Orzeczenie · 2023-11-22

I SA/Lu 464/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2023-11-22

NSAAdministracyjneWysokawsa

postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniabezskuteczność egzekucjiuchylenie decyzjiprawo administracyjnetytuł wykonawczywierzytelnościzwrot VATsąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi G. spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec spółki na podstawie kilku tytułów wykonawczych dotyczących kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej. Pomimo podjętych czynności egzekucyjnych, takich jak zajęcie rachunków bankowych i wierzytelności, egzekucja okazała się bezskuteczna. Spółka złożyła wniosek o umorzenie postępowania, argumentując, że posiada majątek w postaci wierzytelności z tytułu zwrotu VAT oraz wierzytelności wobec innego podmiotu, co pozwoliłoby na zaspokojenie należności. Ponadto, spółka podnosiła, że decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co czyni postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym. Organy egzekucyjne obu instancji umorzyły postępowanie na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), uznając egzekucję za bezskuteczną z powodu braku majątku. WSA w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły prawo, nieprawidłowo oceniając dopuszczalność egzekucji. Kluczowe znaczenie miało uchylenie przez WSA w Warszawie decyzji stanowiących podstawę tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., takie orzeczenie powoduje, że uchylone akty nie wywołują skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny jest zobowiązany badać z urzędu dopuszczalność egzekucji, a uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd, nawet nieprawomocnym wyrokiem, wstrzymuje możliwość egzekwowania obowiązku. W związku z tym, umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. było bezzasadne, a organ odwoławczy powinien był rozważyć zawieszenie postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd zasądził od Dyrektora IAS na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 152 § 1 p.p.s.a. w kontekście dopuszczalności egzekucji administracyjnej po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, nawet nieprawomocnym wyrokiem.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego została uchylona przez sąd administracyjny. Nie dotyczy sytuacji, gdy uchylenie decyzji jest prawomocne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dopuszczalne jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (bezskuteczność egzekucji z powodu braku majątku), gdy decyzje stanowiące podstawę tytułów wykonawczych zostały uchylone przez sąd administracyjny nieprawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest niezasadne w sytuacji, gdy decyzje stanowiące podstawę tytułów wykonawczych zostały uchylone przez sąd administracyjny, nawet jeśli wyrok nie jest prawomocny. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uchylone akty nie wywołują skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, co wstrzymuje możliwość egzekwowania obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy egzekucyjne nieprawidłowo oceniły dopuszczalność egzekucji. Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd, nawet nieprawomocnym wyrokiem, powoduje brak skutków prawnych tych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, co zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. wstrzymuje możliwość egzekwowania obowiązku. W takiej sytuacji organ egzekucyjny powinien był zawiesić postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a nie umarzać je z powodu rzekomej bezskuteczności.

Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do samodzielnego badania dopuszczalności egzekucji i wykonalności decyzji stanowiących podstawę tytułów wykonawczych, czy może opierać się wyłącznie na stanowisku wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ egzekucyjny jest zobowiązany do samodzielnego badania dopuszczalności egzekucji i wykonalności decyzji, a nie może opierać się wyłącznie na stanowisku wierzyciela, zwłaszcza gdy jest ono nieprawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 29 § 1 u.p.e.a.) i musi samodzielnie ustalić wykonalność orzeczenia stanowiącego podstawę dochodzonych zobowiązań, uwzględniając aktualny stan prawny i faktyczny, w tym skutki orzeczeń sądów administracyjnych.

Czy spółka posiada majątek, z którego możliwe jest wyegzekwowanie należności, w postaci wierzytelności z tytułu zwrotu VAT lub wierzytelności wobec innego podmiotu?

Odpowiedź sądu

Spółka podnosiła, że posiada majątek w postaci wierzytelności z tytułu zwrotu VAT oraz wierzytelności wobec A. sp. z o.o., jednak organy nie zweryfikowały tej kwestii w sposób należyty w kontekście dopuszczalności egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy obu instancji nie poczyniły ustaleń dotyczących posiadania przez spółkę majątku, w tym wierzytelności z tytułu zwrotu VAT czy wierzytelności wobec A. sp. z o.o., co było istotne dla oceny zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2023 r. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. z dnia 29 grudnia 2022 r. umarzające postępowanie egzekucyjne.

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić obligatoryjnie, gdy zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie, np. brak wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wstrzymanie wykonania obowiązku jest obligatoryjną przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny zobligowany jest do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej.

k.p.a. art. 7