Orzeczenie · 2025-12-18

I OSK 371/24Oddalenie skargi kasacyjnej ewidencja gruntów

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSANieruchomościWysokansa
ewidencja gruntówgranice nieruchomościprawo geodezyjnemodernizacja ewidencjiprawa własnościspory graniczneoperat ewidencyjnyzmiany ewidencyjnesąd administracyjny

Skarga kasacyjna została wniesiona przez J.R. i M.R. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił ich skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucili Sądowi I instancji m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 141 § 4, 3 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit c, 156 § 1 pkt 2 ppsa i kpa) poprzez błędne ustalenia faktyczne, sprzeczność uzasadnienia z materiałem dowodowym oraz niewłaściwą kontrolę legalności decyzji. Podnosili, że przedstawione dowody, w tym dokumentacja fotograficzna, potwierdzały nieprawidłowy przebieg granic i błędne ujawnienie drogi gminnej na ich nieruchomościach po modernizacji. Zarzucili również naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 24 ust. 2a pgk) przez błędną wykładnię przepisu, która uniemożliwiła aktualizację danych ewidencyjnych według istniejącego stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją w całości. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny, a postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania sporów o prawa własności czy przebieg granic. Wskazał, że do takich celów służą odrębne postępowania, np. rozgraniczeniowe czy przed sądami powszechnymi. NSA uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się bezzasadne. Sąd wyjaśnił również, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ma specyficzny zakres, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa był niezasadny, gdyż dotyczy on elementów konstrukcyjnych uzasadnienia, a nie ustaleń faktycznych. Ostatecznie, NSA stwierdził, że odmowa wprowadzenia zmian w ewidencji była zgodna z prawem, a przedstawione przez skarżących dokumenty nie wnosiły nowych okoliczności mogących wpłynąć na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania sporów o granice i prawa własności, a do tego celu służą odrębne postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw związanych z ewidencją gruntów i budynków oraz sporami granicznymi w kontekście administracyjnoprawnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie ewidencyjne może służyć do rozstrzygania sporów dotyczących przebiegu granic nieruchomości i ustalania praw własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie ewidencyjne ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie służy do rozstrzygania sporów o prawa własności czy przebieg granic. Do tego celu służą odrębne postępowania, np. rozgraniczeniowe lub przed sądami powszechnymi.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. Wpisy zmian mają charakter wtórny i nie mogą kształtować nowego stanu prawnego ani rozstrzygać spornych kwestii dotyczących zasięgu prawa własności czy granic działek.

Czy błędy ujawnione w ewidencji gruntów po modernizacji, dotyczące przebiegu granic i powierzchni działek, mogą być korygowane w trybie postępowania ewidencyjnego na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli korekta miałaby na celu rozstrzygnięcie sporu o granice lub prawa własności. Organy ewidencyjne nie są właściwe do prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie ani do oceny dowodów w celu ustalenia prawidłowości tytułów własności czy przebiegu granic.

Uzasadnienie

Postępowanie ewidencyjne nie jest właściwe do rozstrzygania sporów granicznych. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie. Wprowadzenie zmian w ewidencji nie może opierać się na rozstrzyganiu sporów o zasięg prawa własności.

Czy uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną musi zawierać pełną relację ze stanu sprawy, czy może skupić się na ocenie zarzutów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku wyroku oddalającego skargę kasacyjną, uzasadnienie zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, co wyłącza stosowanie wymogów dotyczących elementów uzasadnienia przewidzianych dla innych rozstrzygnięć.

Uzasadnienie

Przepis art. 193 zdanie drugie ppsa w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. wyraźnie określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną, skupiając się na ocenie zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną w całości.

Przepisy (17)

Główne

pgk art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

pgk art. 24 § ust. 2b pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

pgk art. 24 § ust. 2c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa przez dokonanie przez Sąd orzekający ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa przez sporządzenie przez Sąd orzekający w sprawie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z przedstawionym przez skarżącą materiałem dowodowym. • Naruszenie art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa przez niewłaściwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa przez niewłaściwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. w zw. z art. 24 ust. 2a pgk polegające na błędnej wykładni przepisu, która doprowadziła do nieprawidłowego uznania, że błędnie ujawnione dane w ewidencji gruntów i budynków nie mogą podlegać stosownej aktualizacji.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem określonych danych i informacji. • Wpisy zmian do ewidencji gruntów mają charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego i nie mogą kształtować nowego stanu prawnego. • Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić praw właścicielskich czy też uprawnień do władania nieruchomością. • Organ ewidencyjny nie jest bowiem do właściwy do rozstrzygania takich sporów, a w konsekwencji prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, oceniania dowodów. • Dla rozstrzygania sporów dotyczących przebiegu granicy służy postępowanie rozgraniczeniowe, a nie postępowanie ewidencyjne, i właściwe postępowania przed sądem powszechnym.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Maciej Dybowski

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania sporów o granice i prawa własności, a do tego celu służą odrębne postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z ewidencją gruntów i budynków oraz sporami granicznymi w kontekście administracyjnoprawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne ograniczenia postępowania ewidencyjnego, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się nieruchomościami i sporami granicznymi.

“Spór o granice działki: dlaczego ewidencja gruntów nie rozwiąże Twojego problemu?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst