I OSK 1843/20Odmowa zwrotu nieruchomości przejetych z mocy prawa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez D.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych (ppsa, kpa) oraz materialnych (ugn, ugg), twierdząc, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości nabytych przez jednostki samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd wyjaśnił, że art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn, który stosuje przepisy o zwrocie nieruchomości do nieruchomości nabytych na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu, nie obejmuje nieruchomości, których własność przeszła na gminę z mocy prawa (art. 10 ust. 5 ugg), a nie w drodze czynności prawnej. W związku z tym, postępowanie o zwrot nieruchomości było bezprzedmiotowe, a jego umorzenie było prawidłowe. Sąd podkreślił, że takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie NSA. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, w szczególności w kontekście nieruchomości nabytych przez gminy z mocy prawa na podstawie przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez gminę na podstawie art. 10 ust. 5 ugg i zastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (art. 136 ust. 3 i 4 ugn) mają zastosowanie do nieruchomości, których własność przeszła na gminę z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5 ugg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ definicja nabywania nieruchomości w ugn obejmuje czynności prawne, a przejście własności z mocy prawa nie jest czynnością prawną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn, który stosuje przepisy o zwrocie nieruchomości do nieruchomości nabytych na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu, nie obejmuje przypadków przejścia własności z mocy prawa, takich jak opisane w art. 10 ust. 5 ugg. Przejście własności z mocy prawa nie mieści się w definicji nabywania nieruchomości jako czynności prawnej.
Czy umorzenie postępowania w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości było zasadne, jeśli przepisy dotyczące zwrotu nie miały zastosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie było zasadne, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Skoro przepisy materialne dotyczące zwrotu nieruchomości nie miały zastosowania do nieruchomości nabytej w trybie art. 10 ust. 5 ugg, to prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu było bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa.
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa) poprzez niepełne uzasadnienie decyzji umarzającej postępowanie?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest nieuzasadniony.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy postępowanie zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego powinno odnosić się do przyczyn umorzenia, a nie do merytorycznych ustaleń organu pierwszej instancji, który błędnie odmówił zwrotu nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
ugn art. 136 § 3 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 216 § 2 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
ugg art. 10 § 1, 3 i 5
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Pomocnicze
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ugn art. 4 § 3b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja nabywania nieruchomości jako czynności prawnych.
ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości (art. 136 ust. 3 i 4 ugn) nie mają zastosowania do nieruchomości nabytych przez gminę na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w trybie przejścia własności z mocy prawa (art. 10 ust. 5 ugg). • Postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości było bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy nie stało się ono bezprzedmiotowe. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez niepełne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 136 ust. 3 i 4 ugn w zw. z art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn) w zw. z art. 10 ust. 1, 3 i 5 ugg przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Redakcja tego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powoduje jednakże, że swoim zakresem obejmuje on wszelkie formy i sposoby nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub gminę. • W ramach tak zdefiniowanego pojęcia nabywania nieruchomości nie mieści się przejście własności nieruchomości, w trybie określonym w art. 10 ust. 5 ugg. • Stanowisko takie było już wielokrotnie przedstawiane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. • W związku z tym, prowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskiem o zwrot spornej nieruchomości było bezprzedmiotowe, a zatem należało je umorzyć.
Skład orzekający
Czesława Nowak-Kolczyńska
przewodniczący
Zygmunt Zgierski
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, w szczególności w kontekście nieruchomości nabytych przez gminy z mocy prawa na podstawie przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez gminę na podstawie art. 10 ust. 5 ugg i zastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli i samorządów. Wyjaśnia, kiedy można domagać się zwrotu nieruchomości przejętych przez gminę.
“Kiedy gmina musi zwrócić nieruchomość przejętą z mocy prawa? NSA wyjaśnia kluczowe przepisy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.