I OSK 2465/11Uchylenie wyroku dyscyplinarnego naruszenie procedury 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej. Sprawa dotyczyła wymierzenia kary dyscyplinarnej J.Sz., starszej kontrolerki celnej. Kluczowym zarzutem podnoszonym przez stronę skarżącą, zarówno w postępowaniu przed organami dyscyplinarnymi, jak i sądami administracyjnymi, było naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. w związku z art. 187 ustawy o Służbie Celnej. Zarzucono, że orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane przez organ, który z mocy prawa podlegał wyłączeniu od orzekania, ponieważ Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie (A.N.) był przesłuchiwany w charakterze świadka. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna była zasadna. Stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie (A.N.), który był przesłuchiwany w charakterze świadka, podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Upoważnienie udzielone przez niego swojemu zastępcy (S.S.) do orzekania w sprawie dyscyplinarnej było bezskuteczne, ponieważ osoba udzielająca upoważnienia nie mogła podejmować żadnych czynności w sprawie. Sąd wskazał, że właściwy tryb postępowania w takiej sytuacji powinien opierać się na art. 43 k.p.k., a Dyrektor Izby Celnej powinien był wyznaczyć inny, równorzędny organ dyscyplinarny do rozpatrzenia sprawy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organów w postępowaniu dyscyplinarnym oraz stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej i procedury dyscyplinarnej, ale zasady wyłączenia organów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy orzeczenie dyscyplinarne wydane przez zastępcę naczelnika urzędu celnego, który uzyskał upoważnienie od naczelnika podlegającego wyłączeniu z mocy prawa, jest ważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie takie jest wadliwe, a upoważnienie udzielone przez osobę wyłączoną jest bezskuteczne.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie (A.N.), który był przesłuchiwany w charakterze świadka, podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Upoważnienie udzielone przez niego swojemu zastępcy (S.S.) do orzekania w sprawie dyscyplinarnej było bezskuteczne, ponieważ osoba udzielająca upoważnienia nie mogła podejmować żadnych czynności w sprawie. W takiej sytuacji właściwy byłby inny, równorzędny organ dyscyplinarny wskazany przez Dyrektora Izby Celnej.
Czy organ odwoławczy w postępowaniu dyscyplinarnym jest zobowiązany do zbadania prawidłowości orzeczenia organu pierwszej instancji pod kątem wszystkich przyczyn odwoławczych, niezależnie od zarzutów podniesionych w odwołaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy powinien badać prawidłowość orzeczenia pod kątem wszystkich przyczyn określonych w przepisach, nawet jeśli odwołanie nie obejmuje wszystkich zarzutów.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do zasady, że sąd odwoławczy nie jest związany granicami zarzutów apelacji na korzyść oskarżonego, co należy odpowiednio stosować do postępowania dyscyplinarnego. Organ odwoławczy powinien zbadać wyrok pod kątem wszystkich przyczyn określonych w art. 438 k.p.k. (stosowanego odpowiednio).
Czy opinia prawna sporządzona na potrzeby postępowania dyscyplinarnego, dotycząca kompetencji organu, ma walor dowodu w sprawie?
Odpowiedź sądu
Nie, opinia prawna nie ma waloru dowodu w sprawie dyscyplinarnej, ponieważ nie dotyczy okoliczności faktycznych, a jedynie przedstawia pogląd prawny.
Uzasadnienie
Sąd I instancji słusznie ocenił, że opinia prawna sporządzona na potrzeby postępowania dyscyplinarnego, odnosząca się do kwestii wyłączenia organu, nie ma waloru dowodowego. Opinia taka służy organowi pomocniczo w podjęciu decyzji i nie dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (32)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego (odpowiednio organu dyscyplinarnego) z mocy prawa, jeśli był świadkiem czynu lub był przesłuchiwany w sprawie w charakterze świadka.
u.S.C. art. 187
Ustawa o Służbie Celnej
Stosowanie odpowiednio przepisów k.p.k. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale o odpowiedzialności dyscyplinarnej.
