Orzeczenie · 2026-01-28

I SA/Gl 993/25Uchylenie postanowienia ZUS w sprawie egzekucji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-01-28
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneZUSskładkiprzedawnieniezarzuty w egzekucjisąd administracyjnyuchylenie postanowienianależności pieniężne

Przedmiotem skargi była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, dotycząca należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. ZUS częściowo uznał zarzut przedawnienia, wskazując, że składki za okres od czerwca 2013 r. do listopada 2014 r. (społeczne i zdrowotne) oraz do maja 2014 r. (FP i FGŚP) uległy przedawnieniu. W pozostałym zakresie, dotyczącym składek od grudnia 2014 r. do września 2018 r., zarzut oddalono. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa, w tym dotyczące niewłaściwości organu wydającego postanowienie oraz błędnego zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (art. 24 ust. 5f u.s.u.s.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że choć zarzuty dotyczące niewłaściwości organu egzekucyjnego były chybione (wskazując, że wierzycielem był ZUS Oddział w B., a organem egzekucyjnym powinien być Dyrektor Oddziału ZUS w T.), to jednak brak w aktach sprawy dokumentów potwierdzających daty wszczęcia postępowań dotyczących określenia zadłużenia składkowego uniemożliwił weryfikację prawidłowości zastosowania przez ZUS przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy, a przedłożona dokumentacja była niekompletna. W związku z tym stwierdzono naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Sąd nakazał organowi uzupełnienie materiału dowodowego w ponownym postępowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Weryfikacja kompletności akt sprawy przez sąd administracyjny w kontekście oceny prawidłowości zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji w aktach sprawy, co uniemożliwiło sądowi merytoryczne rozpatrzenie kwestii przedawnienia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie ZUS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zostało wydane przez właściwy organ?

Odpowiedź sądu

Zarzuty dotyczące niewłaściwości organu egzekucyjnego są chybione, ponieważ wierzycielem był ZUS Oddział w B., a organem egzekucyjnym powinien być Dyrektor Oddziału ZUS w T. Jednakże, w kontekście rozpatrywania zarzutów przez ZUS jako wierzyciela, właściwość organu nie została naruszona.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił organ egzekucyjny od wierzyciela. Wskazał, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca zamieszkania zobowiązanego, a organem egzekucyjnym z świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest Dyrektor Oddziału ZUS. Jednakże, w przypadku rozpatrywania zarzutów przez ZUS jako wierzyciela, właściwość organu nie została naruszona.

Czy należności składkowe uległy przedawnieniu, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie można zweryfikować prawidłowości rozstrzygnięcia organu w zakresie przedawnienia należności składkowych z powodu braku w aktach sprawy dokumentów potwierdzających daty wszczęcia postępowań dotyczących określenia zadłużenia składkowego, co jest kluczowe dla ustalenia dat zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) z powodu niekompletności akt sprawy. Brak dokumentów potwierdzających daty wszczęcia postępowań dotyczących określenia zadłużenia składkowego uniemożliwił sądowi ocenę, czy i kiedy nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie ZUS z dnia 27 maja 2025 r. z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepisy (21)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pod pojęciem 'wygaśnięcia obowiązku' należy rozumieć m.in. przedawnienie obowiązku.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5f

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a.

u.p.e.a. art. 22 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 19 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest Dyrektor Oddziału ZUS.

u.s.u.s. art. 83c § ust. 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Właściwym środkiem zaskarżenia postanowień wydanych przez ZUS jako wierzyciela jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

u.o.r. art. 11

Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców

Skrócono okres przedawnienia należności z tytułu składek do 5 lat.

u.o.r. art. 27

Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców

u.o.r. art. 29

Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 124 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O kosztach orzeka się na podstawie przepisów o opłatach za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak w aktach sprawy dokumentów potwierdzających daty wszczęcia postępowań dotyczących określenia zadłużenia składkowego, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące niewłaściwości organu egzekucyjnego wydającego postanowienie w przedmiocie zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

Orzekanie 'na podstawie akt sprawy' oznacza przy tym, że sąd przy ocenie legalności aktu (decyzji, postanowienia) bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. • Przedłożone Sądowi akta administracyjne uniemożliwiają dokonanie w niniejszej sprawie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu w zakresie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów egzekucyjnych.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

sprawozdawca

Anna Rotter

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Weryfikacja kompletności akt sprawy przez sąd administracyjny w kontekście oceny prawidłowości zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji w aktach sprawy, co uniemożliwiło sądowi merytoryczne rozpatrzenie kwestii przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia składek ZUS i procedury egzekucyjnej, a jej rozstrzygnięcie zostało oparte na błędach proceduralnych organu, co jest interesujące z punktu widzenia praktyki prawniczej.

“Brak dokumentów w aktach sprawy kluczem do uchylenia decyzji ZUS w sprawie przedawnienia składek.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst