Orzeczenie · 2025-10-08

I SA/Bk 225/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2025-10-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczenierachunek bankowyrachunek depozytowyzwolnienie z zabezpieczeniaskładki ZUSważny interes zobowiązanegouznanie administracyjneprawo administracyjne

Przedmiotem skargi była odmowa zwolnienia z zabezpieczenia środków pieniężnych w kwocie 26.017,40 zł, znajdujących się na rachunku bankowym organu egzekucyjnego. Spółka M. Sp. z o.o. wniosła o umożliwienie wypłat z tej kwoty na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówili uwzględnienia wniosku, wskazując, że przepisy art. 81 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), na które powoływała się spółka, dotyczą sytuacji, gdy zabezpieczone środki znajdują się na rachunku bankowym samego zobowiązanego, a nie na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że rachunek depozytowy organu egzekucyjnego ma inny charakter niż rachunek zobowiązanego, a przepisy te nie przewidują możliwości wyrażenia przez organ zgody na wypłatę środków z rachunku depozytowego. Sąd uznał, że wniosek powinien być rozpatrywany w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. (zwolnienie z egzekucji ze względu na ważny interes zobowiązanego), jednakże spółka nie wykazała istnienia takiego ważnego interesu ani nie przedstawiła alternatywnych składników majątku pozwalających na zabezpieczenie należności. Sąd podkreślił, że zadłużenie wobec ZUS nie stanowi zdarzenia nagłego, a częściowe zwolnienie środków mogłoby doprowadzić do bezskuteczności postępowania zabezpieczającego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wypłat z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego w postępowaniu zabezpieczającym oraz stosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście zaległości podatkowych i składkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania środków na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, a nie bezpośrednio na rachunek bankowy zobowiązanego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy art. 81 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczące wypłat z zajętego rachunku bankowego, mają zastosowanie do środków pieniężnych przekazanych na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego w celu zabezpieczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania do rachunku depozytowego organu egzekucyjnego, ponieważ dotyczą one rachunku bankowego samego zobowiązanego, a nie rachunku organu.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. odnosi się do rachunku bankowego zobowiązanego, a nie rachunku depozytowego organu egzekucyjnego. W przypadku rachunku depozytowego, zobowiązany nie jest jego dysponentem, a bank nie jest dłużnikiem zajętej wierzytelności w rozumieniu tych przepisów.

Czy wniosek o zwolnienie środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego na pokrycie zaległych składek ZUS może być uwzględniony w trybie uznania administracyjnego na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga to wykazania przez zobowiązanego istnienia ważnego interesu oraz możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątkowych, czego spółka nie uczyniła.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że wniosek o zwolnienie środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego powinien być rozpatrywany w trybie uznania administracyjnego (art. 13 § 1 u.p.e.a.). Podkreślono, że instytucja ta ma na celu ochronę zobowiązanego, ale nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Spółka nie wykazała ważnego interesu ani alternatywnych składników majątku, a zadłużenie wobec ZUS nie stanowi zdarzenia nagłego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę M. Spółka z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 18 marca 2025 r. nr 2001-IEE.7192.10.2025, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2025 r. nr 2004-SEE.7113.735.2024, w którym odmówiono zwolnienia z zabezpieczenia środków pieniężnych.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Ma zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym na mocy art. 166b u.p.e.a.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 81 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakaz wypłat z rachunku bankowego wynikający z zajęcia nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę, zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne od bieżących wynagrodzeń (art. 81 § 5).

u.p.e.a. art. 164 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej m.in. przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych.

u.p.e.a. art. 164 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 165 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 166a § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego powoduje zakaz rozporządzania nim przez zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 166a § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Za zgodą organu egzekucyjnego mogą być dokonywane wypłaty z zajętego rachunku bankowego zobowiązanego dla wykonywania działalności gospodarczej.

u.p.e.a. art. 166a § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązany może polecić zapłatę zabezpieczonej należności pieniężnej ze środków zgromadzonych na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego.

Dz.U. 2025 poz 132

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. nie mają zastosowania do rachunku depozytowego organu egzekucyjnego. • Zwolnienie środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego wymaga wykazania ważnego interesu zobowiązanego w trybie uznania administracyjnego (art. 13 § 1 u.p.e.a.). • Spółka nie wykazała ważnego interesu ani alternatywnych składników majątkowych. • Zadłużenie wobec ZUS nie stanowi zdarzenia nagłego, a częściowe zwolnienie środków mogłoby doprowadzić do bezskuteczności postępowania zabezpieczającego.

Odrzucone argumenty

Przepisy art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. mają zastosowanie do rachunku depozytowego organu egzekucyjnego, umożliwiając wypłatę zaległych składek ZUS. • Podstawą do zwolnienia spod zabezpieczenia środków zobowiązanego jest art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a., a nie instytucja uznania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Zastosowanie tego mechanizmu nie jest możliwe w sytuacji gdy zabezpieczone środki pieniężne zostały przekazane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. • W takim wypadku, zobowiązany - Spółka - nie jest dysponentem rachunku bankowego, na którym zdeponowano zabezpieczone środki pieniężne, a bank prowadzący rachunek depozytowy, nie jest swego rodzaju "dłużnikiem zajętej wierzytelności". • Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują bowiem możliwości wyrażenia przez organ egzekucyjny zgody na wypłatę środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego. • Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego spod egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu" zobowiązanego. • Należy przyjąć, że skoro tak jest, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela.

Skład orzekający

Justyna Siemieniako

przewodniczący

Marcin Kojło

sprawozdawca

Paweł Janusz Lewkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłat z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego w postępowaniu zabezpieczającym oraz stosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście zaległości podatkowych i składkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania środków na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, a nie bezpośrednio na rachunek bankowy zobowiązanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców: możliwości dostępu do środków zabezpieczonych przez organ egzekucyjny, zwłaszcza w kontekście bieżących zobowiązań, takich jak składki ZUS. Wyjaśnia kluczowe różnice między rachunkiem zobowiązanego a rachunkiem depozytowym organu.

Czy możesz wypłacić pieniądze z rachunku organu egzekucyjnego na ZUS? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.

Dane finansowe

WPS: 26 017,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst