I SA/Po 133/26Uchylenie wyroku śmierć skarżącej nizna zdolność sądowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę ze skargi L. N. na postanowienie Inspektora Sanitarnego, uchylił własny wyrok z dnia 25 lutego 2026 r. wydany w tej sprawie. Powodem uchylenia było stwierdzenie nieważności postępowania, wynikającej z faktu, że skarżąca zmarła w dniu 17 lutego 2026 r., czyli przed wydaniem pierwotnego wyroku. Sąd powołał się na art. 179a p.p.s.a., który umożliwia sądowi pierwszej instancji uchylenie własnego wyroku w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania. Stwierdzono brak zdolności sądowej strony (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.c.), ponieważ wyrok został skierowany do osoby zmarłej. Sąd podkreślił, że niewiedza sądu o śmierci strony nie ma znaczenia, a orzeczenie wobec nieżyjącej osoby jest nieważne. Wygasło również pełnomocnictwo pełnomocnika skarżącej z chwilą jej śmierci, co uniemożliwiało mu skuteczne działanie w jej imieniu po tym terminie. W związku z tym, że przedmiot postępowania dotyczył obowiązku o charakterze ściśle osobistym (obowiązek matki do poddania małoletniej córki szczepieniom), który nie podlegał następstwu prawnemu, sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania w przypadku śmierci strony, wygaśnięcia pełnomocnictwa oraz umorzenia postępowania w sprawach o charakterze osobistym.
Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony przed wydaniem wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie obowiązek miał charakter ściśle osobisty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok sądu administracyjnego wydany po śmierci strony skarżącej jest ważny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok wydany po śmierci strony jest nieważny z powodu braku zdolności sądowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że śmierć strony przed wydaniem wyroku skutkuje brakiem zdolności sądowej, co jest bezwzględną przesłanką nieważności postępowania. Niewiedza sądu o śmierci strony nie ma znaczenia prawnego.
Czy pełnomocnictwo strony wygasa z chwilą jej śmierci w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, co uniemożliwia pełnomocnikowi podejmowanie czynności procesowych innych niż te zmierzające do zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami, śmierć mocodawcy powoduje wygaśnięcie pełnomocnictwa. Pełnomocnik po śmierci strony nie może skutecznie wnieść środka odwoławczego, gdyż nie posiada już stosownego umocowania.
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w takiej sytuacji postępowanie podlega umorzeniu.
Uzasadnienie
Przepisy p.p.s.a. (art. 161 § 1 pkt 2) przewidują umorzenie postępowania, gdy jego przedmiot odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że interes prawny zgłasza osoba, której dotyczy wynik postępowania. W tej sprawie obowiązek miał charakter osobisty.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi pierwszej instancji uchylenie własnego wyroku w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania i ponowne rozpoznanie sprawy.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewiduje umorzenie postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Określa przesłanki nieważności postępowania, w tym brak zdolności sądowej.
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Nakłada obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym.
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Określa, że w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków ponosi osoba sprawująca nad nią pieczę.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 31 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygania o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku uchylenia wyroku na podstawie art. 179a.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 25 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definiuje zdolność sądową strony.
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci.
p.p.s.a. art. 43
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje kwestię wygaśnięcia pełnomocnictwa.
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa obligatoryjne zawieszenie postępowania w przypadku śmierci strony.
p.p.s.a. art. 124 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłącza obowiązek zawieszenia postępowania, gdy przedmiot odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
k.c. art. 8 § § 1
Kodeks cywilny
Określa moment ustania zdolności prawnej osoby fizycznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć skarżącej przed wydaniem wyroku skutkuje nieważnością postępowania z powodu braku zdolności sądowej. • Pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, co uniemożliwia skuteczne działanie pełnomocnika po tym terminie. • Obowiązek poddania małoletniej szczepieniom ochronnym ma charakter ściśle osobisty i nie podlega następstwu prawnemu, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
wyrok został wydany po śmierci skarżącej • brak zdolności sądowej strony postępowania • skierowanie rozstrzygnięcia do osoby nieżyjącej wywołuje bowiem zawsze konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego • Z chwilą bowiem śmierci skarżącej tj. 17 lutego 2026 r. pełnomocnictwo przez nią udzielone, reprezentującemu ją w sprawie adwokatowi, wygasło • przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego
Skład orzekający
Szymon Widłak
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Ławniczak
członek
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania w przypadku śmierci strony, wygaśnięcia pełnomocnictwa oraz umorzenia postępowania w sprawach o charakterze osobistym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony przed wydaniem wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie obowiązek miał charakter ściśle osobisty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne znaczenie ma zdolność sądowa i jak śmierć strony może wpłynąć na ważność postępowania, nawet jeśli sąd nie był o niej świadomy. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników.
“Wyrok wydany po śmierci strony – jak sąd naprawił błąd proceduralny?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.