u.S.C. art. 169 § ust. 1
Ustawa o Służbie Celnej
Określenie organów właściwych do orzekania kar dyscyplinarnych (naczelnik urzędu celnego, dyrektor izby celnej, Szef Służby Celnej).
u.S.C. art. 169 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o Służbie Celnej
Możliwość upoważnienia przez naczelnika urzędu celnego zastępcy do orzekania kary dyscyplinarnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Procedura wyłączenia sędziego (organu dyscyplinarnego) poprzez złożenie pisemnego oświadczenia.
k.p.k. art. 43
Kodeks postępowania karnego
Przekazanie sprawy innemu sądowi (odpowiednio organowi dyscyplinarnemu) przez sąd wyższego rzędu w razie niemożności rozpoznania sprawy.
u.S.C. art. 437 § § 1
Ustawa o Służbie Celnej
Podstawa prawna orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Celnej.
u.S.C. art. 166 § pkt 1, 3 i 4
Ustawa o Służbie Celnej
Podstawa prawna orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.
u.S.C. art. 167 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Służbie Celnej
Katalog kar dyscyplinarnych.
u.S.C. art. 178 § ust. 1 i 3
Ustawa o Służbie Celnej
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego.
u.S.C. art. 227
Ustawa o Służbie Celnej
Podstawa prawna postanowienia o wyznaczeniu zastępcy do orzekania.
u.S.C. art. 242
Ustawa o Służbie Celnej
Podstawa prawna orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.
k.p.c. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.
k.p.c. art. 17 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. art. 11 § § 2 i 3
Tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego.
u.S.C. art. 122 § pkt 1 i 2
Ustawa o Służbie Celnej
Obowiązki służbowe funkcjonariusza celnego.
u.S.C. art. 127 § ust. 1
Ustawa o Służbie Celnej
Obowiązki służbowe funkcjonariusza celnego.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznawania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Przyczyny odwoławcze.
k.p.c. art. 452 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności dowodowe w postępowaniu międzyinstancyjnym.
k.p.c. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania cywilnego
Poszerzenie zakresu odpowiedzialności obwinionego.
k.p.c. art. 4
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego.
k.p.c. art. 7
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 92
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego.
k.p.c. art. 410
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny po uwzględnieniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach po uwzględnieniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie orzeczenia dyscyplinarnego przez organ, który z mocy art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. podlegał wyłączeniu od orzekania w sprawie (był przesłuchiwany w charakterze świadka). • Bezskuteczność upoważnienia udzielonego przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie (podlegającego wyłączeniu) swojemu zastępcy do orzekania w sprawie dyscyplinarnej. • Niewłaściwe postępowanie organu odwoławczego, który nie rozpoznał sprawy w granicach środka odwoławczego i nie uwzględnił wszystkich przyczyn odwoławczych.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące braku naruszenia przepisów proceduralnych przez organy dyscyplinarne (stanowisko WSA). • Argumenty dotyczące prawidłowości procedury wyznaczenia zastępcy naczelnika do orzekania (stanowisko WSA). • Argumenty dotyczące charakteru opinii prawnej jako dokumentu nie mającego waloru dowodowego (stanowisko WSA).
Godne uwagi sformułowania
upoważnienie udzielone przez osobę podlegającą wyłączeniu musiało być uznane za bezskuteczne • nie można łączyć ról procesowych w postępowaniu dyscyplinarnym • organ dyscyplinarny jest organem Służby Celnej, nie zaś jej funkcjonariusz piastujący funkcję naczelnika
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Irena Kamińska
członek
Jacek Hyla
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organów w postępowaniu dyscyplinarnym oraz stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej i procedury dyscyplinarnej, ale zasady wyłączenia organów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w postępowaniach dyscyplinarnych, a błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń. Pokazuje również, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów.
“Błąd proceduralny w postępowaniu dyscyplinarnym: czy zastępca naczelnika mógł orzekać?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.