I PZP 10/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Łodzi, dotyczące ważności postępowania w sprawie pracy, w której Sąd Rejonowy zamknął rozprawę, a następnie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym postanowił o jej otwarciu na nowo i odroczeniu. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy takie działanie nie prowadzi do nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.), zwłaszcza że sprawy z zakresu prawa pracy co do zasady rozpoznawane są w składzie trzyosobowym (przewodniczący i dwaj ławnicy). Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 47 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 148 k.p.c., stwierdził, że postanowienia podejmowane poza rozprawą (na posiedzeniu niejawnym) w sprawach z zakresu prawa pracy zapadają w składzie jednoosobowym. W związku z tym, postanowienie o otwarciu zamkniętej rozprawy wydane na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym było zgodne z przepisami, a zatem nie mogło prowadzić do nieważności postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że samo otwarcie zamkniętej rozprawy na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 148 § 1 w zw. z art. 225 k.p.c.), ale nie skutkuje nieważnością postępowania ani nie powoduje bezskuteczności prawnej orzeczenia. Sąd wskazał również, że odroczenie ogłoszenia wyroku w sprawie, która nie jest zawiła, lub dokonanie takiego odroczenia kilkakrotnie, jest naruszeniem przepisów, ale również nie prowadzi do nieważności postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących składu sądu i sposobu prowadzenia rozprawy nie zawsze prowadzi do nieważności postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji otwarcia zamkniętej rozprawy na posiedzeniu niejawnym w jednoosobowym składzie sądu pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych o otwarciu na nowo zamkniętej rozprawy, wydane poza rozprawą w składzie jednoosobowym na podstawie art. 225 k.p.c., prowadzi do uchybienia procesowego skutkującego nieważnością postępowania w rozumieniu przepisu art. 379 pkt 4 k.p.c. w części dotyczącej sprzeczności składu sądu orzekającego z przepisami prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych o otwarciu na nowo zamkniętej rozprawy, wydane poza rozprawą w składzie jednoosobowym, nie prowadzi do nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia podejmowane poza rozprawą (na posiedzeniu niejawnym) w sprawach z zakresu prawa pracy zapadają w składzie jednoosobowym zgodnie z art. 47 § 2 k.p.c. W związku z tym, wydanie postanowienia o otwarciu zamkniętej rozprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym było zgodne z przepisami i nie mogło prowadzić do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.
Czy wydanie przez przewodniczącego na posiedzeniu niejawnym postanowienia o otwarciu na nowo zamkniętej rozprawy i jej odroczeniu stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że otwarcie zamkniętej rozprawy powinno nastąpić na posiedzeniu jawnym, a nie niejawnym, zgodnie z art. 148 § 1 w związku z art. 225 k.p.c. Wydanie postanowienia o otwarciu rozprawy na posiedzeniu niejawnym jest naruszeniem tych przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zbigniew K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. Spółdzielnia Spożywców „S.” w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 47 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia poza rozprawą oraz zarządzenia wydaje przewodniczący. Przepis ten dotyczy także spraw z zakresu prawa pracy i określa skład sądu, a nie możliwość podejmowania czynności przez przewodniczącego. Na posiedzeniu niejawnym sąd podejmuje czynności (wydaje postanowienia) w składzie jednego sędziego (przewodniczącego).
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. Wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy pozwala na to przepis szczególny. Żaden przepis nie dozwala na wydanie na posiedzeniu niejawnym postanowienia o otwarciu rozprawy.
k.p.c. art. 225
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. Jest to czynność sądu, a nie przewodniczącego.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 47 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy sąd pierwszej instancji rozpoznaje w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników.
k.p.c. art. 224 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.
k.p.c. art. 323
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie może być wydane tylko przez skład sądu, przed którym odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku.
k.p.c. art. 326 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do dwóch tygodni. W postanowieniu o odroczeniu sąd powinien wyznaczyć termin ogłoszenia wyroku.
k.p.c. art. 326 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać sam przewodniczący.
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie jest czynnością sądu.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 316 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozprawa powinna być otwarta, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Otwarcie zamkniętej rozprawy na posiedzeniu niejawnym w jednoosobowym składzie sądu pracy nie skutkuje nieważnością postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa. • Postanowienia podejmowane poza rozprawą w sprawach z zakresu prawa pracy zapadają w składzie jednoosobowym.
Odrzucone argumenty
Otwarcie zamkniętej rozprawy na posiedzeniu niejawnym w jednoosobowym składzie sądu pracy prowadzi do nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
Godne uwagi sformułowania
skład sądu orzekającego sprzeczny z przepisami zawsze prowadzi do nieważności postępowania • wydanie postanowienia o otwarciu rozprawy przez przewodniczącego na posiedzeniu niejawnym wzbudza obawy o „manipulacje składem" sądu • O rodzaju składu sądu decyduje więc nie tylko rodzaj rozpoznawanej sprawy, ale także rodzaj posiedzenia, na którym czynność jest podejmowana.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Maria Tyszel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących składu sądu i sposobu prowadzenia rozprawy nie zawsze prowadzi do nieważności postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji otwarcia zamkniętej rozprawy na posiedzeniu niejawnym w jednoosobowym składzie sądu pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w prawie pracy, które mogą mieć wpływ na ważność postępowań sądowych. Wyjaśnia, kiedy naruszenia proceduralne nie prowadzą do nieważności.
“Czy błąd sądu w składzie jednoosobowym unieważnia całe postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.