Orzeczenie · 2024-04-25

I OSK 230/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-25
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel wywłaszczeniadekret z 1948 r.postępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (naruszenie przepisów KPA przez organy), a także naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (błędne uznanie celu wywłaszczenia za spełniony). NSA, działając w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdził przesłanek nieważności postępowania. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji wyczerpująco zbadały materiał dowodowy i właściwie go zweryfikowały. NSA podkreślił, że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie dekretu z 1948 r., a cel (zalesienie) został zrealizowany przed datą wywłaszczenia i nieruchomość była nadal użytkowana zgodnie z tym celem. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że cel wywłaszczenia został spełniony. NSA sprostował również z urzędu wyrok WSA w zakresie oznaczenia strony skarżącej. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'celu wywłaszczenia' w kontekście nieruchomości wywłaszczonych na podstawie dekretu z 1948 r., zwłaszcza gdy nieruchomość obejmuje tereny otwarte w ramach kompleksu leśnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia na podstawie dekretu z 1948 r. i specyficznego celu (zalesienie).

Zagadnienia prawne (3)

Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod zalesienie, dokonany na podstawie dekretu z 1948 r., został zrealizowany, jeśli część nieruchomości nie jest aktualnie zalesiona, ale stanowi teren otwarty w ramach kompleksu leśnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany. Utrzymanie terenów otwartych w ramach kompleksu leśnego jest elementem prawidłowej gospodarki leśnej i ochrony środowiska, a samo zalesienie nie musi oznaczać pokrycia 100% powierzchni drzewostanem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że cel wywłaszczenia na cele użyteczności publicznej (zalesienie) został spełniony, ponieważ nieruchomość była użytkowana zgodnie z tym celem w dacie wywłaszczenia, a aktualny stan, obejmujący również tereny otwarte w ramach kompleksu leśnego, stanowi element prawidłowej gospodarki leśnej i ochrony przyrody.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne (np. brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego, naruszenie zasad KPA) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy administracyjne przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji merytorycznej.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i niepełne w odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną i zawierało wszystkie niezbędne elementy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej, odnosiło się do okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśniało motywy rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną. Sprostowano wyrok WSA w Poznaniu poprzez wykreślenie jednej ze stron skarżącej.

Przepisy (20)

Główne

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Cel wywłaszczenia został spełniony.

Pomocnicze

u.g.n. art. 137 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

dekret z 7 kwietnia 1948 r. art. 2 § 1

Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.

Utożsamianie zalesiania z prowadzeniem działalności leśnej nie jest właściwe w kontekście tego przepisu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa z dnia 14 lipca 1936 r. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 14 lipca 1936 r. o zalesianiu niektórych nieużytków

Nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość jest nadal użytkowana zgodnie z przeznaczeniem, nawet jeśli obejmuje tereny otwarte w ramach kompleksu leśnego. • Organy administracji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (cel wywłaszczenia nie został spełniony). • Błędna wykładnia dekretu z 1948 r. i ustawy o zalesianiu nieużytków.

Godne uwagi sformułowania

Zalesienie należy utożsamić z prowadzeniem prawidłowej gospodarki leśnej, w tym również zadrzewieniem wybranych gruntów ale i tworzeniem oraz utrzymywaniem tzw. terenów otwartych, których istnienie w zwartych kompleksach leśnych jest elementem struktury lasu. • Samo zajęcie nieruchomości na określony cel nie oznaczało zatem, że już w chwili wywłaszczenia była ona faktycznie wykorzystywana na ten cel, a w konsekwencji, że cel ten został zrealizowany. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Chaciński

członek

Iwona Bogucka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'celu wywłaszczenia' w kontekście nieruchomości wywłaszczonych na podstawie dekretu z 1948 r., zwłaszcza gdy nieruchomość obejmuje tereny otwarte w ramach kompleksu leśnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia na podstawie dekretu z 1948 r. i specyficznego celu (zalesienie).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i interpretacji celu wywłaszczenia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod zalesienie został spełniony, gdy część terenu to dziś 'otwarte enklawy'?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst