Orzeczenie · 2022-03-01

I OSK 809/19Cesja roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-03-01
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniecesjainteres prawnykodeks cywilnygospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Spór dotyczył tego, czy spółka, która nabyła roszczenie o odszkodowanie na podstawie umowy cesji (art. 509 k.c.), ma interes prawny do domagania się ustalenia tego odszkodowania od organu administracji. Wojewoda zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów k.p.a. i ugn poprzez błędną wykładnię, która dopuściła możliwość dochodzenia odszkodowania przez cesjonariusza, argumentując, że art. 128 ust. 1 ugn wyłącza takie osoby z kręgu beneficjentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie ma charakter cywilnoprawny, jest wierzytelnością podlegającą obrotowi na podstawie art. 509 § 1 k.c. Sąd podkreślił, że przepisy konstytucyjne i ustawowe nie wyłączają możliwości zbycia takiej wierzytelności, a tym samym cesjonariusz nabywa interes prawny do udziału w postępowaniu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności cesji roszczeń o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości i powstania interesu prawnego cesjonariusza.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie umowy cesji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości może być przedmiotem cesji dokonanej na podstawie art. 509 § 1 k.c., co prowadzi po stronie cesjonariusza do powstania interesu prawnego w domaganiu się od organu administracji publicznej ustalenia należnego odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości ma charakter cywilnoprawny, jest wierzytelnością i podlega obrotowi na podstawie art. 509 § 1 k.c. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawierają zapisów wyłączających obrót tą wierzytelnością, a tym samym cesjonariusz uzyskuje interes prawny do udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że odszkodowanie za wywłaszczenie ma charakter cywilnoprawny i jest wierzytelnością, która podlega zbyciu na podstawie art. 509 § 1 k.c. Brak jest przepisów wyłączających taki obrót, a przepisy konstytucyjne i ustawowe nie stoją temu na przeszkodzie. W konsekwencji cesjonariusz nabywa interes prawny do dochodzenia odszkodowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody.

Przepisy (12)

Główne

ugn art. 128 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 21 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości ma charakter cywilnoprawny i podlega cesji na podstawie art. 509 § 1 k.c. • Cesjonariusz nabywa interes prawny do dochodzenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Odrzucone argumenty

Art. 128 ust. 1 ugn wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania przez cesjonariuszy. • WSA naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uwzględniając skargę. • Uzasadnienie WSA naruszyło art. 141 § 4 ppsa.

Godne uwagi sformułowania

cechą każdego odszkodowania, w tym także odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, jest jego cywilnoprawny charakter • roszczenie o ustalenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jest wierzytelnością • roszczenie byłego właściciela o ustalenie i wypłatę odszkodowania podlega obrotowi na podstawie art. 509 § 1 kc • przepis rangi konstytucyjnej nie stanowi przeszkody dla obrotu wierzytelnością powstałą z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Zygmunt Zgierski

sprawozdawca

Anna Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności cesji roszczeń o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości i powstania interesu prawnego cesjonariusza."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie umowy cesji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla obrotu nieruchomościami i inwestycji, a mianowicie możliwości przenoszenia praw do odszkodowania za wywłaszczenie. Interpretacja NSA ma istotne znaczenie dla obrotu wierzytelnościami.

“Czy można sprzedać prawo do odszkodowania za wywłaszczoną działkę? NSA odpowiada.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst