I SA/GD 60/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę O. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 19 września 2022 r. oddalające skargę na czynności zabezpieczające. Postępowanie zabezpieczające dotyczyło należności pieniężnej w wysokości 52.636.276,00 zł oraz odsetek w wysokości 23.445.495,00 zł, zabezpieczonej poprzez zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych. Strona skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym brak określenia wierzytelności rachunków bankowych jako składników majątkowych podlegających zajęciu, zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego, brak uzasadnienia dla zabezpieczenia oraz pozbawienie możliwości dobrowolnego uregulowania należności. Sąd podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) w trybie art. 54 u.p.e.a. ma ograniczony zakres przedmiotowy i służy kwestionowaniu jedynie czynności wykonawczych organu egzekucyjnego, a nie zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego czy prawidłowości decyzji merytorycznej. Sąd stwierdził, że zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego w jednym z banków było nieskuteczne, jednakże zajęcie w innym banku było prawidłowe i uzasadnione ze względu na znaczną kwotę zabezpieczenia oraz cel postępowania, jakim jest ochrona interesów wierzyciela. Sąd uznał, że organ egzekucyjny miał swobodę w wyborze środków zabezpieczających i nie był ograniczony wskazaniami w zarządzeniu zabezpieczenia. Strona nie wskazała również innych, mniej uciążliwych składników majątkowych. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaZakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) w trybie art. 54 u.p.e.a. oraz swoboda organu egzekucyjnego w wyborze środków zabezpieczających.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach skarg na czynności egzekucyjne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) w trybie art. 54 u.p.e.a. może obejmować badanie zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego lub prawidłowości decyzji merytorycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynności egzekucyjne ma ograniczony zakres przedmiotowy i służy kwestionowaniu jedynie czynności wykonawczych organu egzekucyjnego, a nie zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego czy prawidłowości decyzji merytorycznej.
Uzasadnienie
Przepis art. 54 u.p.e.a. stanowi, że przedmiotem skargi są czynności organu egzekucyjnego. W ramach tego środka zaskarżenia można wnosić zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego oraz kwestionować uciążliwość zastosowanego środka zabezpieczającego. Nie można natomiast badać zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego ani prawidłowości decyzji merytorycznej.
Czy organ egzekucyjny ma swobodę w wyborze środków zabezpieczających, nawet jeśli nie zostały one precyzyjnie wskazane w zarządzeniu zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma swobodę w wyborze środków zabezpieczających, a zarządzenie zabezpieczenia wskazuje przykładowo, a nie wyczerpująco, które ze sposobów zabezpieczenia można zastosować.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny ma swobodę wyboru środka i nie jest ograniczony wskazanymi składnikami majątku w treści zarządzenia zabezpieczenia. Dokonywanie zabezpieczenia innych składników majątkowych, niż wskazanych w zarządzeniu zabezpieczenia, nie stoi w sprzeczności z zasadami.
Czy zastosowanie zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych jest uzasadnione przy znacznej kwocie zabezpieczenia i braku wskazania przez zobowiązanego innych, mniej uciążliwych składników majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych było zasadne, z uwagi na znaczną wysokość kwoty zabezpieczenia oraz ochronę przyszłych praw wierzyciela, zwłaszcza gdy strona nie wskazała innych, mniej uciążliwych składników majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie czynności zabezpieczających w postaci zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych było zasadne, z uwagi na znaczną wysokość kwoty zabezpieczenia jak i ochronę przyszłych praw wierzyciela. Strona nie wskazała wprost jakiegokolwiek innego składnika majątku, z którego można byłoby prowadzić skutecznie postępowanie zabezpieczające, a który byłby jednocześnie dla strony mniej uciążliwy.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skarga na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) ma ograniczony zakres przedmiotowy i służy kwestionowaniu jedynie czynności wykonawczych organu egzekucyjnego, a nie zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania przepisów o skardze na czynności egzekucyjne w postępowaniu zabezpieczającym.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 54 § 1
Dz.U. 2022 poz 479 art. 166b
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym rachunków bankowych.
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród nich środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 158
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ może stosować nawet kilka sposobów zabezpieczenia.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ord. pod. art. 39 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. ma ograniczony zakres i nie może badać zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego ani prawidłowości decyzji merytorycznej. • Organ egzekucyjny ma swobodę w wyborze środków zabezpieczających, a zarządzenie zabezpieczenia ma charakter przykładowy. • Zastosowanie zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych było uzasadnione ze względu na znaczną kwotę zabezpieczenia i ochronę praw wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 166b u.p.e.a., art. 8 i 9 K.p.a., art. 18 u.p.e.a. z uwagi na to, że zarządzenie zabezpieczenia nie określa wierzytelności rachunków bankowych jako składników majątkowych lub źródeł dochodu zobowiązanego podlegających zajęciu. • Zastosowanie tak uciążliwego dla zobowiązanego środka, jak zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy, ani celem postępowania zabezpieczającego. • Dokonanie zabezpieczenia w sytuacji, gdy brak zabezpieczenia nie utrudniłby, ani nie udaremniłby egzekucji. • Naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak poinformowania zobowiązanego o wszczęciu postępowania zabezpieczającego przed doręczeniem zarządzenia zabezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
skarga w rozumieniu art. 54 w związku z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych i może być wnoszona na czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia • w ramach tego środka zaskarżenia można wnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego • organ egzekucyjny ma swobodę wyboru środka i nie jest ograniczony wskazanymi składnikami majątku w treści zarządzenia zabezpieczenia • zarządzenie zabezpieczenia wskazuje przykładowo, a nie w sposób wyczerpujący, które ze sposobów zabezpieczenia można zastosować • w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) (...) ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej (zabezpieczającej)
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
przewodniczący
Alicja Stępień
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) w trybie art. 54 u.p.e.a. oraz swoboda organu egzekucyjnego w wyborze środków zabezpieczających."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach skarg na czynności egzekucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności zakresu skargi na czynności zabezpieczające. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Czy skarga na zajęcie konta bankowego może podważyć zasadność całego postępowania zabezpieczającego?”
Dane finansowe
WPS: 52 636 276 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.