I OSK 2703/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską przejętą na podstawie dekretu z 1945 r. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, a także przepisów Konstytucji RP, Protokołu Dodatkowego nr 1 do EKPC oraz Karty Praw Podstawowych. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który uzależnia przyznanie odszkodowania od utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. NSA uznał, że nieruchomość została przekazana inwestorowi i rozpoczęto jej zagospodarowanie pod budowę już w maju 1957 r., co oznaczało utratę możliwości władania przed wskazaną datą. Sąd podkreślił, że nie ma obowiązku ustalania dokładnej daty dziennej, a istotne jest jedynie, czy utrata władztwa nastąpiła przed czy po 5 kwietnia 1958 r. NSA odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji i prawa międzynarodowego, powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który uznał brak regulacji dla osób, które utraciły władztwo przed 5 kwietnia 1958 r., za zaniechanie legislacyjne, ale niekonstytucyjne. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 215 ust. 2 ugn dotyczącego odszkodowań za nieruchomości warszawskie przejęte na podstawie dekretu, w szczególności kryterium daty utraty faktycznej możliwości władania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i konkretną datą graniczną (5 kwietnia 1958 r.). Interpretacja przepisów konstytucyjnych i międzynarodowych w kontekście polityki państwa w zakresie reprywatyzacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. wyklucza możliwość przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. wyklucza możliwość przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nieruchomość została przekazana inwestorowi i zagospodarowana pod budowę przed 5 kwietnia 1958 r., co oznaczało utratę możliwości władania przez pierwotnych właścicieli przed tą datą. Istotne jest jedynie, czy utrata władztwa nastąpiła przed czy po tej dacie, a nie dokładna data dzienna.
Czy art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który różnicuje sytuację prawną właścicieli w zależności od daty utraty władztwa nad nieruchomością, jest zgodny z Konstytucją RP, EKPC i Kartą Praw Podstawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny nie jest powołany do oceny polityki państwa w zakresie ograniczania odpowiedzialności, a Trybunał Konstytucyjny uznał brak regulacji dla osób, które utraciły władztwo przed 5 kwietnia 1958 r., za zaniechanie legislacyjne, ale niekonstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na postanowienie TK P 6/13, zgodnie z którym Konstytucja nie wymaga zagwarantowania pełnego odszkodowania, a ograniczenie stosowania przepisu było wyrazem braku woli ustanowienia przepisów reprywatyzacyjnych. Brak jest konstytucyjnego nakazu uregulowania tej kwestii.
Przepisy (29)
Główne
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ugn art. 215 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
ppsa art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pusa art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
kpa art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 106 § § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ugn art. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 31 § ust.3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 64 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 1
PROTOKÓŁ Nr 1 I Nr 4 DO KONWENCJI O OCHRONIE PRAW CZŁOWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŚCI
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Karta Praw Podstawowych art. 17
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 3 § 1 ppsa oraz art. 1 § 1 i 2 pusa przez bezzasadne oddalenie skargi. • Naruszenie art. 151 oraz art. 141 § 4 ppsa w zw. z przepisami kpa przez bezzasadne oddalenie skargi i błędne ustalenia faktyczne. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 106 § 2, art. 134 § 1 i art. 135 ppsa w zw. z art. 1 § 2 pusa przez wybiórcze i sprzeczne z materiałem dowodowym przedstawienie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa przez brak odzwierciedlenia oceny zarzutów skargi w uzasadnieniu. • Naruszenie art. 106 § 4 ppsa w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa przez oparcie orzeczenia na części materiału dowodowego i pominięcie dowodów. • Naruszenie art. 215 ust. 2 ugn przez błędną wykładnię pojęcia 'faktyczna możliwość władania nieruchomością'. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu Dodatkowego nr 1 do EKPC oraz art. 215 ust. 2 ugn przez niezastosowanie przepisów i błędną wykładnię. • Naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP przez przyjęcie wykładni art. 215 ust. 2 ugn prowadzącej do odmowy odszkodowania na podstawie arbitralnej cezury czasowej. • Naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z przepisami kpa i art. 215 ust. 2 ugn przez niewyjaśnienie sprawy wszechstronnie i brak uwzględnienia zasady proporcjonalności. • Naruszenie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez niezgodne z Konstytucją zróżnicowanie adresatów art. 215 ust. 2 ugn. […]
Godne uwagi sformułowania
uzyskanie odszkodowania możliwe jest wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie • w toku postępowania o ustalenie odszkodowania nie ma konieczności ustalania konkretnej daty utraty możliwości władania nieruchomością • dla uzyskania odszkodowania istotne jest jedynie to, czy utrata możliwości władania nieruchomością nastąpiła przed czy po 5 kwietnia 1958 r. • pierwotni właściciele nieruchomości zostali pozbawieni możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. • przekazanie to nastąpiło zatem blisko rok przed datą wskazaną w art. 215 ust. 2 ugn • okoliczność tę potwierdza także zamieszczona na odwrocie wniosku o zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę adnotacja, zgodnie z którą [...] maja 1957 r. rozpoczęto grodzenie i zagospodarowanie placu budowy • wprowadzone przepisem art. 215 ust. 2 ugn regulacje stanowią wyraz polityki państwa, ograniczającej zakres jego odpowiedzialności, dochodzonej na drodze administracyjnej, a do oceny tej polityki Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Ewa Kręcichwost-Durchowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 215 ust. 2 ugn dotyczącego odszkodowań za nieruchomości warszawskie przejęte na podstawie dekretu, w szczególności kryterium daty utraty faktycznej możliwości władania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i konkretną datą graniczną (5 kwietnia 1958 r.). Interpretacja przepisów konstytucyjnych i międzynarodowych w kontekście polityki państwa w zakresie reprywatyzacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy reprywatyzacji warszawskiej i trudnej sytuacji dawnych właścicieli nieruchomości, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Wyjaśnia kluczowe kryteria przyznawania odszkodowań.
“Reprywatyzacja warszawska: Kiedy utrata nieruchomości oznacza brak odszkodowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.