Orzeczenie · 2021-06-24

I OW 333/20Spór o właściwość dom samotnej matki

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-06-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznadom samotnej matkiwłaściwość miejscowamiejsce zamieszkaniabezdomnośćKodeks cywilnyustawa o pomocy społecznejKodeks postępowania administracyjnegorozporządzenie

Spór o właściwość powstał między Burmistrzem M. a Burmistrzem P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.Z. o umieszczenie w domu samotnej matki. Burmistrz M. (reprezentowany przez MOPS) wniósł o rozstrzygnięcie sporu, wskazując, że zainteresowana ma ostatni stały meldunek w M., ale przebywa tymczasowo w P. i tam realizuje swoje potrzeby życiowe. MOPS powoływał się na art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (ups), zgodnie z którym właściwość gminy ustala się według miejsca zamieszkania, a miejsce zamieszkania definiuje art. 25 Kodeksu cywilnego (kc) jako miejscowość z zamiarem stałego pobytu. Burmistrz P. (reprezentowany przez OPS) argumentował, że zainteresowana jest wychowanką pieczy zastępczej, opuściła rodzinę zastępczą, przebywała w mieszkaniu chronionym w P. z czasowym meldunkiem, a jej ostatni stały meldunek był w M. OPS powoływał się na definicję osoby bezdomnej z art. 6 pkt 8 ups i przepisy dotyczące lokali mieszkalnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę, odwołał się do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2005 r., który wskazuje na właściwość ośrodka pomocy społecznej ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o skierowanie. Sąd uznał, że mimo braku definicji 'miejsca zamieszkania' w ustawach szczególnych, należy stosować art. 25 kc. Analizując sytuację zainteresowanej, która przebywa w mieszkaniu chronionym w P., uczy się tam i odbywa staż, NSA stwierdził, że P. jest miejscowością, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, koncentrując tam swoje sprawy życiowe. W związku z tym, NSA postanowił wskazać Burmistrza P. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście miejsca zamieszkania i definicji osoby bezdomnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wychowanka pieczy zastępczej, który przebywa w mieszkaniu chronionym i kontynuuje edukację/staż.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić właściwość miejscową gminy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu samotnej matki, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa tymczasowo w jednej miejscowości, a ostatni stały meldunek posiada w innej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, które zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego jest miejscowością, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, co oznacza koncentrację jej spraw życiowych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 25 kc, definiującego miejsce zamieszkania jako miejscowość z zamiarem stałego pobytu, co wymaga analizy czynnika zewnętrznego (fakt przebywania) i wewnętrznego (zamiar stałego pobytu). W przypadku zainteresowanej, mimo tymczasowego pobytu i braku stałego meldunku, jej aktywność edukacyjna i zawodowa w P. świadczy o koncentracji tam jej spraw życiowych, co czyni P. jej miejscem zamieszkania.

Czy pobyt w mieszkaniu chronionym treningowym można uznać za 'lokal mieszkalny' w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy, a tym samym czy osoba przebywająca w nim nie jest osobą bezdomną?

Odpowiedź sądu

Mieszkanie chronione treningowe, służące zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych i zapewniające długotrwałą pomoc w celu prowadzenia samodzielnego życia, może być uznane za lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów, co wpływa na ustalenie statusu osoby bezdomnej.

Uzasadnienie

Sąd analizuje definicję lokalu mieszkalnego z ustawy o ochronie praw lokatorów, wskazując, że mieszkanie chronione treningowe, ze względu na charakter świadczonej pomocy i brak krótkotrwałego pobytu, może być traktowane jako lokal mieszkalny, co komplikuje ustalenie statusu osoby bezdomnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Wskazano Burmistrza P. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu samotnej matki.

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 22 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga sąd administracyjny.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definiuje miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

ups art. 101 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Stanowi, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

ups art. 101 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

ups art. 101 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

ups art. 6 § 8

Ustawa o pomocy społecznej

Definiuje osobę bezdomną jako osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i niezameldowaną na pobyt stały, lub niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

uol art. 2 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy

Definiuje 'lokal' i wskazuje, że pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób nie są lokalami mieszkalnymi w rozumieniu ustawy.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym rozstrzyganie sporów o właściwość.

p.p.s.a. art. 15 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych.

p.p.s.a. art. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 21 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 143 § 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 53 § 4

Określa, że w mieszkaniu chronionym treningowym zapewnia się usługi bytowe oraz naukę, rozwijanie lub utrwalanie samodzielności, co może świadczyć o długotrwałym charakterze pobytu.

Konstytucja RP art. 71 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 69

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejsce zamieszkania zainteresowanej, zgodnie z art. 25 kc, znajduje się w P., gdzie skoncentrowane są jej sprawy życiowe (edukacja, staż, zameldowanie czasowe). • Mieszkanie chronione treningowe, w którym przebywa zainteresowana, może być uznane za lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, co wpływa na ustalenie statusu osoby bezdomnej.

Odrzucone argumenty

Argument Burmistrza P. o braku możliwości zastosowania art. 101 ust. 3 ups w zw. z § 4 ust. 5 rozporządzenia z 2005 r. został podważony przez NSA. • Argumentacja oparta wyłącznie na ostatnim miejscu stałego zameldowania w M. została uznana za niewystarczającą w kontekście faktycznego miejsca zamieszkania.

Godne uwagi sformułowania

O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). • W przypadku osoby bezdomnej nie może być mowy o miejscu zamieszkania. • Trudno sobie wyobrazić przypadek, w którym szczególnie uzasadniona sytuacja osobista osoby ubiegającej się o świadczenie i sprawa niecierpiąca zwłoki, jawiłaby się wyraziściej niż konieczność udzielenia pomocy matce o obniżonym poziomie funkcjonowania intelektualnego i umiejętności przystosowawczych, oczekującej na przyjście na świat dziecka.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Maciej Dybowski

sprawozdawca

Ewa Kręcichwost - Durchowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście miejsca zamieszkania i definicji osoby bezdomnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wychowanka pieczy zastępczej, który przebywa w mieszkaniu chronionym i kontynuuje edukację/staż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy samotnym matkom i ustalania właściwości organów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pomocy społecznej.

“Gdzie szukać pomocy? Sąd rozstrzyga spór o właściwość w sprawie samotnej matki.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst