I OSK 2421/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Spór dotyczył oceny, czy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad jego niepełnosprawną matką. Skarżący zrezygnował z pracy w gospodarstwie rolnym i działalności gospodarczej, aby opiekować się matką wymagającą całodobowej opieki. Organy administracji i WSA uznały, że zakres opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia. NSA zakwestionował tę interpretację, wskazując, że całodobowa opieka nad ciężko chorą matką obiektywnie uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej. Sąd podkreślił, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensata za brak dochodów z pracy z powodu sprawowania opieki, a ustawa nie wymaga czasowej korelacji między rezygnacją z pracy a powstaniem niepełnosprawności. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje, nakazując ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a także kwestii zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie w sprawach o świadczenia pielęgnacyjne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny może stanowić obiektywną przeszkodę do podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, który obiektywnie uniemożliwia podjęcie lub kontynuowanie zatrudnienia, stanowi podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że całodobowa opieka nad ciężko chorą matką, wymagającą pomocy we wszystkich czynnościach dnia codziennego, obiektywnie uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej. Organy błędnie zinterpretowały przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., wymagając czasowej korelacji między rezygnacją z pracy a powstaniem niepełnosprawności.
Czy dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest, od kiedy utrzymuje się rezygnacja z zatrudnienia podyktowana opieką, czy też od kiedy osoba wymaga opieki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia, od kiedy utrzymuje się rezygnacja z zatrudnienia podyktowana opieką, ani od kiedy osoba wymaga opieki. Istotne jest, że zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Uzasadnienie
Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy z powodu sprawowania opieki. Ustawa nie zakreśla ram czasowych dla wykazania rezygnacji z zatrudnienia, a organ pomocowy nie ma uprawnień do ustalania przyczyn braku zatrudnienia, lecz jedynie do ustalenia, czy wyłączną przyczyną jest konieczność sprawowania opieki.
Czy zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika, który sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., rolnikom przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego i sprawuje opiekę nad matką, nie było innych przeszkód do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami. Kluczowy jest obiektywny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub konieczność rezygnacji z niego z powodu sprawowanej opieki.
u.ś.r. art. 17b § 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Rolnikom, małżonkom rolników lub domownikom świadczenia pielęgnacyjne przysługują w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b
Ustawa o świadczeniu wspierającym art. 63
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia oraz że między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką nie występuje związek przyczynowy. • Naruszenie art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż skarżący nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego z powodu wydzierżawienia go córce. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi bez uwzględnienia całości materiału dowodowego. • Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez orzeczenie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym i dowolną jego ocenę.
Godne uwagi sformułowania
zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową. • Celem świadczenia pielęgnacyjnego, jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. • Opieka powinna mieć charakter stały, długotrwały w sensie rozciągłości w czasie i powtarzalny, zaś jej zakres wyznaczony być powinien niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a także kwestii zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie w sprawach o świadczenia pielęgnacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia pielęgnacyjnego i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście realnych potrzeb osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny.
“Czy całodobowa opieka nad matką zwalnia z obowiązku pracy? NSA wyjaśnia zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.