Orzeczenie · 2026-03-24

I OSK 250/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
wznowienie postępowaniaskarga kasacyjnareprezentacja stronypełnomocnictwoterminsąd administracyjnyNSAWSAakta zniszczoneKościół

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Zakonu o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem WSA z 2007 r. oddalającym skargę Zakonu na decyzję Ministra Budownictwa w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Sąd I instancji uznał skargę za niedopuszczalną z powodu przekroczenia terminu, powołując się na dane z systemu informatycznego, gdyż akta papierowe zostały zniszczone. Sąd stwierdził, że z systemu nie wynikało, aby Zakon był pozbawiony możliwości działania lub nienależycie reprezentowany, a pełnomocnik strony był obecny na rozprawie. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 278 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi bez odniesienia się do zarzutów o nienależytej reprezentacji, a także naruszenie przepisów materialnych dotyczących stosunku Państwa do Kościoła. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna od postanowienia kończącego postępowanie może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. NSA uznał, że nie było podstaw do wznowienia postępowania, a zarzuty dotyczące wadliwej reprezentacji pełnomocnika oraz udziału sędziego podlegającego wyłączeniu okazały się niezasadne. Sąd podkreślił, że rozpoznanie skargi przez WSA co do istoty oznaczało uznanie prawidłowości reprezentacji strony, a przywołane orzeczenia sądów powszechnych nie dowodziły wadliwej reprezentacji przed WSA. NSA stwierdził również, że termin do wniesienia skargi o wznowienie nie został zachowany.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście nienależytej reprezentacji i oceny dowodów po zniszczeniu akt.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zniszczenia akt sprawy i oceny reprezentacji w kontekście przepisów o stosunku Państwa do Kościoła.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny może odrzucić skargę o wznowienie postępowania, opierając się wyłącznie na danych z systemu informatycznego, pomijając dowody przedstawione przez stronę, zwłaszcza gdy akta sprawy zostały zniszczone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może oprzeć się na danych z systemu informatycznego, jeśli akta zostały zniszczone, pod warunkiem, że uzasadnienie jest wystarczające do kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie WSA, mimo lakoniczności, pozwalało na kontrolę instancyjną i było prawidłowe. Sąd I instancji miał prawo oprzeć się na danych systemowych po zniszczeniu akt.

Czy wadliwa reprezentacja strony przez pełnomocnika w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem stanowi podstawę do wznowienia postępowania, jeśli sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę co do istoty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, reprezentowanie strony przez profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli działa on nieudolnie lub niewłaściwie, wyklucza możliwość wystąpienia podstawy wznowienia polegającej na braku należytej reprezentacji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że rozpoznanie skargi przez WSA co do istoty oznaczało uznanie prawidłowości reprezentacji. Przywołane orzeczenia sądów powszechnych nie dowodziły wadliwej reprezentacji przed WSA, a jedynie potencjalne zaniedbania pełnomocnika wobec mocodawcy.

Czy sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia wpadkowego w tej samej sprawie, podlega wyłączeniu od orzekania w późniejszym wyroku merytorycznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy, jeśli w poprzednim orzeczeniu brał udział w wydaniu postanowienia nie rozstrzygającego sprawy co do istoty.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że postanowienie z 2002 r. było postanowieniem wpadkowym, nie rozstrzygającym sprawy co do istoty, w przeciwieństwie do wyroku z 2007 r. Dlatego ten sam sędzia mógł orzekać w obu tych postępowaniach.

Czy wniosek strony o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie jest wiążący dla NSA, gdy skarga dotyczy postanowienia kończącego postępowanie w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie, wniosek strony o rozpoznanie na rozprawie nie ma wiążącego charakteru.

Uzasadnienie

NSA może rozpoznać skargę kasacyjną od postanowienia kończącego postępowanie na posiedzeniu niejawnym, jeśli uzna brak potrzeby skierowania sprawy na rozprawę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę o wznowienie postępowania.

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 278

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 280 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 270

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 276

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.k.k. art. 14

Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 37 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 44 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 275

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 277

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 18 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 35

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 28 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 29

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że WSA prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania z powodu przekroczenia terminu i braku podstaw. • NSA stwierdził, że nie było podstaw do wznowienia postępowania z powodu rzekomej nienależytej reprezentacji strony. • NSA uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów przez sędziego, który orzekał w sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA. • Zarzuty dotyczące nienależytej reprezentacji strony w postępowaniu przed WSA. • Zarzuty dotyczące udziału sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Reprezentowanie strony przez profesjonalnego pełnomocnika, nawet gdy działa on nieudolnie lub niewłaściwie, wyklucza w zasadzie możliwość wystąpienia podstawy wznowienia, polegającej na braku należytej reprezentacji. • Rozpoznanie skargi przez sąd co do istoty stwarza faktyczne domniemanie, że sąd zweryfikował umocowanie pełnomocników lub reprezentantów ustawowych i uznał je za prawidłowe.

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście nienależytej reprezentacji i oceny dowodów po zniszczeniu akt."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zniszczenia akt sprawy i oceny reprezentacji w kontekście przepisów o stosunku Państwa do Kościoła.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania i oceną reprezentacji strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy zniszczenie akt sprawy zamyka drogę do wznowienia postępowania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst