Orzeczenie · 2000-09-12

I PKN 28/00Usiolowanie kradzieży wykroczenie dyscyplinarne zwolnienie

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2000-09-12

SNPrawo pracyrozwiązanie umowy o pracęWysokanajwyższy

zwolnienie dyscyplinarneciężkie naruszenie obowiązkówusiłowanie kradzieżywykroczenieprawo pracykodeks pracySąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła pracownika, Stefana S., zwolnionego dyscyplinarnie przez W. Fabrykę Pomp i Armatury SA za usiłowanie kradzieży płytki niklu. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda odszkodowanie, ekwiwalent za urlop i odprawę emerytalną, uznając, że brak było dowodów na usiłowanie kradzieży, a zachowanie pracownika było jedynie przejawem ciekawości. Sąd Okręgowy, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, zmienił wyrok i oddalił powództwo, uznając usiłowanie kradzieży za udowodnione i stanowiące ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Sąd Okręgowy uznał, że czyn ten nosił znamiona "oczywistości przestępstwa", choć pracodawca wskazał błędnie art. 52 § 1 pkt 1 KP zamiast art. 52 § 1 pkt 2 KP. Pracownik wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (niewłaściwe zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP) i przepisów postępowania (dowolna ocena dowodów, dopuszczenie nowych dowodów w apelacji). Sąd Najwyższy oddalił kasację. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 381 KPC (dopuszczenie nowych dowodów) jest nieuzasadniony w świetle zasady pełnej apelacji. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC (dowolna ocena dowodów) był nieskuteczny z powodu braku należytego uzasadnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, nawet o wartości wykroczeniowej (poniżej 250 zł), stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP) i uzasadnia dyscyplinarne zwolnienie, nawet jeśli nie doszło do faktycznej szkody. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że czyn karalny jest "oczywisty" w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 2 KP tylko wtedy, gdy istnieją niebudzące wątpliwości dowody popełnienia przestępstwa, a nie wykroczenia. W tej sprawie, czyn miał znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa, dlatego mógł być kwalifikowany jedynie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Kwalifikacja czynów pracowniczych jako ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, dopuszczalność nowych dowodów w apelacji, znaczenie wartości wykroczeniowej czynu przy ocenie naruszenia obowiązków pracowniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji usiłowania kradzieży o wartości wykroczeniowej; interpretacja art. 381 KPC może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, mające znamiona wykroczenia, może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, nawet o wartości wykroczeniowej, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i uzasadnia dyscyplinarne zwolnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy jest zaprzeczeniem obowiązku dbania o dobro zakładu pracy i ochronę jego mienia (art. 100 § 2 pkt 4 KP). Nawet jeśli czyn ma znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa, może być kwalifikowany jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Czy dopuszczenie nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym, mimo że strona mogła je powołać w pierwszej instancji, stanowi naruszenie art. 381 KPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 381 KPC pozostawia swobodnemu uznaniu sądu apelacyjnego możliwość dopuszczenia nowych faktów i dowodów, nawet jeśli strona mogła je powołać wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na zasadę pełnej apelacji i orzecznictwo, stwierdził, że art. 381 KPC nie wyklucza dopuszczenia nowych dowodów przez sąd drugiej instancji, a jedynie pozostawia to jego uznaniu, w celu lepszego wyjaśnienia sprawy.

Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP, gdy czyn pracownika ma znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, nawet o wartości wykroczeniowej, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił kwalifikację czynu jako przestępstwa (art. 52 § 1 pkt 2 KP) od kwalifikacji jako ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Usiłowanie kradzieży o wartości wykroczeniowej nie jest przestępstwem, ale nadal jest ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

W. Fabryka Pomp i Armatury SA w W.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Stefan S.	osoba_fizyczna	powód
W. Fabryka Pomp i Armatury SA w W.	spółka	pozwana

Przepisy (18)

Główne

k.p. art. 52 § § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, obejmujące usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy o wartości wykroczeniowej.

Pomocnicze

k.p. art. 52 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Dotyczy popełnienia przestępstwa, nie ma zastosowania do czynów o znamionach wykroczenia.

k.p. art. 52 § § 3

Kodeks pracy

Dotyczy trybu rozwiązania umowy o pracę, zarzut naruszenia nieskuteczny z powodu braku uzasadnienia i ustaleń faktycznych.

k.p. art. 100 § § 2 pkt 4

Kodeks pracy

Obowiązek pracownika dbania o dobro zakładu pracy i ochronę jego mienia.

k.p. art. 56 § § 1

Kodeks pracy

Podstawa do zasądzenia odszkodowania w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.

k.p. art. 58

Kodeks pracy

Określa wysokość odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.

k.p. art. 171

Kodeks pracy

Podstawa do zasądzenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

k.p. art. 169 § pkt 1

Kodeks pracy

Utrata prawa do urlopu w roku rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika.

KPC art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie dopuszczalności powołania nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym, ale sąd drugiej instancji może je uwzględnić.

KPC art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji przeprowadza rozprawę w granicyach apelacji w zakresie faktów i dowodów.

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

KPC art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemania faktyczne.

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

KPC art. 3933

Kodeks postępowania cywilnego

Granice kasacji.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia kasacji.

KPC art. 39315

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego stanem faktycznym.

k.w. art. 119

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń

Kwalifikacja czynu jako wykroczenia (kradzież lub przywłaszczenie mienia do 250 zł).

Układ zbiorowy pracy art. 21

Warunki przyznawania odprawy emerytalnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usiłowanie kradzieży mienia pracodawcy, nawet o wartości wykroczeniowej, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP). • Dopuszczenie nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym leży w gestii sądu i nie stanowi naruszenia prawa. • Brak szkody materialnej nie wyklucza odpowiedzialności pracownika za usiłowanie kradzieży.

Odrzucone argumenty

Czyn pracownika miał znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa, co wyklucza zastosowanie art. 52 § 1 pkt 2 KP. • Sąd drugiej instancji dopuścił nowe dowody wbrew art. 381 KPC. • Dowolna ocena dowodów przez Sąd Okręgowy i nieusunięcie sprzeczności.

Godne uwagi sformułowania

Usiłowanie kradzieży lub przywłaszczenia mienia pracodawcy mające znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa, może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych z art. 52 § 1 pkt 1 KP, a nie popełnienie przestępstwa z art. 52 § 1 pkt 2 KP, nawet wówczas gdy jest oczywiste. • Przewidziane w art. 381 KPC ograniczenie dopuszczalności powołania nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym nie wyklucza uwzględnienia przez sąd drugiej instancji nowych faktów, choćby strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. • Przy usiłowaniu przywłaszczenia mienia pracodawcy nie ma jeszcze na ogół szkody (w znaczeniu uszczerbku w mieniu poszkodowanego), jest jedynie zagrożenie interesów pracodawcy, co stanowi wystarczającą przesłankę do przypisania pracownikowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Katarzyna Gonera

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja czynów pracowniczych jako ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, dopuszczalność nowych dowodów w apelacji, znaczenie wartości wykroczeniowej czynu przy ocenie naruszenia obowiązków pracowniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usiłowania kradzieży o wartości wykroczeniowej; interpretacja art. 381 KPC może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między wykroczeniem a przestępstwem w kontekście prawa pracy oraz zasady postępowania apelacyjnego, co jest istotne dla praktyków.

“Czy próba kradzieży za 26 zł to powód do zwolnienia dyscyplinarnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 2860,14 PLN

odszkodowanie: 2860,14 PLN

ekwiwalent za urlop: 870,57 PLN

odprawa emerytalna: 1850 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników