I SA/Ke 189/26Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji nfz koszty leczenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2025 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z 10 lutego 2025 r. ustalającej obowiązek poniesienia przez skarżącego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości [...] zł za leki w programie lekowym udzielone w październiku 2021 r. i styczniu 2022 r. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak statusu strony z uwagi na niepoinformowanie o konsekwencjach finansowych oraz naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 77 i 80 k.p.a. Prezes NFZ odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że skarżący był stroną postępowania, świadomie korzystał ze świadczeń mimo braku ubezpieczenia i podpisał oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń wraz z pouczeniem. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Prezesa NFZ, uznając, że skarżący był stroną postępowania, a zarzucane naruszenia prawa procesowego nie miały charakteru rażącego. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyłącznie badanie wadliwości decyzji, a nie jej merytoryczne rozstrzygnięcie. W ocenie sądu, skarżący został prawidłowo poinformowany o konsekwencjach finansowych złożenia oświadczenia, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znalazły potwierdzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osoby nieubezpieczone, które złożyły oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń, oraz zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z brakiem ubezpieczenia zdrowotnego w określonych okresach i złożeniem oświadczenia. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście rażącego naruszenia prawa jest standardowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja ustalająca obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego braku poinformowania strony o konsekwencjach finansowych złożenia oświadczenia o posiadaniu prawa do świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ strona została prawidłowo poinformowana o konsekwencjach finansowych złożenia oświadczenia, a zarzucane naruszenia prawa procesowego nie miały charakteru rażącego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący podpisał oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń wraz z pouczeniem o konsekwencjach finansowych, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 k.p.a. (obowiązek informacyjny) i art. 10 k.p.a. (prawo do wypowiedzenia się) nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
Czy skierowanie decyzji ustalającej obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej do osoby, która faktycznie korzystała ze świadczeń, ale twierdzi, że nie była stroną postępowania z powodu braku informacji, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie do osoby niebędącej stroną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ skarżący był stroną postępowania, gdyż to jemu udzielono świadczeń i jego sytuacja prawna była kształtowana przez decyzję.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący był stroną postępowania, ponieważ to on korzystał ze świadczeń i decyzja dotyczyła jego praw i obowiązków. Okoliczność, że nie był ubezpieczony, nie pozbawiała go statusu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie.
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 16 i 18
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązek uiszczenia kosztów świadczeń udzielonych pomimo braku prawa do nich, w tym w wyniku złożenia oświadczenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
u.ś.o.z. art. 54 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice sprawy sądowej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 68 § ust. 1
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Argumenty
Odrzucone argumenty
Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego (art. 50 ust. 16 i 18 u.ś.o.z., art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) przez obciążenie pacjenta onkologicznego kosztami leczenia mimo braku realnej alternatywy i przerzucenie konsekwencji systemowych uchybień administracyjnych. • Decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i pominięcie istotnych okoliczności. • Naruszenie art. 9 k.p.a. przez zaniechanie realnego obowiązku informacyjnego wobec strony. • Naruszenie art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób schematyczny i nieuwzględniający argumentów strony. • Decyzja została wydana wobec osoby, która nie posiadała statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ nie została poinformowana o konsekwencjach finansowych podpisania oświadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężkimi, kwalifikowanymi wadami prawnymi. • Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. • Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka tylko w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. • Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. • Obowiązki informacyjne organów administracji publicznej nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych, bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania. • Od strony (od obywateli) oczekiwać należy powinności, co najmniej podstawowej orientacji w przepisach obowiązującego prawa.
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący
Artur Adamiec
członek
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osoby nieubezpieczone, które złożyły oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń, oraz zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z brakiem ubezpieczenia zdrowotnego w określonych okresach i złożeniem oświadczenia. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście rażącego naruszenia prawa jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ubezpieczeniami zdrowotnymi, ponieważ dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z odpowiedzialnością za koszty leczenia.
“Czy brak ubezpieczenia zdrowotnego zawsze oznacza konieczność zwrotu kosztów leczenia? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.