I SA 653/92Nieruchomosc w zarządzie a umowa użyczenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) na decyzję Wojewody, która przekazała w zarząd Kuratorium Oświaty nieruchomość Skarbu Państwa. ZNP argumentował, że nieruchomość była już użyczona ZNP na 37 lat, a wypowiedzenie tej umowy przez Prezydenta Miasta zostało uznane przez Sąd Wojewódzki za bezskuteczne (choć sprawa była w toku apelacji). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że instytucja użyczenia (art. 710 Kc) jest nie do pogodzenia z instytucją zarządu nieruchomością (ustawa o gospodarce gruntami). Podkreślono, że dopóki spór o skuteczność wypowiedzenia umowy użyczenia nie zostanie prawomocnie rozstrzygnięty, nie można było wydać decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd innemu podmiotowi. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji należało zawiesić postępowanie administracyjne. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody jako wydaną z naruszeniem prawa i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz ZNP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja kolizji między umową użyczenia a decyzją administracyjną o oddaniu nieruchomości w zarząd, a także obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego w takich sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 90. XX wieku, związanej z przepisami o gospodarce gruntami z 1985 r. i ustawą o systemie oświaty z 1991 r. Może mieć mniejsze zastosowanie po zmianach przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można przekazać nieruchomość Skarbu Państwa w zarząd innemu podmiotowi, gdy jest ona już użyczona innemu podmiotowi na podstawie umowy cywilnoprawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość Skarbu Państwa przekazana na podstawie umowy użyczenia do bezpłatnego używania określonemu podmiotowi nie może być oddana w zarząd innemu podmiotowi na podstawie ustawy o gospodarce gruntami przed skutecznym rozwiązaniem umowy użyczenia.
Uzasadnienie
Instytucja użyczenia (art. 710 Kc) jest nie do pogodzenia z instytucją zarządu nieruchomością (ustawa o gospodarce gruntami). Dopóki spór o skuteczność wypowiedzenia umowy użyczenia nie zostanie rozstrzygnięty, nie można wydać decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd.
Czy w sytuacji nierozstrzygniętego sporu sądowego dotyczącego umowy użyczenia, organ administracji powinien zawiesić postępowanie w sprawie przekazania nieruchomości w zarząd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien był zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.
Uzasadnienie
Wobec toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie skuteczności wypowiedzenia umowy użyczenia, organ administracyjny nie mógł wydać decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd, a powinien był zawiesić postępowanie.
Czy Kuratorium Oświaty i Dom Nauczyciela są placówkami publicznymi w rozumieniu ustawy o systemie oświaty, uprawniającymi do zwolnienia z opłat za zarząd nieruchomością?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale uchylił decyzję Wojewody z innych powodów. W uzasadnieniu organu odwoławczego i odpowiedzi na skargę pojawia się argument, że Dom Nauczyciela jest placówką publiczną.
Uzasadnienie
Wojewoda zwolnił Kuratorium z opłat, powołując się na art. 81 ustawy o systemie oświaty. ZNP kwestionował, czy Dom Nauczyciela i Kuratorium mieszczą się w definicji placówki publicznej. Sąd skupił się na kolizji umów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
u.g.g. art. 33
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.s.o. art. 81
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Szkoły i placówki publiczne są zwolnione z podatków oraz opłat od nieruchomości pozostających w ich zarządzie i w użytkowaniu.
Kpa art. 207 § 2 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie zaskarżonej decyzji.
Kpa art. 208
Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Instytucja użyczenia jest nie do pogodzenia z instytucją zarządu nieruchomością.
k.c. art. 719
Kodeks cywilny
u.g.g. art. 34 § in fine
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Nieruchomość oddaje się w zarząd w celu korzystania z niej w określony sposób.
u.g.g. art. 35 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Organ administracji może orzec o wygaśnięciu zarządu w razie stwierdzenia, że nieruchomość jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem.
u.g.g. art. 4 § 4
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g. art. 38
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.s.o. art. 2
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
u.s.o. art. 3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
u.s.o. art. 3 § 1 pkt 4 i 8
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Kpa art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania w przypadku, gdy decyzja ostateczna organu lub sądu może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Kpa art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 14
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 23
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 27 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość była już użyczona ZNP na podstawie umowy cywilnoprawnej, a spór o jej wypowiedzenie był nierozstrzygnięty. • Nie można było oddać nieruchomości w zarząd innemu podmiotowi przed skutecznym rozwiązaniem umowy użyczenia. • Organ administracji powinien był zawiesić postępowanie administracyjne z uwagi na toczący się spór sądowy.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wojewody o możliwości ustanowienia zarządu mimo umowy użyczenia. • Argumenty o zwolnieniu Kuratorium z opłat jako placówki publicznej (nie rozstrzygnięte przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
Nie da się wszak pogodzić instytucji użyczenia [...] z instytucją zarządu nieruchomością • Nieruchomość Skarbu Państwa, przekazana na podstawie umowy użyczenia [...] nie może być oddana w zarząd innemu podmiotowi [...] przed skutecznym rozwiązaniem umowy użyczenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kolizji między umową użyczenia a decyzją administracyjną o oddaniu nieruchomości w zarząd, a także obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 90. XX wieku, związanej z przepisami o gospodarce gruntami z 1985 r. i ustawą o systemie oświaty z 1991 r. Może mieć mniejsze zastosowanie po zmianach przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem cywilnym a administracyjnym oraz pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych, zwłaszcza gdy istnieją nierozstrzygnięte spory cywilne.
“Czy umowa użyczenia może zablokować decyzję administracyjną o zarządzie nieruchomością?”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.