I OSK 609/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E.Z. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Skarżąca kasacyjnie podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zarzucając brak jednoznacznego ustalenia sposobu zagospodarowania nieruchomości, w szczególności charakteru pierwotnej zabudowy i zieleni. Kwestionowano również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n., poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany częściowo lub w sposób rozszerzający. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie. Wskazano, że celem wywłaszczenia było budowa osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą, która obejmuje nie tylko budynki mieszkalne, ale także obiekty towarzyszące, takie jak parkingi i zieleń osiedlowa. Analiza zdjęć lotniczych i opinii fotogrametrycznych wykazała, że sporne działki były przeznaczone pod parking i zieleń osiedlową, co zostało zrealizowane przed złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości. Sąd uznał, że zagospodarowanie nieruchomości zgodnie z planem realizacyjnym, w tym jako teren zieleni i infrastruktury parkingowej, wyczerpuje cel wywłaszczenia i uniemożliwia jej zwrot, nawet jeśli później nieruchomość była wykorzystywana na inny cel. W konsekwencji, zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'cel wywłaszczenia' w kontekście budowy osiedli mieszkaniowych, włączając infrastrukturę taką jak parkingi i zieleń osiedlowa, oraz zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i stanu faktycznego związanego z realizacją celu wywłaszczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego został zrealizowany, jeśli nieruchomość została zagospodarowana jako parking i zieleń osiedlowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje również niezbędną infrastrukturę, taką jak parkingi i zieleń osiedlowa, które stanowią integralną część funkcjonowania osiedla.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zagospodarowanie nieruchomości pod parking i zieleń osiedlową, zgodnie z planem realizacyjnym, wyczerpuje cel wywłaszczenia, nawet jeśli później nieruchomość była wykorzystywana na inny cel lub zieleń była nieuporządkowana.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w tym charakter pierwotnej zabudowy i zieleni, przy ocenie przesłanek zwrotu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie zdjęć lotniczych i opinii fotogrametrycznych, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że charakter pierwotnej zabudowy z lat 80. XX wieku jest bez znaczenia dla oceny realizacji celu wywłaszczenia, który dotyczy stanu nieruchomości w terminie określonym przepisami. Kluczowe jest ustalenie, czy cel został zrealizowany, a nie szczegółowa analiza przeszłości.
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niezastosowanie, w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - brak jednoznacznego ustalenia sposobu zagospodarowania nieruchomości (charakter zabudowy, zieleń). • Naruszenie art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez bezpodstawną i przedwczesną ocenę zrealizowania celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego). • Naruszenie art. 137 ust. 2 u.g.n. w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został osiągnięty częściowo.
Godne uwagi sformułowania
w realiach niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje charakter pierwotnej zabudowy odfotografowanej w 1982 r. • budowa osiedla mieszkaniowego, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców - takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki). • traktować go jako część zorganizowanego zespołu obiektów osiedla mieszkaniowego. • nie można odnosić się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu, którego dotyczy żądanie zwrotu, ale należy potraktować go jako część zorganizowanego zespołu obiektów osiedla mieszkaniowego. • traktowania osiedla jako swego rodzaju mikroorganizmu urbanizacyjnego • nie sposób uznać, że teren ten w chwili wywłaszczenia czy nabycia miał inną funkcję niż zieleń osiedlowa dzieląca pas drogi i parking osiedlowy. • nie każda forma zagospodarowania nieruchomości roślinnością w sposób naturalny bądź zamierzony spełnić może kryterium zieleni osiedlowej • zrealizowanie celu wywłaszczenia wyłącza dopuszczalność zwrotu nieruchomości, nawet jeśli później nieruchomość będzie wykorzystywana na inny cel
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'cel wywłaszczenia' w kontekście budowy osiedli mieszkaniowych, włączając infrastrukturę taką jak parkingi i zieleń osiedlowa, oraz zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i stanu faktycznego związanego z realizacją celu wywłaszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu nieruchomości wywłaszczonych pod inwestycje publiczne, a interpretacja sądu dotycząca 'celu wywłaszczenia' i jego realizacji przez infrastrukturę osiedlową jest istotna dla właścicieli i inwestorów.
“Czy parking i zieleń to już 'zrealizowany cel' wywłaszczenia? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.