I OSK 1926/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. D. i innych od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151, 141 § 4, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, zwłaszcza celu wywłaszczenia, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Konstytucji RP, EKPC i Karty Praw Podstawowych. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną nie musi zawierać szczegółowego opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej organów, a sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, ponieważ cel wywłaszczenia został w sposób wystarczający udokumentowany, a postępowanie administracyjne dotyczyło zwrotu nieruchomości, a nie legalności decyzji wywłaszczeniowej. NSA wskazał, że w przypadku wywłaszczeń z dawnego okresu, cel mógł być określony ogólnie, a analiza dokumentów powstałych po wywłaszczeniu była uzasadniona ze względu na upływ czasu. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadne, gdyż opierały się na odmiennym stanie faktycznym, który nie został skutecznie podważony. Odniesiono się również do zarzutu naruszenia przepisów dotyczących lokalizacji inwestycji, wskazując, że uchwała Rady Ministrów utraciła moc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście historycznych wywłaszczeń i ogólnego określenia celu wywłaszczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniami w PRL. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że postępowanie dotyczyło zwrotu nieruchomości, a nie legalności samej decyzji wywłaszczeniowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości został w sposób wystarczający udokumentowany i zrealizowany, aby odmówić zwrotu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został w sposób wystarczający udokumentowany i zrealizowany, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że cel wywłaszczenia, nawet jeśli określony ogólnie w dawnych czasach, został należycie udokumentowany poprzez analizę dostępnych materiałów, w tym opracowań powstałych po wywłaszczeniu, oraz że realizacja inwestycji sportowych na działce potwierdzała realizację celu.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji miało istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny i udokumentowały ustalenia, a zarzuty dotyczące braku decyzji o lokalizacji szczegółowej lub odmiennej oceny dowodów nie podważyły prawidłowości postępowania.
Czy błędna wykładnia przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne, ponieważ opierają się na odmiennym stanie faktycznym, który nie został skutecznie podważony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżący kasacyjnie nie wykazali, aby cel wywłaszczenia nie został zrealizowany lub aby doszło do błędnej wykładni przepisów, a ich argumentacja sprowadzała się do polemiki z ustaleniami faktycznymi.
Przepisy (15)
Główne
u.g.n. art. 137 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
NSA uznał, że przepis ten nie wyklucza zwrotu części nieruchomości, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części, ale w tej sprawie cel został uznany za zrealizowany w sposób wystarczający.
u.g.n. art. 136 § 1 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
NSA uznał, że przepisy te nie kreują roszczenia o zwrot nieruchomości, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi, zastosowany przez WSA i utrzymany przez NSA.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uzasadnienia wyroku, którego naruszenie było zarzucane w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zakresu kontroli sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.g.n. art. 137 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Niezastosowanie tych przepisów było zarzucane przez skarżących, ale NSA uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy ustrojowe dotyczące kontroli działalności administracji.
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i udokumentowania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych art. 1
Podstawa do wywłaszczenia nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
EKPC art. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do poszanowania własności.
KPP art. 17
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został w sposób wystarczający udokumentowany i zrealizowany. • Postępowanie administracyjne dotyczyło zwrotu nieruchomości, a nie legalności decyzji wywłaszczeniowej. • Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (art. 151, 141 § 4, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 136, 137 u.g.n., Konstytucja RP, EKPC, KPP). • Brak decyzji o lokalizacji szczegółowej. • Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, zwłaszcza celu wywłaszczenia. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
W tej sytuacji, z uwagi na braki w dokumentacji uzasadnione było skorzystanie z opracowań sporządzonych po wywłaszczeniu, na potrzeby uściślenia celu wywłaszczenia. • W judykaturze konsekwentnie wyrażany jest pogląd, który Sąd sprawę niniejszą rozpoznający podziela, a mianowicie, że w przypadku, gdy na wywłaszczonych nieruchomościach miało powstać założenie złożone to nie można przyjmować, iż celem wywłaszczenia było zabudowanie w konkretny sposób poszczególnych elementów budowlanych, czy też infrastrukturalnych tego założenia, ale należy w takiej sytuacji - jako cel wywłaszczenia - traktować w sposób ogólny tę złożoną infrastrukturę. • Przyjmuje się, że w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. • Skarżący kasacyjnie usiłują w ten sposób sferę ustaleń faktycznych zwalczać poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego. Tymczasem, zasadność naruszenia prawa materialnego nie może zostać skutecznie wykazana na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście historycznych wywłaszczeń i ogólnego określenia celu wywłaszczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniami w PRL. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że postępowanie dotyczyło zwrotu nieruchomości, a nie legalności samej decyzji wywłaszczeniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na prawo własności i historyczny kontekst wywłaszczeń. Interpretacja celu wywłaszczenia po wielu latach jest ciekawa.
“Czy po 60 latach można odzyskać wywłaszczoną nieruchomość? NSA rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.