Orzeczenie · 2016-12-02

I OSK 652/15Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego spółka jawna 14

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2016-12-02
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościspółka jawnaustawa o przekształceniusąd administracyjnyskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję administracyjną odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz spółki jawnej. Spółka wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie, jednak Prezydent Miasta Sosnowca odmówił, wskazując, że ustawa o przekształceniu nie obejmuje spółek handlowych, w których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. Wojewoda Śląski utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że spółka jawna nie jest ani osobą fizyczną, ani prawną, a zatem nie spełnia przesłanek podmiotowych ustawy. WSA w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody, opierając się na wykładni systemowej i celowościowej, która miała obejmować spółki osobowe jako podmioty zdolne do nabywania praw na równi z osobami prawnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że literalna wykładnia art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu wyraźnie wymienia jedynie osoby fizyczne i prawne jako uprawnione do przekształcenia. NSA odrzucił argumentację WSA o możliwości stosowania wykładni rozszerzającej, wskazując na potrzebę ścisłego rozumienia przepisów w sprawach dotyczących własności. Sąd powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy w zakresie, w jakim przyznawały uprawnienie do przekształcenia osobom, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie nowelizacji. NSA uznał, że skoro spółki prawa handlowego nie posiadały uprawnienia do przekształcenia, to tym bardziej nie posiadały go spółki jawne. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając decyzję organu o odmowie przekształcenia za prawidłową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności w zakresie podmiotów uprawnionych do skorzystania z tej procedury, a także dopuszczalności wykładni rozszerzającej przepisów dotyczących własności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji administracyjnych i wyroku WSA. Wyrok TK K 29/13 wpłynął na dalsze obowiązywanie przepisów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy spółka jawna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka jawna nie jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Uzasadnienie

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w art. 1 ust. 1 w sposób jednoznaczny wymienia jedynie osoby fizyczne i prawne jako podmioty uprawnione. Literalna wykładnia przepisów wyklucza spółki osobowe z kręgu tych podmiotów. Stosowanie art. 331 Kodeksu cywilnego w celu rozszerzającej interpretacji jest niedopuszczalne w sprawach dotyczących własności, a także z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 29/13.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę Wojewody Śląskiego.

Przepisy (19)

Główne

ppuw art. 1 § ust. 1

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

Przepis ten przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyłącznie osobom fizycznym i prawnym. Spółki jawne nie są objęte tym przepisem.

Pomocnicze

ppuw art. 1 § ust. 1b pkt 2

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

ppuw art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

k.s.h. art. 8 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Przepis nadaje spółkom osobowym zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową.

k.c. art. 331 § § 1

Kodeks cywilny

Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Sąd uznał, że nie można stosować tego przepisu w celu rozszerzającej wykładni art. 1 ppuw.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 4 § pkt 12

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem spółki należy rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, co wyklucza spółki osobowe.

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przyznaje uprawnienie do przekształcenia wyłącznie osobom fizycznym i prawnym. • Spółka jawna nie jest osobą prawną i nie może być traktowana na równi z osobami prawnymi w kontekście tej ustawy. • Wykładnia rozszerzająca art. 1 ppuw z wykorzystaniem art. 331 KC jest niedopuszczalna. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 29/13 potwierdza, że przepisy ustawy w zakresie przyznania uprawnień do przekształcenia były niezgodne z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Spółka jawna, jako jednostka organizacyjna posiadająca zdolność prawną, powinna być uprawniona do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. • Konieczna jest wykładnia systemowa i celowościowa art. 1 ppuw, a nie tylko literalna. • Zasada równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) przemawia za objęciem spółek osobowych tymi samymi uprawnieniami co osoby prawne.

Godne uwagi sformułowania

w sprawach dotyczących własności należy opowiedzieć się za ścisłym rozumieniem przepisów • dokonywanie wykładni przepisów omawianej ustawy z uwzględnieniem treści art. 331 kc stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą art. 1 ust. 1 ustawy • odpowiednie stosowanie prawa nie oznacza stosowania prawa wprost • Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowi samodzielną i wyczerpującą regulację, określającą kategorie osób uprawnionych bez potrzeby sięgania w tym zakresie do innych aktów prawnych. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może być – co do zasady - traktowany za zgodny z prawem wyrok sądu, który został oparty na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za naruszający Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Maciej Dybowski

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności w zakresie podmiotów uprawnionych do skorzystania z tej procedury, a także dopuszczalności wykładni rozszerzającej przepisów dotyczących własności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji administracyjnych i wyroku WSA. Wyrok TK K 29/13 wpłynął na dalsze obowiązywanie przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu podmiotów gospodarczych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów prawa materialnego i wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

“Spółka jawna nie przekształci użytkowania wieczystego we własność – NSA wyjaśnia wątpliwości prawne.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst