Orzeczenie · 2023-12-20

I OSK 2803/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-20
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniewartość nieruchomościoperat szacunkowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G., K.S., B. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2023 r., który oddalił ich sprzeciw od decyzji Wojewody Łódzkiego. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta ustalającą odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, uznając wadliwość operatu szacunkowego. Skarżący kasacyjnie zarzucili WSA naruszenie art. 136 § 1 i art. 138 § 2 KPA, argumentując, że zebrane dowody były wystarczające do wydania merytorycznej decyzji, a ewentualne uzupełnienia mogły być dokonane przez organ II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna być oparta na naruszeniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a nie Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), ponieważ sądy administracyjne nie stosują przepisów k.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 136 § 1 i art. 138 § 2 k.p.a. były nieprawidłowo skonstruowane i nie powiązano ich z odpowiednimi przepisami p.p.s.a. NSA wskazał, że WSA prawidłowo uznał, iż Wojewoda miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ operat szacunkowy był wadliwy. Wadliwość ta wynikała z pominięcia przez biegłą ustaleń z wcześniejszego wyroku WSA dotyczących sposobu wyceny wartości nieruchomości oraz z nieuwzględnienia ustaleń decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy linii 110 kV, co wpłynęło na niewłaściwe określenie przeznaczenia nieruchomości i tym samym na wysokość odszkodowania. NSA stwierdził, że skarżący nie podnieśli w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną sądu) ani przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które regulują zasady ustalania wartości nieruchomości dla celów odszkodowania. Brak tych zarzutów uniemożliwił kontrolę instancyjną, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej w sądach administracyjnych, w szczególności wymogi dotyczące formułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania i konieczność powiązania ich z właściwymi przepisami (PPSA zamiast KPA). Znaczenie przepisów materialnych dla oceny zasadności uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 KPA.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji zarzutów w skardze kasacyjnej i nie stanowi przełomu w kwestiach materialnoprawnych dotyczących wyceny nieruchomości.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego, jeśli nie zostaną powiązane z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów KPA nie mogą stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej, jeśli nie zostaną powiązane z odpowiednimi przepisami PPSA, ponieważ sądy administracyjne stosują PPSA, a nie KPA.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia opartym na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania. Sądy administracyjne stosują przepisy PPSA. Zarzuty dotyczące naruszenia KPA, bez powiązania z PPSA, są wadliwe konstrukcyjnie i nie pozwalają na kontrolę instancyjną.

Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku uchylającego decyzję i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, powinien oceniać zastosowanie art. 138 § 2 KPA w oderwaniu od przepisów prawa materialnego, które determinują rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny ocenia zastosowanie art. 138 § 2 KPA w świetle przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie, ponieważ zakres postępowania dowodowego jest determinowany przez te przepisy.

Uzasadnienie

Choć sąd ocenia przesłanki zastosowania art. 138 § 2 KPA, czyni to w kontekście przepisów materialnych. Wadliwość operatu szacunkowego, która stanowiła podstawę uchylenia decyzji, była związana z kwestiami materialnoprawnymi dotyczącymi wyceny nieruchomości.

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 KPA, może oprzeć się na wadliwości operatu szacunkowego, który nie uwzględnia wcześniejszych ustaleń sądowych dotyczących sposobu wyceny nieruchomości lub istotnych danych planistycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli operat szacunkowy jest wadliwy i nie uwzględnia istotnych okoliczności, w tym ustaleń sądowych lub danych planistycznych, które mają wpływ na wysokość odszkodowania.

Uzasadnienie

W analizowanej sprawie operat szacunkowy był wadliwy, ponieważ nie uwzględniał ustaleń z wcześniejszego wyroku WSA dotyczących sposobu wyceny nieruchomości (uwzględnienie stref wpływu) oraz ustaleń decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy linii 110 kV, co wpłynęło na niewłaściwe określenie przeznaczenia nieruchomości i wysokość odszkodowania.

Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego w tej samej sprawie.

Uzasadnienie

Skarżący kasacyjnie kwestionowali konieczność ustalenia szerokości pasa eksploatacyjnego wynikającą z wyroku WSA z 2017 r. Powinni byli podnieść zarzuty dotyczące związania sądu, organu lub biegłej tym wyrokiem, np. na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (14)

Pomocnicze

k.p.a. art. 136 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu sądu w tej samej sprawie.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepisy regulujące zasady ustalania wartości nieruchomości dla celów odszkodowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 136 § 1 i art. 138 § 2 KPA były nieprawidłowo skonstruowane, ponieważ nie powiązano ich z przepisami PPSA, które stosują sądy administracyjne. • Wadliwość operatu szacunkowego, stanowiąca podstawę uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, była uzasadniona i dotyczyła kwestii materialnoprawnych (sposób wyceny, uwzględnienie danych planistycznych). • Skarżący kasacyjnie nie podnieśli zarzutów dotyczących naruszenia przepisów o związaniu sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu (art. 153 p.p.s.a.) ani przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odrzucone argumenty

Dowody zebrane w sprawie były w pełni wystarczające do wydania merytorycznej decyzji, a ewentualne uzupełnienia mogły być dokonane przez organ II instancji w trybie art. 136 § 1 KPA.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego • skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia • Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej • zarzut oparty na "art. 136 par.1 kpa oraz art. 138 par. 2 kpa" był nieprawidłowy przede wszystkim pod względem konstrukcyjnym • konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., należało oceniać w rozpoznawanej sprawie przez pryzmat przepisów prawa materialnego

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej w sądach administracyjnych, w szczególności wymogi dotyczące formułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania i konieczność powiązania ich z właściwymi przepisami (PPSA zamiast KPA). Znaczenie przepisów materialnych dla oceny zasadności uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 KPA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji zarzutów w skardze kasacyjnej i nie stanowi przełomu w kwestiach materialnoprawnych dotyczących wyceny nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej w sądach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy formalne mogą zadecydować o wyniku sprawy.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej zniweczył argumenty o błędnej wycenie nieruchomości.

Dane finansowe

WPS: 150 865 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst