I OSK 181/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.S., D.S. i L.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie zagospodarowania wspólnot gruntowych. Skarżący zarzucili Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 3 § 1, art. 145 § 1 ppsa w zw. z art. 105 § 1, art. 28, 7, 77, 80, 107 § 3, 11 kpa) oraz prawa materialnego (m.in. art. 6, 6a, 8a, 8c, 8d ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych). NSA uznał zarzuty za bezzasadne. Wskazał na niedostateczne sprecyzowanie podstaw skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące naruszenia poszczególnych paragrafów przepisów (np. art. 77 kpa) oraz przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (np. art. 8 uzwg). Stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo aprobował stan faktyczny ustalony przez Wojewodę. Podkreślono, że istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, a Gmina Z. miała prawnie chroniony interes w postępowaniu jako zarządca nieruchomości i strona umowy najmu. Sąd uznał, że umorzenie postępowania było obligatoryjne na podstawie art. 105 § 1 kpa, ponieważ skarżący nie wykazali, że ich poprzednicy prawni faktycznie korzystali ze wspólnoty gruntowej w wymaganym okresie. Wskazano, że żądanie oparte na art. 8c w zw. z art. 6a ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych zostało podniesione przedwcześnie, a postępowanie w tym zakresie nie mogło być prowadzone bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii ustalenia kręgu uprawnionych na podstawie art. 6 ust. 1 uzwg. NSA podkreślił, że ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ma charakter szczególny, a wspólnota gruntowa stanowi specyficzną formę współwłasności. Decyzja starosty w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, co uzasadniało umorzenie postępowania i oddalenie skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wspólnot gruntowych, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej materii wspólnot gruntowych i wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie dotyczące zagospodarowania wspólnot gruntowych, jeśli wnioskodawcy nie wykażą faktycznego korzystania ze wspólnoty w wymaganym okresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania jest obligatoryjne, jeśli wnioskodawcy nie wykażą spełnienia przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, w tym faktycznego korzystania ze wspólnoty gruntowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak wykazania przez poprzedników prawnych skarżących faktycznego korzystania ze wspólnoty gruntowej w określonym okresie stanowił podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego zostały sformułowane w sposób dostateczny i precyzyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niektóre zarzuty były niedostatecznie sprecyzowane, co uniemożliwiło ich rozpoznanie przez NSA.
Uzasadnienie
NSA wskazał na konieczność precyzyjnego określania jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów (np. paragrafów) oraz jasnego uzasadnienia zarzutów, czego skarżący nie uczynili w odniesieniu do niektórych przepisów.
Czy Gmina, sprawująca zarząd nieruchomością i będąca stroną umowy najmu, ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym zagospodarowania wspólnot gruntowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Gmina miała prawnie chroniony interes w postępowaniu, wynikający z jej roli zarządcy nieruchomości i pobierania czynszu dzierżawnego.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo uznał Gminę za stronę postępowania, wskazując na jej interes prawny wynikający z umowy najmu i pobierania czynszu, co potwierdził wyrok sądu cywilnego.
Czy żądanie ustalenia uprawnień do udziału we wspólnocie gruntowej na podstawie art. 8c w zw. z art. 6a ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych może być zgłoszone przed rozstrzygnięciem kwestii ustalenia kręgu uprawnionych na podstawie art. 6 ust. 1 uzwg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie oparte na art. 8c w zw. z art. 6a uzwg zostało podniesione przedwcześnie, gdyż wymagało wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii ustalenia uprawnionych na podstawie art. 6 ust. 1 uzwg.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że tryb postępowania przewidziany w art. 8c w zw. z art. 6a uzwg nie znajdował zastosowania w kontrolowanej sprawie, ponieważ nie rozstrzygnięto wcześniej kwestii ustalenia uprawnionych na podstawie art. 6 ust. 1 uzwg.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jest obligatoryjne, gdy odpadnie przesłanka materialnoprawna do jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
uzwg art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Warunek posiadania gospodarstwa rolnego i faktycznego korzystania ze wspólnoty gruntowej w określonym okresie.
uzwg art. 8a § ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Wymóg złożenia wniosku przez uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej lub jego następcę prawnego.
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych art. art. 8a-8o
Nowe przepisy dotyczące zagospodarowania wspólnot gruntowych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania.
ppsa art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub stwierdzenia naruszenia prawa.
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa najmu.
k.p.c. art. 365 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 366
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Zakres mocy wiążącej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżących przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zagospodarowanie wspólnot gruntowych. • Umorzenie postępowania było obligatoryjne z uwagi na brak spełnienia warunków faktycznego korzystania ze wspólnoty. • Żądanie oparte na art. 8c w zw. z art. 6a uzwg było przedwczesne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 3 § 1, 145 § 1 ppsa w zw. z art. 105 § 1 kpa, art. 28, 7, 77, 80, 107 § 3, 11 kpa). • Naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 6, 6a, 8a, 8c, 8d uzwg). • Niewłaściwa kontrola działalności administracji publicznej przez Sąd I instancji. • Uczynienie Gminy Z. stroną postępowania z naruszeniem przepisów.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne" • "Umorzenie postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony." • "Wspólnota gruntowa stanowi współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi, rządzącą się własnymi, odrębnymi zasadami." • "Decyzja starosty ma charakter deklaratoryjny, stwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych."
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólnot gruntowych, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii wspólnot gruntowych i wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej materii wspólnot gruntowych i procedury administracyjnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“NSA: Brak dowodów korzystania ze wspólnoty gruntowej to podstawa do umorzenia postępowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.