Orzeczenie · 2026-09-15

I SA/Gl 458/26Oddalenie skargi wierzytelność egzekucyjna 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-09-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezajęcie wierzytelnościrachunek bankowynieprzekazana wierzytelnośćstwierdzenie nieważnościbankorgan egzekucyjnyskarżącyrozstrzygnięcie sądu

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez bank S. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, które odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach (NUS). NUS, prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec A.L., zajął wierzytelność z jej rachunku bankowego w banku S. S.A. na kwotę 1.075.831,94 zł. Bank poinformował o braku środków na pokrycie zajęcia z uwagi na limit kredytowy. NUS postanowieniem z 31 marca 2025 r. określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności na 738.962,95 zł. Bank wniósł o stwierdzenie nieważności tego postanowienia, argumentując, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej (art. 71a § 1 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - u.p.e.a.) oraz z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - k.p.a.), ponieważ wierzytelność nie istniała w chwili wydania postanowienia. DIAS odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na utrwalone orzecznictwo dopuszczające wydawanie takich postanowień wobec banków i podkreślając, że postępowanie nadzwyczajne nie służy ponownemu rozstrzyganiu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę banku. Sąd podzielił stanowisko organów, że postanowienie o określeniu nieprzekazanej kwoty może być wydane wobec banku, a brak środków na rachunku w chwili zajęcia nie stanowi przeszkody do jego wydania, gdyż zajęcie obejmuje również przyszłe wpływy na rachunek (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego przez organ egzekucyjny powinny być podnoszone w zwykłym trybie zaskarżenia (zażaleniu), a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które służy eliminowaniu wad materialnoprawnych. Sąd uznał, że bank nie wykazał, aby postanowienie organu egzekucyjnego było dotknięte wadą nieważności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z rachunków bankowych, w szczególności możliwości wydawania postanowień o nieprzekazanej wierzytelności wobec banków oraz zakresu zajęcia rachunku bankowego, a także dopuszczalności podnoszenia zarzutów proceduralnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i może wymagać uwzględnienia odmienności przepisów w postępowaniu cywilnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej wierzytelności może być wydane wobec banku jako dłużnika zajętej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie takie może być wydane wobec banku, a brak środków na rachunku w chwili zajęcia nie stanowi przeszkody do jego wydania, gdyż zajęcie obejmuje również przyszłe wpływy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd orzecznictwa, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają wprost zakazu wydawania postanowień o określeniu nieprzekazanej kwoty skierowanych do banku. Wystarczające jest zebranie materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie bezpodstawnego uchylania się od wpłaty.

Czy brak środków na rachunku bankowym w chwili wydania postanowienia o określeniu nieprzekazanej wierzytelności stanowi o jej nieistnieniu i braku podstawy prawnej do wydania takiego postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak środków na rachunku bankowym nie oznacza nieistnienia wierzytelności, a zajęcie obejmuje również kwoty wpłacone po dokonaniu zajęcia. Organ egzekucyjny może wydać postanowienie, jeśli dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania wierzytelności.

Uzasadnienie

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje środki wpłacone po dokonaniu zajęcia. Brak środków na rachunku lub saldo ujemne nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia, a jedynie okoliczność faktyczną. "Bezpodstawne uchylanie się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną.

Czy zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego organu egzekucyjnego mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności postanowienia w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego w postępowaniu zwyczajnym mogą być usuwane w drodze kontroli instancyjnej lub wznowienia postępowania, a nie w trybie stwierdzenia nieważności, który służy eliminowaniu wad materialnoprawnych.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu jedynie ustalenie, czy postanowienie jest dotknięte wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Nie dokonuje się w nim uzupełniających ustaleń faktycznych ani oceny materiału dowodowego z postępowania zwyczajnego. Zarzuty proceduralne powinny być podnoszone w zwykłym trybie zaskarżenia.

Czy egzekucja z rachunku bankowego obejmuje środki, które zmniejszają debet na rachunku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, egzekucja z rachunku bankowego obejmuje wszystkie środki znajdujące się na rachunku w chwili zajęcia oraz te wpłacone po zajęciu, nawet jeśli zmniejszają one debet. Bank nie może zaliczyć tych środków na poczet własnych wierzytelności wobec posiadacza rachunku.

Uzasadnienie

Przepisy prawa egzekucyjnego (art. 80 § 2 u.p.e.a.) jasno stanowią, że zajęcie obejmuje środki wpłacone po dokonaniu zajęcia. Bank nie ma pierwszeństwa w zaspokojeniu swoich wierzytelności przed innymi wierzycielami prowadzącymi egzekucję z rachunku. Taka wykładnia zapobiega sytuacji, w której bank mógłby dowolnie dysponować zajętymi środkami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę banku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia organu egzekucyjnego.

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 168c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 79a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 79a § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 81 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 725

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 890 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.e.a. art. 1a § 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej wierzytelności może być wydane wobec banku. • Brak środków na rachunku bankowym w chwili zajęcia nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia, gdyż zajęcie obejmuje również przyszłe wpływy. • Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym.

Odrzucone argumenty

Postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ wierzytelność nie istniała w chwili jego wydania. • Postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nieprawidłowe postępowanie dowodowe. • Egzekucja z rachunku bankowego nie obejmuje środków, które zmniejszają debet na rachunku.

Godne uwagi sformułowania

"Postanowienie o określeniu nieprzekazanej kwoty może być wydane wobec banku, co potwierdza orzecznictwo." • "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia." • "Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego w postępowaniu zwyczajnym mogą być usuwane w drodze kontroli instancyjnej, a nie w trybie nadzwyczajnym w ramach przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." • "Po dokonanym skutecznie zajęciu rachunku bankowego obowiązkiem banku jest przekazywanie wszystkich środków, jakie wpływają na ten rachunek, na rzecz organu egzekucyjnego, bez względu na to, czy wpływy te zmniejszają debet, czyli dług posiadacza rachunku wobec banku."

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

sędzia

Bożena Pindel

przewodniczący

Paweł Kornacki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z rachunków bankowych, w szczególności możliwości wydawania postanowień o nieprzekazanej wierzytelności wobec banków oraz zakresu zajęcia rachunku bankowego, a także dopuszczalności podnoszenia zarzutów proceduralnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i może wymagać uwzględnienia odmienności przepisów w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla banków i organów egzekucyjnych, wyjaśniając zasady zajęcia rachunków bankowych i odpowiedzialności banków. Wyjaśnia również granice postępowania o stwierdzenie nieważności.

“Bank przegrywa walkę o środki na rachunku: Sąd wyjaśnia zasady egzekucji administracyjnej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst