Orzeczenie · 2026-06-24

I OSK 991/25Oddalenie skargi kasacyjnej świadczenie pielęgnacyjne 48

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-24
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenie pielęgnacyjnepomoc społecznaopieka nad niepełnosprawnymprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaocena dowodówzwiązek przyczynowo-skutkowy

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r., twierdząc, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i uznał, że organy nie wykazały podstaw do odmowy przyznania świadczenia. Kolegium argumentowało, że zgromadzone dowody pozwalały na ustalenia faktyczne i że nie zaszły przesłanki do przyznania świadczenia. Zarzucono również naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oparcie wyroku na dowodzie złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna była wadliwie skonstruowana, a zarzuty nieprecyzyjne. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie sprostały standardom postępowania, w szczególności w zakresie dokładnego ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego. Sąd wskazał, że kluczowe jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z pracy zarobkowej, a organy nie wykazały tego związku w sposób wystarczający. NSA uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych, w szczególności wymogu istnienia związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z pracy zarobkowej oraz standardów postępowania organów administracji w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy. Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i ustalenia faktyczne w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności w zakresie związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z pracy zarobkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie sprostały standardom postępowania, nie oceniły należycie stanu zdrowia niepełnosprawnego brata Skarżącego, który determinuje zakres koniecznej opieki, ani nie ustaliły zakresu czynności opiekuńczych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a także nie dokonały ustaleń dotyczących zakresu czynności opiekuńczych i ich wpływu na możliwość podjęcia pracy zarobkowej przez opiekuna. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z zatrudnienia.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie (zaświadczeniu lekarskim) złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, który nie był znany organom administracji?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Jednak w tej sprawie sąd I instancji wskazał, że nie mógł poczynić koniecznych ustaleń, gdyż nie może zastępować organów administracji.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. za niezasadny, wskazując, że sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające, ale podkreślił, że sąd pierwszej instancji nie może zastępować organów administracji w rozpatrywaniu sprawy.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie orzeczenia z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad konstrukcyjnych, poddawało się kontroli kasacyjnej i nie było wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie orzeczenia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie było ani ogólnikowe, ani lakoniczne, odnosiło się do istotnych okoliczności sprawy i nie zawierało wad, które uniemożliwiałyby kontrolę kasacyjną. Polemika strony z oceną materiału dowodowego przez sąd nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że organy administracji nie sprostały standardom postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zasługują na uwzględnienie. • Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezasadny. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. • pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. • Opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego jest takim rodzajem opieki, którego skutkiem jest brak możliwości pogodzenia jej wykonywania i jednoczesnego świadczenia czynności zarobkowych.

Skład orzekający

Maria Grzymisławska-Cybulska

sędzia

Piotr Niczyporuk

sprawozdawca

Piotr Przybysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych, w szczególności wymogu istnienia związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z pracy zarobkowej oraz standardów postępowania organów administracji w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy. Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i precyzyjnej interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej jest również istotny z perspektywy praktycznej.

“Świadczenie pielęgnacyjne: Kluczowy związek przyczynowo-skutkowy między opieką a rezygnacją z pracy.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst