I SA/Gl 458/26Oddalenie skargi wierzytelność egzekucyjna 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wniesionej przez bank S. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, które odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach (NUS). NUS, prowadząc postępowanie egzekucyjne wobec A.L., zajął wierzytelność z jej rachunku bankowego w banku S. S.A. na kwotę 1.075.831,94 zł. Bank poinformował o braku środków na pokrycie zajęcia z uwagi na limit kredytowy. NUS postanowieniem z 31 marca 2025 r. określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności na 738.962,95 zł. Bank wniósł o stwierdzenie nieważności tego postanowienia, argumentując, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej (art. 71a § 1 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - u.p.e.a.) oraz z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - k.p.a.), ponieważ wierzytelność nie istniała w chwili wydania postanowienia. DIAS odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na utrwalone orzecznictwo dopuszczające wydawanie takich postanowień wobec banków i podkreślając, że postępowanie nadzwyczajne nie służy ponownemu rozstrzyganiu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę banku. Sąd podzielił stanowisko organów, że postanowienie o określeniu nieprzekazanej kwoty może być wydane wobec banku, a brak środków na rachunku w chwili zajęcia nie stanowi przeszkody do jego wydania, gdyż zajęcie obejmuje również przyszłe wpływy na rachunek (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego przez organ egzekucyjny powinny być podnoszone w zwykłym trybie zaskarżenia (zażaleniu), a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które służy eliminowaniu wad materialnoprawnych. Sąd uznał, że bank nie wykazał, aby postanowienie organu egzekucyjnego było dotknięte wadą nieważności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji z rachunków bankowych, w szczególności możliwości wydawania postanowień o nieprzekazanej wierzytelności wobec banków oraz zakresu zajęcia rachunku bankowego, a także dopuszczalności podnoszenia zarzutów proceduralnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i może wymagać uwzględnienia odmienności przepisów w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej wierzytelności może być wydane wobec banku jako dłużnika zajętej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie takie może być wydane wobec banku, a brak środków na rachunku w chwili zajęcia nie stanowi przeszkody do jego wydania, gdyż zajęcie obejmuje również przyszłe wpływy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd orzecznictwa, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają wprost zakazu wydawania postanowień o określeniu nieprzekazanej kwoty skierowanych do banku. Wystarczające jest zebranie materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie bezpodstawnego uchylania się od wpłaty.
Czy brak środków na rachunku bankowym w chwili wydania postanowienia o określeniu nieprzekazanej wierzytelności stanowi o jej nieistnieniu i braku podstawy prawnej do wydania takiego postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak środków na rachunku bankowym nie oznacza nieistnienia wierzytelności, a zajęcie obejmuje również kwoty wpłacone po dokonaniu zajęcia. Organ egzekucyjny może wydać postanowienie, jeśli dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania wierzytelności.
Uzasadnienie
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje środki wpłacone po dokonaniu zajęcia. Brak środków na rachunku lub saldo ujemne nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia, a jedynie okoliczność faktyczną. "Bezpodstawne uchylanie się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną.
Czy zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego organu egzekucyjnego mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności postanowienia w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego w postępowaniu zwyczajnym mogą być usuwane w drodze kontroli instancyjnej lub wznowienia postępowania, a nie w trybie stwierdzenia nieważności, który służy eliminowaniu wad materialnoprawnych.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu jedynie ustalenie, czy postanowienie jest dotknięte wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Nie dokonuje się w nim uzupełniających ustaleń faktycznych ani oceny materiału dowodowego z postępowania zwyczajnego. Zarzuty proceduralne powinny być podnoszone w zwykłym trybie zaskarżenia.
Czy egzekucja z rachunku bankowego obejmuje środki, które zmniejszają debet na rachunku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja z rachunku bankowego obejmuje wszystkie środki znajdujące się na rachunku w chwili zajęcia oraz te wpłacone po zajęciu, nawet jeśli zmniejszają one debet. Bank nie może zaliczyć tych środków na poczet własnych wierzytelności wobec posiadacza rachunku.
Uzasadnienie
Przepisy prawa egzekucyjnego (art. 80 § 2 u.p.e.a.) jasno stanowią, że zajęcie obejmuje środki wpłacone po dokonaniu zajęcia. Bank nie ma pierwszeństwa w zaspokojeniu swoich wierzytelności przed innymi wierzycielami prowadzącymi egzekucję z rachunku. Taka wykładnia zapobiega sytuacji, w której bank mógłby dowolnie dysponować zajętymi środkami.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 71a § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 168c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 79a § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 79a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 81 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 725
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 890 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.e.a. art. 1a § 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej wierzytelności może być wydane wobec banku. • Brak środków na rachunku bankowym w chwili zajęcia nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia, gdyż zajęcie obejmuje również przyszłe wpływy. • Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym.
Odrzucone argumenty
Postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ wierzytelność nie istniała w chwili jego wydania. • Postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nieprawidłowe postępowanie dowodowe. • Egzekucja z rachunku bankowego nie obejmuje środków, które zmniejszają debet na rachunku.
Godne uwagi sformułowania
"Postanowienie o określeniu nieprzekazanej kwoty może być wydane wobec banku, co potwierdza orzecznictwo." • "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia." • "Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego w postępowaniu zwyczajnym mogą być usuwane w drodze kontroli instancyjnej, a nie w trybie nadzwyczajnym w ramach przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." • "Po dokonanym skutecznie zajęciu rachunku bankowego obowiązkiem banku jest przekazywanie wszystkich środków, jakie wpływają na ten rachunek, na rzecz organu egzekucyjnego, bez względu na to, czy wpływy te zmniejszają debet, czyli dług posiadacza rachunku wobec banku."
Skład orzekający
Agata Ćwik-Bury
sędzia
Bożena Pindel
przewodniczący
Paweł Kornacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z rachunków bankowych, w szczególności możliwości wydawania postanowień o nieprzekazanej wierzytelności wobec banków oraz zakresu zajęcia rachunku bankowego, a także dopuszczalności podnoszenia zarzutów proceduralnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i może wymagać uwzględnienia odmienności przepisów w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla banków i organów egzekucyjnych, wyjaśniając zasady zajęcia rachunków bankowych i odpowiedzialności banków. Wyjaśnia również granice postępowania o stwierdzenie nieważności.
“Bank przegrywa walkę o środki na rachunku: Sąd wyjaśnia zasady egzekucji administracyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.