I SA/SZ 346/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Skarżąca, będąca małżonkiem zobowiązanego C.D., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na prawomocne orzeczenie sądu o ustanowieniu rozdzielności majątkowej między nią a mężem ze skutkiem wstecznym. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego ani zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że choć wcześniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych przyznawało małżonkom zobowiązanych legitymację do wnoszenia środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do majątku wspólnego, to istotna zmiana stanu prawnego wprowadzona nowelizacją u.p.e.a. z dnia 11 września 2019 r. (weszła w życie 30 lipca 2020 r.) zmieniła tę sytuację. Zgodnie z nowymi przepisami, małżonek zobowiązanego nie jest traktowany jako zobowiązany w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Jego ochrona realizowana jest poprzez instytucję sprzeciwu (art. 27f u.p.e.a.) oraz inne środki przewidziane w znowelizowanych przepisach, które jednak nie przyznają mu uprawnień zobowiązanego, takich jak prawo do wnoszenia zarzutów czy wniosku o umorzenie postępowania. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały nowe przepisy, a skarżąca, nie będąc zobowiązanym, nie miała legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania) było zasadne. Sąd zaznaczył, że organy prawidłowo wskazały na potrzebę doręczenia skarżącej wezwania związanego z zajęciem nieruchomości, aby umożliwić jej skorzystanie z przysługujących jej środków ochrony, w tym wniesienie sprzeciwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po nowelizacji z 2020 r., a także kwestia legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji u.p.e.a. i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek zobowiązanego, w przypadku skierowania egzekucji administracyjnej do majątku wspólnego, posiada legitymację do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zobowiązanego nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie jest zobowiązanym w rozumieniu przepisów u.p.e.a. Jego ochrona realizowana jest poprzez inne środki prawne, takie jak sprzeciw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2020 r. zmieniła stan prawny w zakresie uprawnień małżonka zobowiązanego. Zgodnie z nowymi przepisami, małżonek zobowiązanego nie jest traktowany jako zobowiązany, a jego prawa są ograniczone do specyficznych środków ochrony, takich jak sprzeciw, a nie do uprawnień przysługujących bezpośrednio zobowiązanemu.
Jakie są zasady stosowania przepisów po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawach wszczętych przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (30 lipca 2020 r.), na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na zobowiązanego, do egzekucji ze składnika majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym nowelizacją.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepis intertemporalny art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej, który stanowi, że w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony na zobowiązanego (a nie na oboje małżonków), stosuje się nowe przepisy, co oznacza przyznanie ochrony małżonkowi niezobowiązanemu.
Przepisy (31)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § ust. 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis intertemporalny określający stosowanie nowych przepisów do egzekucji z majątku wspólnego w sprawach wszczętych przed nowelizacją.
u.p.e.a. art. 61a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odmowa wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 13 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U.2019.2070 art. 13 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Szczególna reguła intertemporalna dotycząca egzekucji z majątku wspólnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego, która nie obejmuje małżonka zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 18 § ust. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 27f § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo małżonka zobowiązanego do wniesienia sprzeciwu.
u.p.e.a. art. 27f § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Termin do wniesienia sprzeciwu przez małżonka zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 27g § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawa małżonka zobowiązanego w egzekucji z majątku wspólnego.
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (przysługuje zobowiązanemu).
u.p.e.a. art. 59 § § 2a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku błędu co do zobowiązanego.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania administracyjnego.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 1a § pkt 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis uchylony.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27e
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące prowadzenia egzekucji z majątku osobistego i wspólnego.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27f § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27f § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27f § § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27g § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2022 poz 479 art. 59 § § 2a pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U.2019.2070 art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Reguła intertemporalna dotycząca postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy.
Dz.U.2019.2070 art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Zastosowanie nowych przepisów do zbiegu egzekucji.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji przez sąd.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a. i nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. • Nowelizacja u.p.e.a. z 2020 r. wprowadziła nowe zasady dotyczące ochrony małżonka zobowiązanego, które nie przyznają mu uprawnień zobowiązanego.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że posiada legitymację do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na orzeczenie o rozdzielności majątkowej i wcześniejsze orzecznictwo. • Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów u.p.e.a. i K.p.a. poprzez uznanie braku jej legitymacji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał stanowisko Organów za zgodne z prawem. • Nowe regulacje prawne u.p.e.a. – o czym w poniższej części uzasadnienia. • Małżonek zobowiązanego nie będzie miał prawa podnoszenia braku wymagalności należności pieniężnej czy też błędu co do osoby zobowiązanego, nie będzie uprawniony do wnoszenia zarzutów, wnoszenia o umorzenie postępowania egzekucyjnego, itd. Takie uprawnienia w dalszym ciągu zarezerwowane są wyłącznie dla zobowiązanego.
Skład orzekający
Marzena Kowalewska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
członek
Jolanta Kwiecińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po nowelizacji z 2020 r., a także kwestia legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji u.p.e.a. i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w przepisach dotyczących egzekucji administracyjnej i praw małżonka zobowiązanego, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia, jak nowe regulacje wpływają na dotychczasowe orzecznictwo.
“Zmiany w egzekucji administracyjnej: Czy małżonek zobowiązanego nadal ma prawo do wniosku o umorzenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.