Orzeczenie · 2025-09-17

I OSK 1815/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-17
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościodszkodowaniegospodarka nieruchomościamigazociągwłaściwość organówpostępowanie administracyjneprzepisy przejścioweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Sprawa dotyczyła odszkodowania za szkody powstałe w związku z budową gazociągu tranzytowego, ustalonego decyzją Wojewody Gorzowskiego z 1998 r. Minister w 2021 r. uchylił decyzję wojewody i umorzył postępowanie, uznając się za niewłaściwy z powodu zmiany przepisów o gospodarce nieruchomościami, która przeniosła kompetencje w pierwszej instancji na starostę. WSA uznał tę decyzję za prawidłową, powołując się na bezprzedmiotowość postępowania przed niewłaściwym organem. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję ministra. Sąd kasacyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP (prawo do jawnej rozprawy) był nieuzasadniony, wskazując na możliwość ograniczenia jawności ze względu na ochronę zdrowia i fakt, że sprawa dotyczyła kwestii prawnych. Jednakże NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, stwierdzając, że Minister był właściwy do rozpatrzenia odwołania. Sąd wskazał, że przepisy wprowadzające reformę administracyjną z 1998 r. (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy przepisy wprowadzające) regulowały sytuację odwołań od decyzji wydanych przed 1 stycznia 1999 r. przez terenowe organy administracji stopnia wojewódzkiego, które po tej dacie miały być rozpatrywane przez właściwych ministrów. W związku z tym, decyzja Wojewody Gorzowskiego z 1998 r. pozostawała w obrocie prawnym, a postępowanie nie powinno było zostać umorzone. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję ministra, przekazując sprawę do właściwego organu odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących właściwości organów administracji po reformie ustrojowej państwa, zwłaszcza w sprawach odszkodowawczych związanych z gospodarką nieruchomościami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów o właściwości organów administracji w kontekście spraw wszczętych przed datą wejścia w życie nowych regulacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Minister Rozwoju, Pracy i Technologii był właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Gorzowskiego z 1998 r. w sprawie odszkodowania, mimo zmiany przepisów o gospodarce nieruchomościami od 1 stycznia 1999 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Minister był właściwy do rozpatrzenia odwołania na podstawie przepisów przejściowych zawartych w ustawie wprowadzającej reformę administracyjną.

Uzasadnienie

Przepisy przejściowe (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy przepisy wprowadzające) przewidywały, że odwołania od decyzji wydanych przed 1 stycznia 1999 r. przez terenowe organy administracji stopnia wojewódzkiego w sprawach przechodzących do właściwości powiatów, rozpatrywane po tej dacie, należą do właściwości ministrów.

Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym narusza prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP)?

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do jawnej rozprawy nie jest absolutne i może być ograniczone, zwłaszcza gdy sąd odwoławczy rozpoznaje wyłącznie kwestie prawne, a ograniczenie jest uzasadnione ochroną zdrowia lub innymi ważnymi interesami.

Uzasadnienie

Jawność rozprawy może być ograniczona ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochronę życia prywatnego lub inny ważny interes, a także ze względu na ochronę zdrowia. W przypadku rozpoznawania kwestii prawnych przez sąd kasacyjny, niejawne rozpoznanie nie narusza art. 6 EKPC.

Czy organ odwoławczy, stwierdzając niewłaściwość organu pierwszej instancji, może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli postępowanie przed organem pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe. W tej sprawie, mimo zmiany właściwości, decyzja organu pierwszej instancji nie stała się bezprzedmiotowa z uwagi na przepisy przejściowe.

Uzasadnienie

Umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest możliwe, gdy postępowanie jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). W tej sprawie, decyzja organu pierwszej instancji wydana przed zmianą przepisów nie stała się bezprzedmiotowa z powodu tej zmiany, a przepisy przejściowe nakazywały rozpatrzenie odwołania przez ministra.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii zostały uchylone. Sprawa została przekazana do właściwego organu odwoławczego.

Przepisy (18)

Główne

u.g.n. art. 129 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa art. 137 § 37

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 96 § 1

Pomocnicze

u.g.n. art. 233

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 65 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 68 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii był właściwy do rozpatrzenia odwołania na podstawie przepisów przejściowych. • Decyzja Wojewody Gorzowskiego z 1998 r. nie stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany przepisów o właściwości.

Odrzucone argumenty

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym naruszyło prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

Przepisy przejściowe regulują sytuację wydania decyzji przez wojewodę przed dniem 1 stycznia 1999 r., jeżeli zostało złożone odwołanie rozpatrywane po tej dacie. • Prawo do sądu nie może być rozumiane jako absolutne i może podlegać ograniczeniu, w tym ze względu na ochronę zdrowia. • Organ odwoławczy nie ma pełnej swobody w wyborze sposobu zakończenia postępowania, gdy stwierdzi niewłaściwość organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

sędzia

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Przybysz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących właściwości organów administracji po reformie ustrojowej państwa, zwłaszcza w sprawach odszkodowawczych związanych z gospodarką nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów o właściwości organów administracji w kontekście spraw wszczętych przed datą wejścia w życie nowych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii właściwości organów administracji w kontekście zmian prawnych i przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych.

Kluczowa decyzja NSA: Jak przepisy przejściowe ratują postępowania administracyjne sprzed lat?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst