I SA/Sz 120/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z.K. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zwrot środków z Regionalnego Programu Operacyjnego. Organ administracji utrzymał w mocy własną decyzję, argumentując bezskutecznością egzekucji wobec spółki oraz pełnieniem przez skarżącego funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, art. 116 Ordynacji podatkowej, pozbawienie prawa do obrony oraz błędy w postępowaniu dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na istotne naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym brak prawidłowego ustalenia przedawnienia zobowiązania wobec spółki oraz dopuszczalności orzekania w tej sprawie. Podkreślono, że decyzje o zwrocie środków mają charakter deklaratoryjny, a termin powstania zobowiązania należy wiązać z momentem nieprawidłowości, a nie wydania decyzji. Sąd zwrócił uwagę na konieczność zbadania przez organ kwestii przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności oraz przedawnienia samego zobowiązania spółki, co stanowiło kluczowe uchybienie organu. WSA uchylił decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd kwestii prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania zobowiązania do zwrotu środków z dofinansowania w kontekście odpowiedzialności członków zarządu, obowiązki organu w zakresie badania przedawnienia i przesłanek egzoneracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członków zarządu za zwrot środków publicznych, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i KPA.
Zagadnienia prawne (5)
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do orzekania o subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu za zwrot środków z dofinansowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest właściwy do orzekania o subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, stosowanych odpowiednio do należności z tytułu zwrotu środków publicznych.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz ustawy o finansach publicznych wskazują, że zarząd województwa jest instytucją zarządzającą programem operacyjnym i odpowiada za odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, wydając decyzje administracyjne. Do spraw tych stosuje się przepisy KPA i Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące odpowiedzialności osób trzecich.
Czy decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może zostać wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania pierwotnego lub prawa do wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest niedopuszczalne, jeśli zobowiązanie spółki uległo przedawnieniu lub minął termin do wydania decyzji o odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Wygaśnięcie zobowiązania spółki z powodu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej. Organ musi zbadać, czy nie upłynął 5-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności) oraz termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Brak takich ustaleń stanowi naruszenie przepisów.
Kiedy powstaje zobowiązanie do zwrotu środków z dofinansowania w kontekście odpowiedzialności członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zobowiązanie do zwrotu środków powstaje z chwilą wystąpienia nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem zwrotu, a nie z dniem wydania decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej ten zwrot.
Uzasadnienie
Decyzja o zwrocie środków jest deklaratoryjna, potwierdza istniejące zobowiązanie wynikające z wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem lub procedurami. Termin powstania zobowiązania należy wiązać z momentem popełnienia nieprawidłowości, a nie z datą doręczenia decyzji, co ma znaczenie dla ustalenia, który członek zarządu ponosi odpowiedzialność.
Czy organ prowadzący postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest zobowiązany do zbadania przesłanek negatywnych (egzoneracyjnych) wskazanych przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest zobowiązany do zbadania i wyjaśnienia przesłanek negatywnych wskazanych przez stronę, nawet jeśli ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie.
Uzasadnienie
Chociaż inicjatywa dowodowa w zakresie przesłanek egzoneracyjnych leży po stronie potencjalnie odpowiedzialnego, organ nie może poprzestać na biernej postawie. Jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wyjaśnienia tych kwestii zgodnie z zasadami KPA.
Czy brak możliwości obrony strony z powodu zabezpieczenia dokumentacji przez prokuraturę uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego?
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie miał podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o te okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu co do braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 i 98 KPA. Wskazano jednak, że organ ma obowiązek gromadzić materiał dowodowy, występując do innych organów o potrzebne informacje.
Przepisy (36)
Główne
u.f.p. art. 67 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Stosowanie przepisów KPA i Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących zwrotu środków publicznych.
O.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki.
O.p. art. 116 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zakres odpowiedzialności członków zarządu obejmuje zaległości powstałe w czasie pełnienia obowiązków.
O.p. art. 116 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu.
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
u.z.p.p.r. art. 25
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Określa instytucję zarządzającą programem operacyjnym i jej odpowiedzialność za odzyskiwanie środków.
u.z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt 15
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Wskazuje na zadania instytucji zarządzającej, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków.
u.f.p. art. 60 § pkt 6
Ustawa o finansach publicznych
Definiuje środki publiczne, w tym należności z tytułu zwrotu środków europejskich.
u.f.p. art. 61 § pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
Określa organy właściwe do wydawania decyzji w sprawie zwrotu środków.
O.p. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe.
O.p. art. 107 § § 2 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność osób trzecich za odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 108 § § 2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może być wszczęte przed doręczeniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 118
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
O.p. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej.
O.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Okoliczności przerywające lub zawieszające bieg terminu przedawnienia.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozstrzygania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 106
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny (akty sprawy).
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 97
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy zawieszenia postępowania.
k.p.a. art. 98
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy zawieszenia postępowania.
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Udział w postępowaniu jako strony.
COVID art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
COVID art. 15 zzr § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 22
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed zmianą do zaległości powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy.
u.p.u. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
u.p.u. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
u.p.u. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Podstawa oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
u.p.u. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Rozporządzenie Rady z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich art. 1 § ust. 2
Definicja nieprawidłowości w kontekście środków europejskich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów KPA w zakresie ustalenia przedawnienia zobowiązania i prawa do wydania decyzji. • Naruszenie przepisów KPA w zakresie ustalenia momentu powstania zobowiązania do zwrotu środków. • Naruszenie przepisów KPA w zakresie obowiązku organu do zbadania przesłanek negatywnych (egzoneracyjnych). • Naruszenie przepisów KPA w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące właściwości organu do orzekania o odpowiedzialności. • Zarzuty dotyczące bezskuteczności egzekucji jako podstawy orzeczenia. • Zarzuty dotyczące braku podstaw do zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje w sprawie zwrotu środków mają charakter decyzji deklaratoryjnych nie konstytutywnych. • Termin powstania zobowiązania należy wiązać z momentem nieprawidłowości, a nie wydania decyzji. • Organ jest zobowiązany do zbadania i wyjaśnienia przesłanek negatywnych wskazanych przez stronę, nawet jeśli ciężar dowodu spoczywa na stronie.
Skład orzekający
Bolesław Stachura
przewodniczący
Marzena Kowalewska
sprawozdawca
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania zobowiązania do zwrotu środków z dofinansowania w kontekście odpowiedzialności członków zarządu, obowiązki organu w zakresie badania przedawnienia i przesłanek egzoneracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członków zarządu za zwrot środków publicznych, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności finansowej członków zarządu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i materialne związane z przedawnieniem i momentem powstania zobowiązania.
“Członek zarządu uniknął odpowiedzialności za dług spółki dzięki kluczowym błędom organu!”
Dane finansowe
WPS: 922 872 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.