły u podstaw odmowy uwzględnienia wniosku spółki • organ formą czynności materialno-technicznej w istocie rzeczy zastąpił ustawowe reguły załatwienia wniosku spółki • czynność podjętą w takich warunkach i z takim skutkiem należy oceniać w kategorii czynności materialno-technicznej, podlegającej sądowej kontroli legalności

Skład orzekający

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Dziel

sędzia

Jolanta Kwiecińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy, w tym uwierzytelnionych kopii dokumentów, oraz zasad naliczania opłat skarbowych w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzależnienia wydania kopii dokumentów z akt postępowania egzekucyjnego od opłaty skarbowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą błędnie stosować przepisy dotyczące opłat, a sąd koryguje takie działania, podkreślając prawo obywatela do informacji i dostępu do akt.

“Czy organ może żądać opłaty za kopię dokumentu z akt sprawy? Sąd wyjaśnia prawo strony do informacji.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst