I PKN 62/00Rozwiązanie umowy o pracę powołanie naruszenie obowiązków
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, Andrzeja E., który był zatrudniony na stanowisku Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni „S.Ch.” w Z. na podstawie umowy o pracę. Umowa zawierała postanowienie (§ 4) dopuszczające jej rozwiązanie w sposób przewidziany dla rozwiązania stosunku pracy z powołania (art. 70 KP). Pracownik został odwołany ze składu Zarządu, a następnie umowa o pracę została rozwiązana bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, polegającego na niestawieniu się do pracy bez usprawiedliwienia po zakończeniu urlopu wypoczynkowego. Pracownik dochodził odszkodowania, twierdząc, że rozwiązanie umowy było niezgodne z prawem. Sądy niższych instancji oddaliły jego powództwo. W kasacji pracownik podnosił m.in. naruszenie przepisów dotyczących powołania i rozwiązania umowy. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Sąd uznał, że umowa o pracę była podstawą zatrudnienia, a postanowienie § 4 umowy, jako mniej korzystne dla pracownika, było nieważne na podstawie art. 18 § 2 KP. Ponadto, nawet gdyby pierwotnie istniało zatrudnienie na podstawie powołania, to z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. stosunek pracy przekształcił się w umowny stosunek pracy. Sąd potwierdził również, że niestawienie się do pracy bez usprawiedliwienia przez pracownika na stanowisku kierowniczym stanowiło ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę, w szczególności w kontekście postanowień umownych dotyczących powołania oraz ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych przez pracownika na stanowisku kierowniczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni i przekształcenia stosunku pracy z powołania w umowny na mocy ustawy z 1996 r. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach od tego czasu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowy o pracę dopuszczające jej rozwiązanie w sposób przewidziany dla rozwiązania stosunku pracy z powołania jest ważne, jeśli jest mniej korzystne dla pracownika niż przepisy powszechnie obowiązujące?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest nieważne na podstawie art. 18 § 2 KP.
Uzasadnienie
Przepis art. 18 § 2 KP stanowi, że postanowienia umów o pracę mniej korzystne dla pracownika niż przepisy powszechnie obowiązujące są nieważne. Dotyczy to również postanowień dotyczących sposobu rozwiązania umowy.
Czy zatrudnienie członka zarządu spółdzielni na stanowisku prezesa zarządu na podstawie powołania jest dopuszczalne w świetle przepisów Prawa spółdzielczego i Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgodnie z Prawem spółdzielczym, stosunek pracy z członkami zarządu może być nawiązany na podstawie umowy o pracę lub powołania. Jednakże, nawet jeśli pierwotnie istniało zatrudnienie na podstawie powołania, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. stosunek pracy przekształcił się w umowny stosunek pracy.
Uzasadnienie
Sąd analizuje przepisy Prawa spółdzielczego i Kodeksu pracy dotyczące zatrudniania członków zarządu. Wskazuje, że statut spółdzielni przewidywał wybór i odwołanie członków zarządu przez Radę Nadzorczą oraz upoważnienie Prezydium do zawierania i rozwiązywania umów o pracę. Sąd podkreśla, że ustawa z 1996 r. przekształciła stosunki pracy z powołania w umowne.
Czy niestawienie się pracownika na stanowisku kierowniczym do pracy bez usprawiedliwienia stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niestawienie się do pracy bez usprawiedliwienia przez pracownika na stanowisku kierowniczym stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownik na stanowisku kierowniczym powinien mieć świadomość obowiązków pracowniczych, w tym obowiązku stawienia się do pracy i usprawiedliwiania nieobecności. Niestawienie się do pracy bez usprawiedliwienia narusza obowiązki przestrzegania czasu pracy i porządku pracy w sposób ciężki.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej E. | osoba_fizyczna | powód |
| Gminna Spółdzielnia „S.Ch.” w Z. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
KP art. 18 § § 2
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę mniej korzystne dla pracownika niż przepisy powszechnie obowiązujące są nieważne.
Prawo spółdzielcze art. 52 § § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
Przepis ten nie stanowi podstawy prawnej do zatrudniania członków zarządu spółdzielni w drodze powołania.
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Podstawa prawna do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.
Ustawa z dnia 2 lutego 1996 r. art. 8
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Przekształcenie stosunku pracy z powołania w umowny stosunek pracy.
Pomocnicze
KP art. 70
Kodeks pracy
Dotyczy rozwiązania stosunku pracy z powołania.
KP art. 100 § § 2 pkt 1 i 2
Kodeks pracy
Obowiązki pracownika dotyczące przestrzegania czasu pracy i porządku w zakładzie pracy.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Reguły wykładni oświadczeń woli.
KP art. 42 § § 4
Kodeks pracy
Możliwość powierzenia pracownikowi innej pracy w razie zmian organizacyjnych.
KC art. 60
Kodeks cywilny
Moment rozwiązania stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niestawienie się pracownika na stanowisku kierowniczym do pracy bez usprawiedliwienia stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Postanowienie umowy o pracę dopuszczające jej rozwiązanie w sposób przewidziany dla rozwiązania stosunku pracy z powołania, jako mniej korzystne dla pracownika, jest nieważne. • Nawet jeśli pierwotnie istniało zatrudnienie na podstawie powołania, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. stosunek pracy przekształcił się w umowny stosunek pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była zawarta na podstawie powołania i jej rozwiązanie powinno nastąpić zgodnie z przepisami dotyczącymi powołania. • Pracownik nie mógł świadczyć pracy, ponieważ jego stanowisko było zajęte przez innego pracownika. • Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło przed dniem doręczenia oświadczenia woli pracownikowi.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie umowy o pracę dopuszczające jej rozwiązanie w sposób przewidziany dla rozwiązania stosunku pracy z powołania (art. 70 KP), jako mniej korzystne dla pracownika niż przepisy powszechnie obowiązujące w zakresie rozwiązania umów o pracę, jest nieważne (art. 18 § 2 KP). • Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) nie stanowi podstawy prawnej do zatrudniania członków zarządu spółdzielni w drodze powołania. • Niestawienie się do pracy bez usprawiedliwienia stanowi ciężkie naruszenie obowiązku przestrzegania czasu pracy, który polega między innymi na zgłaszaniu się pracownika do pracy w określonych dniach i wyznaczonych godzinach (art. 100 § 2 pkt 1 i 2 KP). • Sąd ustalił, że powód był zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu pozwanej Spółdzielni na podstawie umowy o pracę.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Katarzyna Gonera
członek
Barbara Wagner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę, w szczególności w kontekście postanowień umownych dotyczących powołania oraz ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych przez pracownika na stanowisku kierowniczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni i przekształcenia stosunku pracy z powołania w umowny na mocy ustawy z 1996 r. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach od tego czasu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego stosunku pracy na podstawie powołania i umowy, a także interpretacji ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Jest to interesujące dla prawników pracy i menedżerów.
“Czy umowa o pracę z prezesem spółdzielni zawarta na 'powołanie' może być rozwiązana jak zwykła umowa?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.