I OSK 418/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. C. i R. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Rozwoju stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 133, 134, 141 § 4, 151 p.p.s.a., zarzucając sądowi pierwszej instancji brak kontroli legalności i niebadanie przesłanki władztwa nad nieruchomością. Kwestionowali również pominięcie dowodów, takich jak protokoły geodezyjne, które miały świadczyć o braku władztwa Powiatu Pułtuskiego. Dodatkowo, z ostrożności procesowej, zarzucili naruszenie prawa materialnego (art. 172, 176 k.c.) poprzez pominięcie faktu posiadania nieruchomości w dobrej wierze i zasiedzenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że kwestia zasiedzenia leży poza kognicją organów administracji i należy do właściwości sądów powszechnych. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przesłankę władztwa nad nieruchomością w rozumieniu art. 73 ustawy wprowadzającej, wskazując na wykonywanie faktycznych czynności związanych z utrzymaniem drogi. Sąd uznał, że dokumenty takie jak protokoły zdawczo-odbiorcze i opisy liniowe dróg potwierdzają władztwo publicznoprawne. NSA stwierdził również, że pominięcie w uzasadnieniu wyroku niektórych dowodów, takich jak protokół z 2007 r., nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż dotyczyły one późniejszego stanu prawnego i nie były relewantne dla oceny nabycia z mocy prawa z 1999 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia władztwa publicznoprawnego w kontekście nabycia nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej oraz zakres kontroli sądowej w sprawach dotyczących nieruchomości drogowych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z nabyciem nieruchomości z mocy prawa z 1999 r. oraz interpretacji przepisów o drogach publicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej, w szczególności przesłankę władztwa publicznoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki nabycia z mocy prawa, w tym władztwo publicznoprawne, które polega na wykonywaniu faktycznych czynności związanych z utrzymaniem drogi, a nie na posiadaniu w rozumieniu k.c.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że sąd I instancji prawidłowo zinterpretował pojęcie władztwa publicznoprawnego jako wykonywanie czynności związanych z utrzymaniem drogi, a nie posiadanie cywilne. Dokumenty takie jak protokoły zdawczo-odbiorcze i opisy dróg potwierdziły to władztwo.
Czy pominięcie przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku dowodów przedstawionych przez skarżących (protokołów geodezyjnych) stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pominięcie w uzasadnieniu wyroku dowodów, które nie miały istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub dotyczyły późniejszego stanu prawnego, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że protokół z 2007 r. nie był relewantny, ponieważ dotyczył późniejszego stanu prawnego i nie odnosił się do sytuacji nabycia z mocy prawa z 1999 r., które nastąpiło na podstawie decyzji wojewody wydanej w 2019 r.
Czy kwestia zasiedzenia nieruchomości przez skarżących mogła być przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia zasiedzenia nieruchomości leży poza kognicją organów administracji i może być przedmiotem oceny jedynie przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że problematyka zasiedzenia nie należy do kompetencji organów administracji, a do sądu powszechnego.
Przepisy (21)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Władztwo publicznoprawne nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną oznacza wykonywanie faktycznych czynności związanych z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami itp., a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 4 § pkt 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3 i 5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 235 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 243 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 176 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 23 § ust. 4 i 6
Ustawa o drogach publicznych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania przez sąd I instancji (art. 133, 134, 141 § 4, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3, 54 p.p.s.a. i art. 1 p.p.s.a.) poprzez niedokonanie kontroli legalności i niebadanie przesłanki władztwa nad nieruchomością. • Obraza przepisów postępowania przez sąd I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 u.d.p. oraz art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a.) poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku dowodów (protokołów geodezyjnych) wskazujących na brak władztwa Powiatu Pułtuskiego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 172 § 1, art. 176 § 1 i 2 k.c.) poprzez pominięcie faktu posiadania nieruchomości przez skarżących w dobrej wierze od 1999 r. i zasiedzenia jej z dniem 1 stycznia 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
dla jej spełnienia istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami itp., a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. • Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych o władztwie publicznoprawnym nad nieruchomościami zajętymi pod drogi świadczą właśnie prace wykonywane na nieruchomościach przez podmiot władający, w tym polegające na utrzymaniu dróg, na ich konserwacji, modernizacji, odśnieżaniu. • Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. • Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia władztwa publicznoprawnego w kontekście nabycia nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej oraz zakres kontroli sądowej w sprawach dotyczących nieruchomości drogowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z nabyciem nieruchomości z mocy prawa z 1999 r. oraz interpretacji przepisów o drogach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii nabycia nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i samorządów. Interpretacja pojęcia 'władztwa publicznoprawnego' jest kluczowa.
“Kiedy droga publiczna staje się własnością samorządu? Kluczowa interpretacja NSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.