Orzeczenie · 2021-01-20

I SA/Ol 670/20Koszty postępowania egzekucyjnego nieskuteczne zajęcie rachunku

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2021-01-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjne w administracjizajęcie rachunku bankowegoskuteczność egzekucjiopłata manipulacyjnaopłata egzekucyjnaTrybunał KonstytucyjnyARiMRIzba Administracji Skarbowej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 19.601,75 zł. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku majątku zobowiązanego. Organ egzekucyjny i odwoławczy argumentowały, że koszty, w tym opłata manipulacyjna i opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, są należne zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli egzekucja była nieskuteczna. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że opłata za zajęcie rachunku bankowego (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) może być pobrana tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych, co oznacza istnienie środków na koncie. Ponieważ zajęcie okazało się nieefektywne z powodu braku środków przekraczających kwotę wolną od egzekucji, naliczenie tej opłaty było niezasadne. Sąd uznał również, że choć opłata manipulacyjna jest należna niezależnie od skuteczności egzekucji, organy powinny każdorazowo oceniać adekwatność ustalonych kosztów do nakładu pracy i stopnia skomplikowania czynności, zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, aby nie stanowiły one nadmiernej sankcji pieniężnej. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego i zasądził koszty postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naliczanie kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza opłat za zajęcie rachunku bankowego, gdy egzekucja jest nieskuteczna. Interpretacja przepisów u.p.e.a. w kontekście wyroku TK SK 31/14.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na zajętym rachunku bankowym. Interpretacja opłaty manipulacyjnej może być odmienna w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być naliczona, gdy na rachunku nie było środków pieniężnych przekraczających kwotę wolną od egzekucji, a egzekucja okazała się nieskuteczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co oznacza istnienie środków na rachunku.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz orzecznictwie NSA, wskazując, że warunkiem naliczenia opłaty jest faktyczne zajęcie wierzytelności, a nie samo zajęcie rachunku bankowego, na którym nie ma środków.

Czy opłata manipulacyjna jest należna niezależnie od skuteczności postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata manipulacyjna jest należna w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego zobowiązanemu, niezależnie od skuteczności egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym jedynym warunkiem powstania obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Czy organy egzekucyjne powinny badać adekwatność wysokości naliczonych kosztów egzekucyjnych do nakładu pracy i stopnia skomplikowania czynności, nawet w sytuacji braku zmian legislacyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy egzekucyjne powinny każdorazowo oceniać zasadność obciążenia stron kosztami egzekucyjnymi zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, badając adekwatność kosztów do nakładu pracy i efektywności egzekucji.

Uzasadnienie

Mimo braku zmian legislacyjnych po wyroku TK SK 31/14, organy powinny analizować koszty egzekucyjne pod kątem racjonalnej zależności między opłatami a czynnościami organów, aby nie stanowiły one nadmiernej sankcji pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (24)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych (innych niż wymienione w pkt 2 i 3) może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności, co wymaga istnienia środków na rachunku bankowym.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata manipulacyjna jest należna w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego zobowiązanemu, niezależnie od skuteczności egzekucji.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § 6a pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 9 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 725

Kodeks cywilny

k.c. art. 726

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za zajęcie rachunku bankowego nie powinna być naliczana, gdy egzekucja była nieskuteczna z powodu braku środków na koncie. • Naliczone koszty egzekucyjne naruszają zasadę ekwiwalentności świadczeń organu i wierzyciela oraz standardy wynikające z wyroku TK SK 31/14.

Godne uwagi sformułowania

prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego • podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji • brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. • opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną.

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

przewodnicząca

Ryszard Maliszewski

sędzia

Przemysław Krzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naliczanie kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza opłat za zajęcie rachunku bankowego, gdy egzekucja jest nieskuteczna. Interpretacja przepisów u.p.e.a. w kontekście wyroku TK SK 31/14."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na zajętym rachunku bankowym. Interpretacja opłaty manipulacyjnej może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych w administracji, szczególnie w kontekście nieskutecznych działań organów i ochrony przed nadmiernymi obciążeniami finansowymi dla wierzyciela.

Czy można obciążyć wierzyciela kosztami egzekucji, gdy organ nie wyegzekwował ani złotówki?

Dane finansowe

WPS: 200 083,6 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst