Orzeczenie · 2025-06-13

I OSK 1863/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-13

NSAAdministracyjneŚredniansa

uwłaszczenienieruchomościPKP S.A.prawo użytkowania wieczystegopostępowanie administracyjnesąd administracyjnykomercjalizacja przedsiębiorstw państwowych

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu. PKP S.A. zarzucało sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego (art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP) poprzez błędną wykładnię i naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. oraz art. 61 k.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką do nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa jest posiadanie przez Skarb Państwa prawa własności do gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. W rozpatrywanej sprawie brak było dokumentu potwierdzającego tę okoliczność dla całej nieruchomości. Ponadto, część gruntu znajdowała się pod zarządem gminy jako droga lokalna, co stanowiło negatywną przesłankę do uwzględnienia wniosku spółki o uwłaszczenie całej nieruchomości. Sąd wskazał również, że zarzut naruszenia art. 61 k.p.a. był niezasadny, gdyż postępowanie było prowadzone na wniosek spółki oparty na art. 34, a nie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie ustawy o komercjalizacji, w szczególności wymogu posiadania własności Skarbu Państwa i wpływu zarządu gminnego nad częścią gruntu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PKP S.A. i stanu prawnego z 1990 r. oraz przepisów przejściowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Polskie Koleje Państwowe S.A. nabyły z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu z dniem 27 października 2000 r. na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie nabyła prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, ponieważ nie zostały spełnione wszystkie przesłanki ustawowe.

Uzasadnienie

Brak było dokumentu potwierdzającego własność Skarbu Państwa gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r., a część gruntu znajdowała się pod zarządem gminy, co stanowiło negatywną przesłankę do uwzględnienia wniosku.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez błędne oddalenie skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji jest niezasadny.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył zasady równej mocy środków dowodowych. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Czy organ administracji naruszył art. 61 § 1-2 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 61 k.p.a. jest niezasadny.

Uzasadnienie

Postępowanie było prowadzone na wniosek spółki oparty na art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP, a nie na art. 37a tej ustawy, który dotyczy wywłaszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (23)

Główne

u.PKP art. 34 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Wymaga posiadania przez Skarb Państwa prawa własności do gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz braku dokumentów potwierdzających przekazanie gruntu PKP lub ich niezachowanie.

Pomocnicze

u.PKP art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Podstawa do wydania rozporządzenia określającego sposób potwierdzania posiadania gruntów.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa § § 2 ust. 1

Szczegółowo wymienia rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie.

Określa możliwość stwierdzenia posiadania zgodnie z art. 75 k.p.a., gdy dokumenty z ust. 1 nie zachowały się.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzania faktów na podstawie dowodów, gdy nie zachowały się dokumenty.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wszczęcia postępowania.

u.PKP art. 37a § ust. 1-2

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Dotyczy wywłaszczenia nieruchomości.

p.p.s.a. art. 141 § § 4