Orzeczenie

I SA/Sz 167/22Uchylenie wyroku WSA nawaznosc postępowania podatkowe

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowywkład niepieniężnyobjęcie udziałówkoszty uzyskania przychodówwznowienie postępowaniapostępowanie sądowoadministracyjnenieważność postępowaniaautokontrola sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od wyroku WSA z dnia 21 lutego 2024 r., który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. z tytułu objęcia udziałów w spółce w zamian za wkład niepieniężny. Sąd, działając na podstawie art. 179a P.p.s.a., stwierdził nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zapadł wyrok z 21 lutego 2024 r., z uwagi na udział sędziego wyłączonego z mocy ustawy (art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.). Sędzia ten brał udział w wydaniu wcześniejszego wyroku WSA w tej samej sprawie. W związku z tym, Sąd uchylił swój własny wyrok z 21 lutego 2024 r. Następnie, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że postępowanie wznowieniowe jest trybem nadzwyczajnym i jego przedmiotem jest jedynie badanie przesłanek wznowienia, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo postąpiły, uznając dowód wpłaty KP nr [...] z 16 czerwca 2005 r. za spełniający przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co skutkowało uchyleniem decyzji ostatecznej i ponownym określeniem zobowiązania podatkowego. Jednakże, Sąd podzielił stanowisko organów co do odmowy uwzględnienia innych wniosków dowodowych podatnika (np. dotyczących łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu posiadania nieruchomości, przesłuchania świadka) oraz odmowy uwzględnienia kwot zobowiązań związanych z posiadaniem nieruchomości w kosztach uzyskania przychodów. Sąd uznał, że te kwestie nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania lub były już rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach. Ostatecznie, Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących autokontroli sądu pierwszej instancji (art. 179a P.p.s.a.) oraz zasad prowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z powodu udziału wyłączonego sędziego oraz specyfiki postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych.

Zagadnienia prawne (5)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji może uchylić własny wyrok w trybie autokontroli z powodu stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji może uchylić własny wyrok w trybie autokontroli na podstawie art. 179a P.p.s.a., jeżeli stwierdzi nieważność postępowania lub oczywistą zasadność podstaw skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 179a P.p.s.a. wprowadza wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej, umożliwiając sądowi pierwszej instancji korektę własnego orzeczenia w celu ekonomiki postępowania.

Czy udział sędziego wyłączonego z mocy ustawy w składzie orzekającym stanowi przyczynę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego wyłączonego z mocy ustawy w rozpoznaniu sprawy jest oczywistą przyczyną nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Uzasadnienie

Art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. wprost wskazują na wyłączenie sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku w postępowaniu zwyczajnym, od udziału w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym w tej samej sprawie.

Czy postępowanie wznowieniowe w podatkach może służyć ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy w całym jej zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wznowieniowe jest trybem nadzwyczajnym, toczącym się w zawężonych ramach, którego przedmiotem jest jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Uzasadnienie

Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i organ nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Uchybienia procesowe, które nie wyczerpują przesłanek z art. 240 § 1 O.p., nie oddziałują na treść decyzji kończącej to postępowanie.

Czy koszty związane z posiadaniem nieruchomości (łącznego zobowiązania pieniężnego) wniesionych aportem do spółki, poniesione przez podatnika przed ich wniesieniem, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów z tytułu objęcia udziałów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 22 ust. 1e pkt 3 ustawy o PDOF, koszty uzyskania przychodów w przypadku objęcia udziałów w zamian za wkład niepieniężny ograniczają się do wydatków na 'nabycie' tych składników majątku, a nie obejmują kosztów związanych z ich posiadaniem.

Uzasadnienie

Przepis art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. w sposób wyczerpujący reguluje kwestię kosztów uzyskania przychodu w tym zakresie i nie daje podstaw do uwzględnienia innych wydatków niż te związane bezpośrednio z nabyciem wkładu.

Czy wadliwa wycena nieruchomości wniesionych aportem do spółki, odbiegająca od wartości rynkowej, ma wpływ na ustalenie przychodu z tytułu objęcia udziałów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wartość nominalna objętych przez podatnika udziałów, a nie wartość rynkowa aportu, determinuje wartość przychodu z tytułu objęcia udziałów. Decyzję o wysokości i zmianie wartości nominalnej udziałów może podjąć wyłącznie zgromadzenie wspólników.

Uzasadnienie

Przepisy prawa materialnego dotyczące określenia przychodu z tytułu objęcia udziałów w zamian za wkład niepieniężny determinują zakres istotnych okoliczności faktycznych. Prawidłowość wyceny aportu nie ma wpływu na ustalenie przychodu z kapitałów pieniężnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 167/22, z powodu nieważności postępowania. Następnie oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 240 § § 1 pkt 1, 4, 5

Ordynacja podatkowa

Przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.

O.p. art. 245 § § 1 pkt 1, 2, 3

Ordynacja podatkowa

Rozstrzygnięcia organu w postępowaniu wznowieniowym.

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychód z tytułu objęcia udziałów w spółce w zamian za wkład niepieniężny.

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1a pkt 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określenie wartości wkładu niepieniężnego.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1e pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów z tytułu objęcia udziałów w zamian za wkład niepieniężny.

P.p.s.a. art. 179a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Autokontrola sądu pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (udział wyłączonego sędziego).

P.p.s.a. art. 18 § § 1 pkt 6a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie sędziego z mocy ustawy.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1i

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 1 i ust. 2 pkt 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przeprowadzenie dowodów uzupełniających przez sąd.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział sędziego wyłączonego z mocy ustawy w składzie orzekającym WSA w Szczecinie stanowił podstawę do uchylenia własnego wyroku w trybie autokontroli.

Odrzucone argumenty

Koszty związane z posiadaniem nieruchomości wniesionych aportem nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. • Wadliwa wycena aportu nie wpływa na ustalenie przychodu z tytułu objęcia udziałów. • Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. • Nie wszystkie wnioski dowodowe podatnika były zasadne w kontekście postępowania wznowieniowego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wznowieniowe jest jednakże postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się jedynie w zawężonych ramach. • Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 O.p. • Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych.

Skład orzekający

Bolesław Stachura

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

sędzia

Jolanta Kwiecińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących autokontroli sądu pierwszej instancji (art. 179a P.p.s.a.) oraz zasad prowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z powodu udziału wyłączonego sędziego oraz specyfiki postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może skorygować własny błąd proceduralny, uchylając swój wyrok, co jest ciekawym aspektem funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Dodatkowo, analizuje istotę postępowania wznowieniowego w sprawach podatkowych.

“Sąd uchyla własny wyrok! Jak WSA w Szczecinie naprawił błąd proceduralny i co to oznacza dla podatników?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst