I PKN 675/98Dodatek stażowy rewidencyjny zmiana wynagrodzenia sąd najwyższy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownika, Jerzego S., o zapłatę dodatku stażowego i rewidenckiego, które były przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1983 r. Powód domagał się kwoty 11.274 zł tytułem dodatku stażowego i 4.020 zł tytułem dodatku rewidenckiego za okres od 1992 r. do 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Świnoujściu oddalił powództwo, uznając część roszczeń za przedawnioną (na podstawie art. 291 § 1 KP) oraz pozostałą część za bezzasadną. Sąd argumentował, że porozumienie płacowe z 31 grudnia 1991 r., które weszło w życie 1 stycznia 1992 r., zastąpiło przepisy branżowe dotyczące dodatków, zgodnie z art. 20 ustawy o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania. Podkreślono, że mimo braku tych dodatków, wynagrodzenie powoda wzrosło z 3.000.000 st. zł do 5.928.000 st. zł. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i wnioski Sądu pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji wskazał, że zmiana warunków płacy nie wymagała wypowiedzenia zmieniającego, ponieważ była korzystna dla pracownika, a jego wynagrodzenie wzrosło. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda. Uznano, że zarzut naruszenia art. 42 § 1 i 2 KP jest nietrafny, ponieważ porozumienie płacowe z 1991 r. zastąpiło przepisy branżowe (art. 20 i 21 ustawy z 1984 r.), a zmiana wynagrodzenia była korzystna dla pracownika. Zarzut naruszenia art. 191 KPC w związku z art. 17 pkt 4 KPC (dotyczący niewłaściwości sądu) został uznany za nieistotny dla nieważności postępowania, gdyż łączna wartość przedmiotu sporu (15.294 zł) nie przekroczyła progu właściwości sądu wojewódzkiego bez względu na wartość przedmiotu sporu. Zarzut naruszenia art. 102 KPC (dotyczący kosztów) również został oddalony, uznając brak podstaw do zastosowania tego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zmiany warunków płacy, zastępowania przepisów branżowych przez porozumienia płacowe oraz właściwości rzeczowej sądów pracy.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 90. XX wieku (ustawa o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania) oraz specyfiki bankowości państwowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana warunków płacy polegająca na zastąpieniu dodatków branżowych nowymi zasadami wynagradzania, skutkująca wzrostem ogólnego wynagrodzenia pracownika, wymaga wypowiedzenia zmieniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana jest korzystna dla pracownika i wynika z porozumienia zastępującego przepisy branżowe zgodnie z ustawą o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 20 i 21 ustawy z 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania, porozumienie płacowe mogło zastąpić przepisy branżowe i warunki umów o pracę. Jeśli taka zmiana jest korzystna dla pracownika (wzrost wynagrodzenia ogólnego), nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego.
Czy połączenie dwóch spraw o prawa majątkowe, w których łączna wartość przedmiotu sporu przekracza 15.000 zł, przez sąd pracy, stanowi podstawę nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, takie uchybienie nie rodzi nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 6 KPC i nie stanowi naruszenia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Naruszenie zasady właściwości rzeczowej sądu pracy (art. 17 pkt 4 KPC) w przypadku przekroczenia wartości przedmiotu sporu nie jest podstawą nieważności postępowania, chyba że sąd rejonowy orzekł w sprawie, w której sąd wojewódzki jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy S. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechna Kasa Oszczędności – Bank Państwowy w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. art. 20
Ustawa o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania
Porozumienie zastępuje odpowiednie przepisy o wynagrodzeniu, w tym przepisy o świadczeniach branżowych.
ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. art. 21
Ustawa o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania
Porozumienie zastępuje z dniem wejścia w życie wynikające z dotychczasowych przepisów odpowiednie warunki umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
KP art. 42 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Wypowiedzenie uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.
KP art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne.
KPC art. 191
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości sądu w sprawach majątkowych.
KPC art. 17 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu pracy w sprawach o prawa majątkowe, gdzie wartość przedmiotu sporu przekracza 15.000 zł.
KPC art. 379 § pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy nieważności postępowania, w tym orzekanie przez sąd rejonowy w sprawie, w której sąd wojewódzki jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstępstwa od zasady obciążania kosztami strony przegrywającej w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
KP art. 18
Kodeks pracy
Określa relację między przepisami prawa a umową o pracę.
KP art. 24113 § § 1
Kodeks pracy
Postanowienia układu zbiorowego pracy zastępują korzystniejsze warunki umów o pracę.
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.
KPC art. 3933
Kodeks postępowania cywilnego
Wyznacza granice kasacji, w tym zakaz zajmowania się naruszeniami przepisów nie wskazanych w podstawach kasacyjnych.
KPC art. 3931 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna może obejmować naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dz.U. Nr 64, poz. 290 art. § 28 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów
Pracownikom NBP przysługuje dodatek za wysługę lat.
Dz.U. Nr 64, poz. 290 art. § 44
Rozporządzenie Rady Ministrów
Pracownikom NBP przysługuje dodatek rewidencki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie płacowe z 1991 r. zastąpiło przepisy branżowe dotyczące dodatków stażowego i rewidenckiego. • Zmiana warunków płacy była korzystna dla pracownika, co uzasadnia brak konieczności wypowiedzenia zmieniającego. • Uchybienie sądu pierwszej instancji dotyczące właściwości rzeczowej nie stanowi podstawy nieważności postępowania ani wpływu na wynik sprawy. • Brak podstaw do zastosowania art. 102 KPC w zakresie kosztów postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 42 § 1 i 2 KP poprzez brak wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy dotyczące dodatków. • Naruszenie art. 191 KPC w związku z art. 17 pkt 4 KPC dotyczące niewłaściwości sądu pierwszej instancji. • Naruszenie art. 102 KPC w zakresie kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zasada zastępowania z mocy prawa warunków umowy o pracę wynikających z dotychczasowych przepisów dotyczyła tylko warunków, które nie zostały odrębnie określone w umowie o pracę i nie stanowią jedynie przytoczenia (powtórzenia) treści wcześniej obowiązujących przepisów prawa pracy. • porozumienie płacowe z 31 grudnia 1991 r. zastąpiło stosowne przepisy „branżowego” rozporządzenia Rady Ministrów z 24 października 1983 r. w zakresie wynagradzania co do wypłaty dodatków za wysługę lat oraz rewidenckiego. • zmiana warunków płacy dotyczące wypłacanych do dnia 31 grudnia 1991 r. dodatków za wysługę lat oraz rewidenckiego, wymagało w pierwszym rzędzie odniesienia się do przepisów obowiązującej w tym czasie ustawy z 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania. • zmiana warunków płacy nie wymaga dokonywania przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego, albowiem stanowisko to zgodne jest z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem Sądu Najwyższego. • uchybienie regule z art. 17 pkt 4 KPC - a więc naruszenie zasady, że sąd pracy nie jest właściwy w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa piętnaście tysięcy złotych – nie stanowi podstawy nieważności, ale nie uzasadnia też uchylenia wyroku tylko z tej przyczyny.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Barbara Wagner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany warunków płacy, zastępowania przepisów branżowych przez porozumienia płacowe oraz właściwości rzeczowej sądów pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 90. XX wieku (ustawa o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania) oraz specyfiki bankowości państwowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawa pracy związanych ze zmianą wynagrodzenia i interpretacją przepisów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Czy zmiana wynagrodzenia na korzystniejszą wymaga wypowiedzenia zmieniającego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 294 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.