I SA/BK 378/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku była skarga S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (DIAS) z dnia 26 sierpnia 2024 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z dnia 9 lipca 2024 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Naczelnik prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności podatkowych. W toku postępowania zajęto wierzytelność pieniężną przysługującą skarżącemu od T. sp. z o.o. Skarżący wniósł skargę na tę czynność, zarzucając naruszenie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Naczelnik oddalił skargę, a DIAS utrzymał to postanowienie w mocy. DIAS wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną służy badaniu prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej. Wskazał, że zawiadomienie o zajęciu było zgodne z wzorem i zawierało niezbędne elementy, a zostało skutecznie doręczone. DIAS zauważył, że skarżący nie podniósł argumentów dotyczących prawidłowości dokonania zaskarżanej czynności. Odnosząc się do uciążliwości środka, DIAS wyjaśnił, że organ powinien kierować się nie tylko najmniejszą dolegliwością, ale także efektywnością środka. Podkreślił, że zajęcie zostało uchylone już następnego dnia po doręczeniu zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności, co ograniczało jego uciążliwość. DIAS uznał również, że argumenty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w ramach skargi na czynność egzekucyjną, gdyż byłoby to obejście prawa i naruszenie zasady niekonkurencyjności środków zaskarżania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 124 § 1 k.p.a. (błędne oznaczenie adresata), art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. (utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji), art. 124 § 2 w zw. z art. 11 k.p.a. (nieprawidłowe uzasadnienie), art. 8 § 1 k.p.a. (naruszenie zasady zaufania) oraz art. 15 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności). Sąd uznał zarzut nieważności postanowienia z powodu błędnego oznaczenia strony za bezzasadny, wskazując, że była to oczywista omyłka pisarska, która została sprostowana postanowieniem DIAS z 2 września 2024 r. Sąd podkreślił, że nie jest władny odnosić się do prawidłowości postanowienia o sprostowaniu. W kwestii istoty sporu, sąd stwierdził, że kognicja organów nadzoru w ramach skargi na czynność egzekucyjną jest ograniczona do kontroli formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnej. Strona nie wskazała na błędy w przebiegu czynności egzekucyjnej. Zarzut dotyczący zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie został przekonująco uzasadniony, zwłaszcza w kontekście szybkiego uchylenia zajęcia. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (naruszenie art. 6 § 1 u.p.e.a.) nie mogą być podnoszone w skardze na czynność egzekucyjną, lecz powinny być przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, w szczególności wyłączenie badania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym trybie oraz kwestia sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie wprowadza nowych, przełomowych zasad interpretacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błędne oznaczenie strony w postanowieniu organu administracji publicznej, stanowiące oczywistą omyłkę pisarską, skutkuje nieważnością tego postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędne oznaczenie strony, będące oczywistą omyłką pisarską, nie skutkuje nieważnością postanowienia, jeśli zostało ono sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. i nie doszło do skierowania postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błąd w oznaczeniu strony w postanowieniu DIAS był oczywistą omyłką pisarską, która została sprostowana postanowieniem z 2 września 2024 r. Podkreślono, że postępowanie dotyczyło skarżącego, a nie jego pełnomocnika, co wyklucza zastosowanie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczącego postanowień skierowanych do osób niebędących stronami.
Czy w ramach skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego można badać zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w ramach skargi na czynność egzekucyjną, gdyż jest to niedopuszczalne obejście prawa i naruszenie zasady niekonkurencyjności środków zaskarżania. Kwestie te powinny być podnoszone w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym skarga na czynność egzekucyjną służy badaniu prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie kwestionowaniu zasadności wszczęcia całego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. powinny być formułowane na podstawie art. 33 § 2 u.p.e.a.
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej było zbyt uciążliwe dla zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy środek egzekucyjny nie okazał się nadmiernie uciążliwy, zwłaszcza że zajęcie zostało uchylone już następnego dnia po doręczeniu zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności, co ograniczyło jego negatywne skutki.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów na temat nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka. Zwrócono uwagę na krótki czas trwania zajęcia, co ograniczyło jego potencjalną uciążliwość i efektywność.
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. W orzecznictwie przyjmuje się, że organ egzekucyjny przystępuje do czynności egzekucyjnych w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania.
u.p.e.a. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka powinien uwzględniać jego efektywność.
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie (analogicznie do decyzji) jest nieważne m.in. gdy zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie.
k.p.a. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie powinno zawierać m.in. oznaczenie strony lub stron. Brak tego elementu czyni postanowienie wadliwym.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja środka egzekucyjnego, w tym egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych.
u.p.e.a. art. 89
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis określający przesłanki wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne oznaczenie strony w postanowieniu DIAS nie skutkuje jego nieważnością, jeśli zostało sprostowane jako oczywista omyłka pisarska. • Zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. • Skarżący nie wykazał nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Postanowienie DIAS jest nieważne z powodu błędnego oznaczenia adresata. • Organ drugiej instancji naruszył przepisy proceduralne, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. • Uzasadnienie postanowień było nieprawidłowe. • Postępowanie naruszyło zasadę zaufania i dwuinstancyjności. • Zastosowany środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy. • Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem art. 6 § 1 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
skarga wymieniona w art. 54 u.p.e.a. wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny konkretnej czynności egzekucyjnej • w ramach tej skargi dopuszcza się badanie czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego • zarzuty te były już podnoszone w zarzutach w sprawie egzekucji [...] jak i w zażaleniu na postanowienie Naczelnika • w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego niedopuszczalne jest podnoszenie i rozpatrywanie argumentacji w tym zakresie. Byłoby to obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżania. • w przypadku, gdy błąd w oznaczeniu strony polega na oczywiście mylnym podaniu nazwiska lub imienia albo adresu zamieszkania strony, decyzja może być sprostowana. • w przypadku, gdy jako stronę oznaczono podmiot, który nie był i nie może być stroną postępowania, postępowanie nie dotyczyło bowiem jego interesu prawnego ani obowiązku, taka decyzja jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4
Skład orzekający
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, w szczególności wyłączenie badania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym trybie oraz kwestia sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie wprowadza nowych, przełomowych zasad interpretacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, takich jak zakres kognicji sądu w przypadku skargi na czynność egzekucyjną oraz możliwość sprostowania błędów w postanowieniach. Jest to interesujące dla prawników procesowych.
“Czy błąd w nazwisku strony unieważnia postanowienie? WSA w Białymstoku wyjaśnia granice skargi na czynność egzekucyjną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.