Orzeczenie · 2025-05-14

I OSK 1859/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-05-14

NSAnieruchomościWysokansa

wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniewaloryzacjagospodarka nieruchomościamiNSAprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesłuszne odszkodowanie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spadkobierców G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Skarżący kasacyjnie zarzucili wyrokowi naruszenie prawa materialnego, w tym art. 21 ust. 2 Konstytucji RP i art. 5 ust. 1 u.g.n., poprzez wadliwe ustalenie zwaloryzowanego odszkodowania w oparciu o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, zamiast wskaźnika cen nieruchomości, co miało skutkować rażąco niską kwotą odszkodowania. Podnosili również naruszenie art. 132 ust. 2 u.g.n. w zakresie orzekania o odsetkach. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77, 80, 75, 84, 9 i 10 k.p.a., wskazując na niekompletny materiał dowodowy, brak powołania biegłego oraz niepoinformowanie stron o istotnych okolicznościach. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku braku ogłoszenia wskaźnika zmian cen dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji dokonuje się przy użyciu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. Ta zasada, potwierdzona przez orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyrok K 23/08 i P 13/14), jest zgodna z Konstytucją RP. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, w szczególności w kontekście braku możliwości ustalenia wskaźnika cen nieruchomości oraz braku wykazania istotnego wpływu ewentualnych uchybień procesowych na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie zasad waloryzacji odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości w sytuacji braku publikacji właściwych wskaźników cen nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wskaźników cen nieruchomości przez GUS i stosowania wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Jaki wskaźnik powinien być stosowany do waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w sytuacji braku publikacji wskaźnika cen nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku ogłoszenia wskaźnika zmian cen dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (K 23/08, P 13/14), które potwierdziły zgodność tej regulacji z Konstytucją RP, uznając, że stosowanie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych jest dopuszczalne i zgodne z zasadą słusznego odszkodowania.

Czy naruszenie przepisów postępowania, takich jak brak zebrania pełnego materiału dowodowego, niepowołanie biegłego czy niepoinformowanie stron, miało istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej waloryzacji odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ waloryzacja odszkodowania powinna być dokonana zgodnie z przepisami prawa materialnego, a nie na podstawie opinii biegłego z zakresu dynamiki cen nieruchomości, dla których nie istnieją publikowane wskaźniki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne, ponieważ stan faktyczny i prawny sprawy nie wymagał powołania biegłego do szacowania wartości nieruchomości, a waloryzacja powinna opierać się na wskaźnikach ogłaszanych przez GUS. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby ewentualne uchybienia procesowe uniemożliwiły mu podjęcie konkretnych czynności lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Czy organ mógł orzec o odsetkach za opóźnienie w zapłacie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości?

Odpowiedź sądu

Kwestia odsetek za opóźnienie w zapłacie odszkodowania jest odrębną instytucją prawną od waloryzacji odszkodowania i może być dochodzona osobno, jednak przedmiotem niniejszej sprawy była wyłącznie waloryzacja.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił waloryzację odszkodowania od odsetek za opóźnienie w zapłacie, wskazując, że obie instytucje mogą być dochodzone niezależnie, ale w tej konkretnej sprawie przedmiotem postępowania była wyłącznie waloryzacja, zgodnie z wnioskiem strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku w sprawie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Przepisy (17)

Główne

u.g.n. art. 5 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

u.g.n. art. 5 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Waloryzacja odszkodowania przy użyciu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w braku wskaźnika cen nieruchomości.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada słusznego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

u.g.n. art. 132 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Stosowanie przepisów kodeksu cywilnego do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania.

u.g.n. art. 132 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Waloryzacja odszkodowania.

k.p.a. art. 7