I OSK 462/23Oddalenie skargi kasacyjnej wywłaszczenie nieruchomości 10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 1 grudnia 2021 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1975 r. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym konstytucyjnych praw własności, kwestionując zasadność umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten nakazywał umorzenie postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od ich wydania upłynęło ponad 30 lat. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wprowadzenie 30-letniego terminu do kwestionowania decyzji administracyjnych jest zgodne z Konstytucją RP i służy stabilizacji stanu prawnego, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podkreślił, że zasady bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa, wyprowadzane z art. 2 Konstytucji, uzasadniają takie ograniczenia czasowe, a możliwość stwierdzenia nieważności decyzji po upływie tak długiego czasu nie jest zasadą konstytucyjną. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1 p.p.s.a. (błędne ustalenia faktyczne) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie wyroku). Wobec tego skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wprowadzenia i konstytucyjność 30-letniego terminu do stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zasady stabilizacji prawnej i bezpieczeństwa prawnego w prawie administracyjnym.
Dotyczy spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji k.p.a. (16 września 2021 r.) lub było w toku, a od wydania decyzji upłynęło ponad 30 lat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego, który nakazuje umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej wydania upłynęło ponad 30 lat, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami demokratycznego państwa prawnego, prawa własności i prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego jest zgodny z Konstytucją RP. Wprowadzenie 30-letniego terminu do kwestionowania decyzji administracyjnych służy stabilizacji stanu prawnego i jest uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego oraz pewności prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wprowadzenie ograniczeń czasowych w dochodzeniu praw, w tym w stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych, jest zgodne z Konstytucją RP i wynika z potrzeby stabilizacji stosunków prawnych oraz ochrony praw nabytych. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdza, że nieograniczona w czasie wzruszalność decyzji nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenia terminowe są uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego.
Czy Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, w sposób oderwany od materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji nie naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekał na podstawie akt sprawy, a ustalenia faktyczne dotyczące daty złożenia wniosku i jego modyfikacji były prawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie akt sprawy i nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Nawet odmienna ocena materiału dowodowego przez sąd drugiej instancji nie przesądza o zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu.
Czy Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, niespełniającego wymogów przepisanych prawem?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną i zawiera wszystkie wymagane elementy.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na jednoznaczną ocenę przesłanek, którymi kierował się sąd. Brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów nie jest wadliwy, jeśli pominięte kwestie mają charakter uboczny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa nowelizująca k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
u.g.n.r. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych art. 5
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że Minister prawidłowo umorzył postępowanie. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 i 36 k.p.a. poprzez uznanie, że niezachowanie terminów administracyjnych nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy. • Naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wniosku RPO przez TK. • Naruszenie art. 2, art. 45 ust 1, art. 77 ust 2, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej • obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia • przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. jest przepisem prawa materialnego a nie procesowego • zarzut naruszenia art. 35 k.p.a. został wadliwie skonstruowany • Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej • istotą sporu w sprawie nie jest prawidłowość zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej k.p.a., ale kwestia konstytucyjności przyjętych w ustawie zmieniającej rozwiązań • postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa • sama potrzeba wprowadzenia terminu przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji, od których wydania upłynęło kilkadziesiąt lat, nie powinna budzić wątpliwości z punktu widzenia zasad konstytucyjnych • każdy system prawa przewiduje ograniczenia czasowe w dochodzeniu roszczeń • trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna • nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. […]
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wprowadzenia i konstytucyjność 30-letniego terminu do stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zasady stabilizacji prawnej i bezpieczeństwa prawnego w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji k.p.a. (16 września 2021 r.) lub było w toku, a od wydania decyzji upłynęło ponad 30 lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stabilizacji prawnej i konstytucyjności przepisów ograniczających możliwość kwestionowania starych decyzji administracyjnych, co ma znaczenie dla wielu obywateli i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Czy 30 lat wystarczy, by decyzja stała się nietykalna? NSA rozstrzyga o stabilności prawnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.