I SA/Gl 1683/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A.S. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku publikacji zarządzenia Prezesa ZUS określającego właściwość miejscową oddziału oraz kwestionowała zgodność z Konstytucją RP działań organu opartych na nieopublikowanym akcie wewnętrznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że Dyrektor Oddziału ZUS był właściwy rzeczowo i miejscowo do prowadzenia egzekucji na podstawie art. 19 § 4 i art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślono, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych ustala się według miejsca zamieszkania zobowiązanego. Sąd stwierdził również, że sama czynność egzekucyjna (zajęcie świadczenia) została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy, w tym art. 7 i art. 79 u.p.e.a., a skarżąca nie podniosła konkretnych zarzutów dotyczących tej czynności. W konsekwencji, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie właściwości organów ZUS w postępowaniu egzekucyjnym oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją składek ZUS i kwestionowaniem właściwości organu na podstawie braku publikacji wewnętrznego zarządzenia. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwy miejscowo i rzeczowo do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jeśli jego właściwość opiera się na wewnętrznym zarządzeniu Prezesa ZUS, które nie zostało oficjalnie opublikowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwy miejscowo i rzeczowo do prowadzenia egzekucji na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a brak publikacji wewnętrznego zarządzenia nie wpływa na tę właściwość.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy art. 19 § 4 i art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które określają właściwość dyrektora oddziału ZUS do prowadzenia egzekucji z określonych składników majątkowych zobowiązanego, według miejsca jego zamieszkania. Podkreślono, że wewnętrzne akty Prezesa ZUS regulujące właściwość terytorialną i rzeczową poszczególnych oddziałów nie są kluczowe dla ustalenia tej właściwości w kontekście przepisów u.p.e.a.
Czy czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego była zgodna z prawem, jeśli skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku podstawy prawnej działań organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność egzekucyjna była zgodna z prawem, ponieważ została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a skarżąca nie podniosła konkretnych zarzutów dotyczących prawidłowości samej czynności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżąca nie podniosła zarzutów dotyczących prawidłowości samej czynności zajęcia, a jedynie ogólne zarzuty dotyczące właściwości organu. Analiza akt wykazała, że zajęcie zostało dokonane zgodnie z art. 80 u.p.e.a. i przy użyciu prawidłowego druku zawiadomienia, zgodnego z rozporządzeniem wykonawczym.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa prawo zobowiązanego do złożenia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, gdy czynność ta została dokonana z naruszeniem ustawy lub zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 19 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje dyrektora oddziału ZUS jako organ egzekucyjny uprawniony do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, świadczeń z ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych w egzekucji należności pieniężnych m.in. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
u.p.e.a. art. 22 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a tiret 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definiuje środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunków bankowych jako jeden ze środków stosowanych przy egzekucji należności pieniężnych.
u.p.e.a. art. 79
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje sposób i chwilę dokonania zajęcia ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
u.s.u.s. art. 73 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa zakres działania Prezesa ZUS, w tym tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych § załącznik nr 2
Określa wzór zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny (Dyrektor Oddziału ZUS) był właściwy miejscowo i rzeczowo do prowadzenia egzekucji na podstawie przepisów u.p.e.a. • Czynność egzekucyjna (zajęcie świadczenia) została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa. • Skarżąca nie podniosła konkretnych zarzutów dotyczących prawidłowości samej czynności egzekucyjnej.
Odrzucone argumenty
Działanie organu egzekucyjnego oparte na nieopublikowanym wewnętrznym zarządzeniu Prezesa ZUS narusza Konstytucję RP i prawo. • Brak publikacji zarządzenia Prezesa ZUS dotyczącego właściwości miejscowej oddziałów ZUS uniemożliwia stosowanie tego zarządzenia i prowadzenie postępowań egzekucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. • W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. • Przepis art. 19 § 4 u.p.e.a. wprost wskazuje na dyrektora oddziału ZUS jako na organ egzekucyjny uprawniony do stosowania egzekucji z [...] wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych m.in. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. • Wykonanie powyższego upoważnienia przez Prezesa ZUS w drodze aktu wewnętrznego, jakim jest zarządzenie tego organu nie ma żadnego znaczenia w sprawie ze względu na treść wyżej przywołanych przepisów u.p.e.a.
Skład orzekający
Monika Krywow
przewodniczący sprawozdawca
Agata Ćwik-Bury
sędzia
Borys Marasek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie właściwości organów ZUS w postępowaniu egzekucyjnym oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją składek ZUS i kwestionowaniem właściwości organu na podstawie braku publikacji wewnętrznego zarządzenia. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy procedury egzekucyjnej i właściwości organów, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na specyfikę prawną.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.