I OSK 1929/22Oddalenie skargi kasacyjnej wywłaszczenie nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.A.G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod inwestycję drogową. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania (KPA) poprzez nierzetelną ocenę stanu faktycznego i opinii rzeczoznawcy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (specustawa drogowa, KC, Konstytucja RP) przez nieustalenie odszkodowania za części składowe nieruchomości oraz zaniżenie jego wysokości w oparciu o wadliwy operat szacunkowy. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo oceniły operat szacunkowy, który został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, uwzględniając stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny z dnia ustalenia odszkodowania oraz przeznaczenie nieruchomości zgodnie z planem miejscowym i specustawą drogową. NSA odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, wskazując, że pojęcie 'słusznego odszkodowania' ma elastyczny charakter i dopuszcza ograniczenie prawa własności ze względu na ważny interes publiczny, co zostało uwzględnione w przepisach dotyczących wywłaszczeń pod inwestycje drogowe. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości wywłaszczanych pod inwestycje drogowe, zasada słusznego odszkodowania w kontekście wywłaszczeń, ocena operatu szacunkowego przez organy i sądy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod inwestycje drogowe i stosowania specustawy drogowej. Interpretacja art. 21 ust. 2 Konstytucji RP opiera się na ugruntowanym orzecznictwie TK.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny prawidłowo oceniły operat szacunkowy przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod inwestycję drogową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy i Sąd I instancji prawidłowo zaakceptowały sporządzony operat szacunkowy, uznając, iż oszacowana w sposób zgodny z przepisami prawa wartość spornej nieruchomości może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że operat szacunkowy spełniał wymogi formalne, zawierał prawidłowe dane, zastosowano właściwą metodę i technikę wyceny, a ocena porównawczych cen nieruchomości drogowych była spójna i uzasadniona. Strona nie skorzystała z możliwości weryfikacji operatu przez organizację zawodową ani nie przedstawiła kontroperatu.
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno obejmować części składowe, które zostały zniszczone w związku z realizacją celu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sporne płyty betonowe pełniące funkcję obrzeży nie mogły zostać uznane za naniesienia budowlane podlegające odrębnej wycenie, gdyż były jedynie wkopane w grunt.
Uzasadnienie
Wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego, poparte przez sąd, wskazały, że wycena obejmuje naniesienia budowlane trwale związane z gruntem, a sporne płyty nie spełniały tego kryterium.
Czy ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod inwestycję drogową z pominięciem wartości części składowych oraz zaniżeniem wartości nieruchomości narusza art. 21 ust. 2 Konstytucji RP (prawo do słusznego odszkodowania)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP jest niezasadny.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że pojęcie 'słusznego odszkodowania' ma elastyczny charakter i dopuszcza ograniczenie prawa własności ze względu na ważny interes publiczny, co zostało uwzględnione w przepisach specustawy drogowej. Odszkodowanie za wywłaszczenie pod inwestycję drogową stanowi wyraz odpowiedzialności odszkodowawczej za legalne działania administracji.
Czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 656/21 został wydany z naruszeniem przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8 § 1 i 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Organy obu instancji nie zaniechały prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonały swobodnej oceny materiału dowodowego i prawidłowo oceniły operat szacunkowy. Ocena operatu przez organ procesowy nie może opierać się wyłącznie na przesłankach formalnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 134
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.c. art. 48
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 191
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
specustawa drogowa art. 12 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. 36 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
rozporządzenie art. 36 § ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
u.g.n. art. 154
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. art. 7, 8 § 1 i 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa • Naruszenie art. 12 ust. 4 pkt 2 i 18 ust. 1 specustawy drogowej w związku z art. 48 i art. 191 kc • Naruszenie art. 134 ugn w zw. z art. 12 ust. 5 i art. 18 specustawy drogowej • Naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP
Godne uwagi sformułowania
słuszne odszkodowanie ma bardziej elastyczny charakter • może istnieć sytuacje szczególne, gdy inna ważna wartość konstytucyjna pozwoli uznać za słuszne również odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne • odszkodowanie w pełni ekwiwalentne może nie odpowiadać zasadzie słuszności, a odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne • nie można było uznać za naniesienia budowlane, gdyż były one tylko wkopane w grunt
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości wywłaszczanych pod inwestycje drogowe, zasada słusznego odszkodowania w kontekście wywłaszczeń, ocena operatu szacunkowego przez organy i sądy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod inwestycje drogowe i stosowania specustawy drogowej. Interpretacja art. 21 ust. 2 Konstytucji RP opiera się na ugruntowanym orzecznictwie TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i branży deweloperskiej. Interpretacja konstytucyjnych gwarancji odszkodowawczych w kontekście inwestycji publicznych jest zawsze interesująca dla prawników.
“Wywłaszczenie nieruchomości pod drogę: Czy odszkodowanie musi być pełne? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.